Василий 958-жылы империянын жүрөгүндө — Константинополдо төрөлгөн, бирок айрым жылнаамаларда Фракиядагы Дидимотихон шаары да көрсөтүлөт. Ал император Роман II менен сулуулугу жана дымагы аркылуу такка көтөрүлгөн жөнөкөй мейманканачынын кызы Феофанонун уулу болгон. Атасы тарабынан Василийдин канында армян каны агып турган, ал эми анын чоң атасы улуу окумуштуу Константин VII Багрянородный эле.
Василийдин балалыгы такыр эле тынч өткөн эмес. 963-жылы атасы күтүүсүздөн каза болгондо, Василий менен анын бир тууганы Константин VIII энесинин регенттиги алдында жаш мураскерлер болуп калышкан. Бирок чыныгы бийлик тез эле колдон колго өтө баштаган: адегенде Феофаного үйлөнгөн катаал аскер башчы Никифор Фокага, андан кийин 969-жылы мурункусун өлтүргөн Иоанн Цимисхийге өткөн. Бул убакыт бою эки бир тууган формалдуу гана фигура бойдон калышкан, ал эми алардын артында таасирдүү евнух жана паракимомен Василий Лакапин интрига токуп турган.
976-жылдын январында Цимисхий өлгөндөн кийин он сегиз жаштагы Василий II расмий түрдө такка отурган, бирок алгач Лакапиндин көлөкөсүндө калган. Анын башкаруусунун алгачкы он жылы династиянын өз өмүрүн сактап калуу үчүн жүргүзүлгөн тынымсыз күрөшкө айланган. «Багрянородный балдарга» каршы Кичи Азиянын аскердик аристократиясы көтөрүлгөн.
Биринчи болуп 976-жылдын жайында Варда Склир чакырык таштаган. Анын аскерлери борборду көздөй тездик менен жылып, Фокалар үй-бүлөсүнүн жардамы жана Кенже Варда Фоканын таланты менен гана козголоң 979-жылдын майында басылган. Склир Багдаддагы араб эмирлерине качып барып, чыгыш дипломатиясында баалуу оюнчуга айланган.
Чыныгы бурулуш учур 985-жылы келген, ошол кезде Василий II чоң атасынын камкордугунан чарчап, Василий Лакапинди чечкиндүү түрдө кулаткан. Императордун ага болгон жек көрүүсү ушунчалык терең болгондуктан, экөө чогуу башкарган мезгилде чыккан бардык жарлыктарды жокко чыгарган. Бирок өз алдынча башкаруу апаат менен башталган: 986-жылы Траяндын Дарбазасы жанындагы салгылашта болгар падышасы Самуил византиялыктарды таш-талкан кылып жеңген, ал эми Василий араңдан зорго туткунга түшпөй калган. Бул жеңилүү жарандык согуштун экинчи толкунун пайда кылган: сүргүндөн кайтып келген Склирге каршы жөнөтүлгөн Варда Фока өзү эле императормун деп жарыялап чыккан.
Душмандардын курчоосунда калган Василий II дүйнөлүк тарыхтагы эң маанилүү дипломатиялык кадамдардын бирин жасаган. 988-жылы ал Киев князы Владимир Святославичтен жардам сураган. Бул союздун баасы катары императордун карындашы Аннанын колу берилген — бул Византия үчүн болуп көрбөгөндөй чоң жеңилдик болгон, анткени буга чейин багрянородный ханшайымдар эч качан «варварларга» турмушка берилген эмес.
Владимир шарттарды аткарган: ал христиан динин кабыл алып, өзүнө Василий деген атты алган, гаремдерин таркатып, бутпарас кудайлардын айкелдерин талкалаган. Русь жоокерлеринин алты миңдик кошууну Византияга келип, атактуу Варяг гвардиясынын өзөгүн түзгөн. Дал ушул жоокерлердин жардамы менен Василий 989-жылы Хрисополь жана Абидос жанындагы салгылаштарда козголоңчуларды талкалаган. Русьтун чөмүлтүлүшү чыгыш славяндарын биротоло Константинополдун саясий жана маданий орбитасына киргизген.
Империянын ичин тынчтандыргандан кийин, Василий өмүрүнүн калган бөлүгүн өзүнүн башкы максатына — Болгар падышалыгын толук жок кылууга — арнаган. Бул дээрлик кырк жылга созулган чарчаткан согуш болгон. Падыша Самуил Македонияда күчтүү мамлекет куруп, патриархатты кайра калыбына келтирип, Фракияга коркунуч жаратып турган.
Василий ырааттуу жана системалуу аракет кылган: жыл сайын чептен чепти кайра тартып алган. Чечүүчү учур 1014-жылы Беласица (Стримон) жанындагы салгылашта келген. Византиялыктар 15 000 болгар жоокерин туткунга алышкан. Василийдин буйругу боюнча алардын баары сокур кылынган; ар жүз кишиге бирден гана бир көздүү жол көрсөтүүчү калтырылып, алар жолдошторун үйүнө жеткирип барышы керек болгон. Айтышат, Самуил өзүнүн кайра кайтып келген армиясын көргөндө жүрөгү жарылып өлгөн экен. 1018-жылы Болгария биротоло византиялык фемага айланган. Дал ушул мыкаачылыгы үчүн Василий «Болгаркыргыч» деген лакап атка ээ болгон.
Василий Балкандар менен гана чектелген эмес. Ал Чыгыштагы позицияларды да активдүү бекемдеген:
1021–1022-жылдары ал Иверия падышасы Георгий Iди жеңип, Трапезунд келишимине жетишкен. Бул келишим боюнча армян падышасы Ованес-Смбаттын мамлекети Византияга мурас катары өтүшү керек болгон. Армян тарыхчылары аны атүгүл «Армян жеринин атасы» деп аташкан, бирок кийин бул жерлердин аннексияланышы көчмөндөрдүн чабуулдарына каршы турган буфердик аймакты жок кылган.
992-жылы Василий Венециялыктарга алардын флотунун жардамы үчүн өзгөчө соода артыкчылыктарын берген. Бул империяга Түштүк Италиядагы өз таянычтарын сактоого жана каракчылар менен күрөшүүгө жардам берген.
1016-жылы византиялыктар Тмутаракан князы Мстислав Храбрый менен бирге Крымдагы акыркы хазар башкаруучусу Георгий Цуланы талкалашкан.
Василийдин ички башкаруусу да анын согуш саясаты сыяктуу катаал болгон. Ал чоң жер ээлөөчү аристократтарды — динаттарды — жек көргөн, анткени алардын көтөрүлүштөрү аны тактан дээрлик ажыратып кое жаздаган. Аларды алсыратуу жана казынаны толтуруу үчүн император аллиленгий мыйзамын киргизген. Бул мыйзам боюнча бай жер ээлери жакыр дыйкандардын жана коңшуларынын бош жерлеринин салыгын да төлөөгө милдеттүү болгон. Мунун аркасында сарайдын жер төлөлөрүндө эбегейсиз көп алтын топтолуп, бул империянын даңкын көп жылдарга камсыз кылган.
Василий II византиялык өкүмдарлардын арасында өзгөчө көрүнүш болгон. Ал толугу менен салтанаттан баш тарткан, асыл таштарды тагынган эмес, илим менен искусствого кызыккан эмес. Анын үйү — армия, ал эми кийими — жоокердин сооту болгон.
Анын өмүр баянындагы эң табышмактуу жагдай — таптакыр үйлөнбөгөнү. Василий эч качан никеге турбаган, анын белгилүү балдары да, сүйгөндөрү да болгон эмес. Андан тышкары, ал өзүнүн жээндери — Константин VIIIнин кыздары Зоя менен Феодораны да алар төрөй турган курагында турмушка берген эмес. Бул чечим кийин каргашалуу болуп чыккан: түз мураскер калтырбай, улуу император Македон династиясын өчүүгө, ал эми империяны анын өлүмүнөн кийин дароо башталган жарандык тирешүүлөргө түрткөн.
Василий II 1025-жылы Сицилияга жортуул даярдап жаткан маалда каза болгон. Ал өзүнүн бир тууганы Константин VIIIге эбегейсиз чоң, бай жана туруктуу империяны калтырган. Бирок Жан-Пьер Маэ белгилегендей, Армениянын көз карандысыздыгын жок кылып жана бийликтин мурасталышын камсыздабай, Василий келечектеги чоң кырсыктарга өз колу менен жол ачкан. Анын башкаруусу улуу Византиянын «акыркы улуу ыры» болуп калган — жеңиштердин көз уялткан жаркыроосунун артында «Темир императордун» жалгыздыгы менен деспотизминен жаралган алсыроонун көлөкөлөрү жашынып турган.
