
Йездегерд II 440-жылы бийликке келип, атасы Бахрам Vден айырмаланып, өзүн токтоо, акылман жана зороастр динине абдан берилген адам катары көрсөттү. Ал той-топурларга жана кумар-зоокторго катышкан эмес, тескерисинче, стоикалык жашоо образын тандаган. Анын зороастризмге фанаттык берилгендиги жана борбордук бийликти бекемдөөгө болгон умтулуусу анын башкаруусунун негизги өзгөчөлүктөрү болгон. Биринчи жолу Сасанид тыйындарында «Кеянид» деген титул пайда болуп, бул анын мифологиялык байыркы иран падышалары менен байланышканын баса белгилеген.

Анын доору христиандар менен жөөттөргө карата кеңири куугунтук менен белгиленген. Ислам булактары Йездегерд IIни ырайымсыз башкаруучу катары сүрөттөшөт, ал эми христиан жана жөөт уламыштарында анын доору азап-тозок мезгили катары эскерилет. Йездегерд II иноверлерди мамлекетке ишенимсиз деп эсептеген. 447–448-жылдары «Чора жерине» жортуулга чыкканда, ал өз армиясынан бардык христиандарды кууп чыккан. Ошондон кийин репрессиялар башталып, ал өз карындашын жана көптөгөн сановниктерди өлүм жазасына тарткан, он сегиз миң адамды эркектик жөндөмүнөн ажыраткан. Ошондой эле ал ак сөөктөргө падышага даттанууга мүмкүндүк берген байыркы салтты жокко чыгарып, абсолюттук бийликти орнотууга умтулган.
Армян тарыхчысы Егише, ошол доордун күбөсү, Йездегердди «каапыр» жана «жер титиреткен зулум» деп сыпаттап, анын христиандарды душман катары жарыялаганын жек көрүү менен жазган. Чынында эле, Йездегерд II бардык аймактарда зороастризмди жана күнгө, отко, сууга сыйынууну милдеттендирген жарлык чыгарган. Ошол эле мезгилде, жөөт булактарынын айтымында, ал жөөттөрдү да куугунтукка алган — аларга ишемби күнүн ачык белгилөөгө тыюу салган, мектептерди жапкан жана диний лидерлерди өлүм жазасына тарткан. Бул чаралар анын «бирдиктүү диний иденттүүлүк» түзүү жана өлкөнү идеологиялык жактан бириктирүү саясатынын бөлүгү болгон.
Йездегерд IIнин башкаруусу тынымсыз согуштар менен коштолгон. 441-жылы ал Византияга каршы согуш баштаган, анткени Византия императору Феодосий II анын атасы мурда алып турган салыкты төлөөдөн баш тарткан. Михр-Нарсе жетектеген Сасанид аскерлери Нисибинге жакын Рим аймактарын талкалап, андан соң Персия үчүн пайдалуу шартта тынчтык келишимин түзүшкөн Персия «алтын жана белектерди» алган. Бирок кийинчерээк Йездегерд IIнин жаңы салык талаптарына Византия дайыма баш тартуу менен жооп берген.
Анын башкаруусундагы эң олуттуу саясий жана аскердик аракет Арменияга зороастризмди таңуулоо болгон. Ал армян чиркөөлөрүнө салык салган жана алардын эң мыкты аскерлерин чыгыш чек арага жөнөткөн. Андан соң армян аристократиясына (нахарарларга) жазган катында мындай деп ачык айткан: «Силер биздин динибизди кабыл алганда, ибери жана албандар биздин эркибизге каршы чыга алышпайт».
Бирок армяндар андан баш тарткан. Алар жиберилген мобеддерди (зороастр дин кызматчыларын) өлтүргөндөн кийин ачык көтөрүлүш башталган. 451-жылдын 26-майында Аварайр айылынын жанында кандуу салгылашуу болгон. Армяндарды Вардан Мамиконян жетектеп, алар жеңилсе да, каршылык ушунчалык күчтүү болгондуктан, Йездегерд II Арменияны толук баш ийдире алган эмес жана христиан динин жогото алган эмес.


Ошол эле мезгилде Йездегерд II түндүк-чыгышта кидарит жана эфталит көчмөндөрүнө каршы тынымсыз согуш жүргүзгөн. 443–451-жылдары ал жети жылга өз ордосун Хорасанга көчүрүп, согуш талаасына жакыныраак болгон. 456-жылы ал чечүүчү жортуул жасаган, бирок жетишкен ийгиликтерине карабай, душманды толук багындыра алган эмес.
Йездегерд II Кавказ чек арасын бекемдөөгө да чоң көңүл бурган. 441-жылы гунндардын басып кирүүсүн ийгиликтүү токтотуп, Дербент аймагында ири курулуш иштерин жүргүзгөн ал жерде түндүк элдеринен коргонуу үчүн дубалдар жана бекемделген чептерди курган. Бул факт археологиялык табылгалар менен да ырасталат.
Йездегерд II 458-жылы Парс провинциясында каза болгон. Өлкөнү ал диний каршылыктар менен согуштардан чарчаган абалда калтырган. Анын башкаруусу болжол менен 17 жыл 4 айга созулган. Өлүмүнөн кийин регенттик кызматты аялы Денак аткарган. Йездегерд II тарыхта карама-каршылыктуу из калтырган: бир жагынан ал борбордук бийликти чыңдаган күчтүү жана максаттуу падыша болгон, бирок ошол эле учурда иноверлерге каршы фанаттык куугунтук жүргүзгөн, анын катуулугу ири көтөрүлүштөргө жана мамлекеттин алсырашына алып келген.



