Йездегерд III Сасанид империясынын акыркы шахи болуп саналат. Ал 632-жылдын аягында же 633-жылдын башында такка отурган. Жаш падыша улуу Хосров II Парвиз менен Шириндин небереси, ал эми атасы ханзаада Шахрияр болгон. Коронация Стахр шаарындагы династиялык от храмында өткөн, анткени борбор Ктесифон ошол маалда душмандардын колуна өткөн эле.
Риваят боюнча, Хосров IIге астрологдор анын «денесинде кемчилиги бар небереси» учурунда падышалык кыйрайт деп пайгамбарлык кылышкан. Чынында эле, кичинекей Йездегерддин саны кем болгонун көргөн Хосров аны өлтүрүүгө буйрук берет, бирок Ширин баланы жашырып, сактап калган. Ал Стахрда өскөн жана Сасаниддердин ичиндеги жарандык согуштардан аман калган жалгыз мыйзамдуу мураскер болгон.
Такка отурганда Йездегерд III өтө оор кырдаалга туш болгон: империя ичи-тышы менен алсырап, аймактар өз алдынча болуп калган. Чыныгы бийлик Хорасандын спахбадында — атактуу кол башчы Рустам Фаррохзадда турган. Дал ушул учурда Араб халифатынын армиялары чыгыш багытта кеңейе баштаган.
633-жылдан тартып арабдар Сасанид аймактарына терең кире башташкан. Перстердин армиясы жергиликтүү ополчениелерден тургандыктан, туруктуу күч көрсөтө алган эмес. 633-жылдын май-июнь айларында арабдар Хира шаарын ээлеп, андан соң башка стратегиялык борборлорду басып алышкан. Перстер айрым учурларда, мисалы 634-жылдагы Көпүрө салгылашында, жеңишке жетишкен, бирок жалпы абал абдан оор болуп калган.
Персия үчүн эң кыйроолуу сокку 636-жылдын декабрындагы Кадисия салгылашы болгон. Перстер ири аскер чогулткан, бирок төрт күнгө созулган кандуу салгылашта арабдар толук жеңишке жетишкен. Рустам Фаррохзад жана башка мыкты кол башчылар курман болгон. Бул салгылаш Иранды армиясынан жана аскерий жетекчилеринен ажыраткан кош кайгы болуп калган.
637-жылдын март айында арабдар Тигр дарыясын кечип өтүп, империянын борбору Ктесифонду басып алышкан. Йездегерд III шаардын байлыктарын таштап, качууга аргасыз болгон.
Андан кийинки Жалула салгылашында да перстер кайра жеңилген. Йездегерд III эми аскерсиз калган, бир шаардан экинчисине качып жашаган.
642-жылы болгон Нехавенд салгылашы акыркы ири аракет болуп саналат. Бул жерде Сасаниддердин акыркы күчтөрү чогулган, бирок дагы бир жолу арабдар жеңишке жетишкен. Бул жеңилүү Ирандагы уюшкан каршылыктын акыры болгон.
Нехавендден кийин Йездегерд III реалдуу бийлигинен ажырап, көчмөн падышага айланган. Ал бир провинциядан экинчисине өтүп, жергиликтүү башкаруучулардан жардам жана каражат сураган, бирок анын текебердиги жана чындыкка коошпогон талабдары акыркы тарапкерлерин да алыстаткан.
Акыры ал өлкөнүн чыгышындагы Мерв шаарына келген. Ал жактагы марзбан Махуйе аны салтанат менен тосуп алган, бирок максаты шахтын байлыгын алуу болгон. Йездегерд түрк ханзаадасына орой мамиле кылып, аны таарынтып алган. Натыйжада тиги Махуйе менен биригип, ханга каршы чыккан.
651-жылы Йездегерд III трагедиялуу түрдө каза болгон. Түрктөр анын чакан коштогун талкалап, ал качып барып бир тегирменге жашынган. Бирок тегирменчи анын зер буюмдарына азгырылып, аны түндө уктап жаткан жеринен бычактап өлтүргөн. Анын сөөгүн Шириндин эстелигин урматтаган несториан епискобу жерге берген.
Ошентип, дүйнөнүн эң күчтүү мамлекеттеринин бири болгон Сасанид империясы бир нече жыл ичинде кыйраган жана толугу менен Праведдүү халифатынын курамына кирген.
Йездегерд IIIнүн башкаруусу 20 жылга созулган, анын 16 жылы согуштар жана качуулар менен өткөн. Анын өлүмү Иранды 400 жылдан ашык башкарган Сасаниддер династиясынын түбөлүк жоголушунун символуна айланган.
