Тарыхка Улуу деген ат менен кирген Оттон Iнин өмүр баяны 912-жылдан башталат. Ага өзүнүн чоң атасы Оттон Даңктуусунун урматына Оттон деген ысым берилген. Чоң атасы небересинин төрөлгөнүн көрүүгө жетишкен. Жыйырма төрт жашында Оттон Герман мамлекетинин тактысына отурган.
Оттондун мүнөзү өзгөчө карама-каршылыгы менен айырмаланган. Бир жагынан, ал атасы Генрих Кушчудан аңчылыкка болгон кызыгуусун жана адамдар менен бат тил табышкан мүнөзүн мурастап алган. Экинчи жагынан, ал өзүнүн башкаруучу катары өзгөчө тагдырга ээ экенине дээрлик мистикалык ишеним менен мамиле кылган. Ал өзүн «порфирородный», башкача айтканда Кудайдын эрки менен бийлик кылган монарх катары эсептеп, өз милдетине өтө олуттуу мамиле жасаган. Эл алдына салтанаттуу чыгуулардын алдында ал өзүн катуу орозо кармоо менен кыйначу.
Кызыгы, Оттон сабаттуулукка бир топ кеч, биринчи жубайы Англиялык Эдит каза болгондон кийин гана олуттуу кызыга баштаган. Бирок окууга киришкенден кийин тез эле ийгиликтерге жетип, окуганды гана эмес, славян жана роман тилдерин да өздөштүргөн.
Оттондун башкаруусунун алгачкы он жылдыгы франк жана саксон ак сөөктөрүнүн ортосундагы уруулук атаандаштыктан келип чыккан көтөрүлүштөр менен коштолгон. Анын башкаруусунун башында славяндар менен венгрлердин чабуулдары ийгиликтүү кайтарылган, бирок ички душмандар андан да кооптуу болуп чыккан.
Ири баш аламандыкка Франкония герцогу Эберхард менен анын саксон вассалдарынын ортосундагы жаңжал себеп болгон. Оттон Эберхардга айып пул салып, анын жоокерлерин да маскаралоочу жазага тарткан: алар падышанын Магдебургдагы резиденциясына чейин колдоруна ит көтөрүп барууга милдеттүү болушкан. Муну оор кордук катары кабыл алган герцог көтөрүлүш чыгарган.
Көтөрүлүшкө падышанын улуу агасы Танкмар да кошулган. Ал чиркөө тарабынан таанылбаган никеден төрөлгөн болчу. Танкмар башка бир тууганы Генрихти туткунга алып, ага кулдай мамиле жасаган. Бирок Танкмардын тагдыры кыска жана кайгылуу болгон: 937-жылы ал Эресбургдагы чиркөөнүн курмандык жайынын жанында өлтүрүлгөн.
Ошентсе да анын өлүмү согушту токтоткон эмес. Франкониялык Эберхард эркиндикке чыккан Генрихти өз тарабына тартып, ага атасы падыша болуп турган кезде төрөлгөндүктөн, такка Оттонго караганда көбүрөөк укугу бар экенин ишендирген. Кутумчуларга Лотарингия герцогу Гизельберт, ал тургай Батыш Франк падышасы да кошулган.
939-жыл Оттон үчүн өзгөчө оор жыл болгон. Ал бир учурда Рейнде жана Лотарингияда согуш жүргүзүп, ошол эле учурда даниялыктар менен славяндардын чабуулдарын да кайтарууга аргасыз болгон.
Чечүүчү учур 939-жылдын 2-октябрында Андернахтагы салгылашта келген. Бир күндүн ичинде Оттон эки негизги душманынан кутулган: Эберхард согуш талаасында каза болуп, Гизельберт качууга аракет кылып жатып Рейн дарыясына чөгүп кеткен.
Кийинчерээк падышага кол салууну уюштурган бир тууганы Генрих 941-жылы кармалган. Бирок Оттон укмуштуудай айкөлдүк көрсөтүп, аны кечирген. Бул чечим кийин өзүн актаган, анткени Генрих монархтын эң ишенимдүү жана берилген тарапташтарынын бирине айланган.
Козголоңчуларды жеңгенден кийин Оттон Франкония герцогдугун кайра калыбына келтирбөө тууралуу маанилүү чечим кабыл алып, анын жерлерин түздөн-түз өз башкаруусунда калтырган.
944-жылы ал Лотарингияны франк ак сөөктөрүнүн өкүлү Конрадга өткөрүп берген. Кийинчерээк Оттон өзүнүн кызы Лиутгарданы ага турмушка берген.
Ошол эле учурда мамлекеттин чыгыш чек араларында маркграфтар Геро менен Герман Биллунг славяндарга — венддерге каршы катаал күрөш жүргүзүшкөн. Алардын ыкмалары өтө катаал болгон. Мисалы, маркграф Геро бир жолу отуз славян аксакалын той учурунда өлтүрүп салган.
Оттон чек араларды жалгыз куралдын күчү менен кармап туруу мүмкүн эмес экенин түшүнүп, христиандаштырууга чоң маани бере баштаган. 946 жана 949-жылдары Хафельсберг жана Бранденбург епископтуктары түзүлгөн.
Түндүктө, 946-жылы ханыша Эдит каза болгондон кийин, миссионердик ишмердүүлүк күчөп, даниялык жерлерге чейин тараган. 948-жылы Ингельхаймдагы чиркөө жыйынына Шлезвиг жана Орхус шаарларынан келген епископтор да катышкан.
Оттондун эң маанилүү таянычтарынын бири анын кичүү бир тууганы Бруно болгон. Ал өзгөчө акылдуу жана аскеттик жашоо образын карманган адам эле. Алгач канцлер, андан кийин 953-жылы Кёльндүн архиепискобу болгон Бруно мамлекеттик канцелярияны иш жүзүндө өзү башкарып, тарыхта «Оттондордун кайра жаралуусу» деген ат менен белгилүү болгон маданий өнүгүүгө жетекчилик кылган.
Брунонун жана Оттондун экинчи жубайы Адельхейданын таасири менен падышалык сарай Каролингдердин доорунан бери болуп көрбөгөндөй салтанатка жана кадыр-баркка ээ болгон.
951-жылы Италия падышасынын жесири Адельхейданы маркграф Беренгар туткунга алганда, бул окуя Оттондун Италияга биринчи жортуул жасашына себеп болгон.
Ал Адельхейданы бошотуп, Павия шаарында ага үйлөнгөн жана өзүн Италиянын падышасы деп жарыялаган. Бирок ошол учурда императордук таажы кийүү аракети Римдин каршылыгынан улам ишке ашпай калган.
Бул окуя жаңы үй-бүлөлүк кризиске алып келген. Оттондун биринчи никесинен төрөлгөн уулу Швабиялык Людольф өзүнүн мураскорлугу үчүн кооптонуп, 953-жылы күйөө баласы Лотарингиялык Конрад менен бирге көтөрүлүш чыгарган.
954-жылы козголоңчулар венгрлерди жардамга чакырганда, ички согуш мамлекетти дээрлик кыйроого алып келген. Көчмөндөрдүн эбегейсиз чоң кошуундары Баварияга кирип келип, көптөгөн герман княздарын өз ара касташууну токтотуп, падышанын айланасына кайрадан биригүүгө мажбур кылган.
955-жылдын августунда Лех дарыясынын боюнда чечүүчү салгылаш болгон. Оттон сакстардан, баварлардан, швабдардан жана франктардан турган бириккен аскерди чогулткан.
Ыйык найзанын жана башкы периште Михаилдин белгиси түшүрүлгөн туунун алдында оор куралданган атчан аскерлер венгрлерге кыйратуучу сокку урган.
Венгрлер толук жеңилип, мындан ары Германияга мындай масштабдагы жортуулдарды жасоого батынышкан эмес. Ошол эле жылдын октябрь айында Оттон Регницадагы салгылашта славяндарды да жеңген.
Бул жеңиштерден кийин жылнаамачылардын маалыматы боюнча, жоокерлер Оттонду түз эле согуш талаасында император катары даңазалап тосуп алышкан.
961-жылы Оттон Рим папасы Иоанн XIIнин чакыруусу менен Италияга экинчи жолу жортуулга чыккан.
962-жылдын 2-февралында Ыйык Пётр соборунда Оттон император катары таажы кийген. Ошентип Ыйык Рим империясынын доору башталган.
Бирок папа менен болгон союз узакка созулган эмес. Иоанн XIIнин өзүнө каршы кутум уюштурганын билген Оттон 963-жылы Римге жеңүүчү катары кирип, папаны кызматтан четтеткен жана понтификтерди шайлоо процессин император көзөмөлдөөгө укуктуу экенин бекемдеген.
Оттондун башкаруусунун акыркы жылдары дипломатияга жана жаңы мамлекеттик түзүлүштү бекемдөөгө арналган.
966-жылы ал Италияга үчүнчү жолу жөнөп, сарациндерди сүрүп чыгарууну жана Византия менен мамилелерди жөнгө салууну көздөгөн.
Бул дипломатиялык аракеттердин маанилүү жыйынтыгы катары 972-жылы анын уулу, келечектеги Оттон II, византиялык ханбийке Феофаного үйлөнгөн.
Улуу Оттон I 973-жылдын 7-майында Кведлинбургда үй-бүлөсүнүн жана княздардын курчоосунда 60 жашында каза болгон.
Анын сөөгү Магдебург соборуна коюлган.
Оттон өзүнөн кийин жөн гана герман падышалыгын эмес, так менен чиркөөнүн бекем союзуна негизделген улуу европалык державаны калтырган. Бул мамлекет ар кандай формаларда дээрлик миң жыл бою жашап турган.
