Келечектеги император болжол менен 675-жылы Кичи Азия менен Сириянын чек арасында жайгашкан Германикия шаарында төрөлгөн. Анын келип чыгышы азыркыга чейин тарыхчылар арасында талаш жаратып келет: айрымдары аны исавр деп эсептешсе, башкалары армян тектүү болгонун белгилешет. Төрөлгөндө ага Конон деген ат коюлган. Арабдардын чабуулунан улам Конондун үй-бүлөсү Фракияга, Мезимерия шаарына качууга аргасыз болгон. Дал ошол жерде анын уламышка айланган карьерасы башталган.
705-жылы тактан кулатылган Юстиниан II Ринотмет болгар аскеринин башында Константинополго бара жатканда, жаш Лев өзүнүн биринчи саясий айласын жасаган. Ал Юстиниандын лагерине жоокерлерди багыш үчүн беш жүз кой айдап барган. Бул кадам ага василевстин ырайымын камсыз кылган. Бирок патологиялык шектенүүчүлүгү менен белгилүү Юстиниан II көп өтпөй Левден чыккынчылык көрүп, аны дээрлик аткарууга мүмкүн эмес тапшырма менен алыскы Лазикага (Кавказга) жөнөткөн. Ал жерде Лев дипломатиянын жана аман калуунун чыныгы устаты экенин көрсөткөн: убада кылынган казынасыз калып, ал жергиликтүү башчыларды империянын тарабында жөн гана убадалар үчүн согушууга көндүрө алган. Бир жолу ал кооптуу жазгы кар үстүнөн бир ууч адамы менен тоолорду лыжа менен ашып өтүп, жалданма кошуунду башкарып барган деп айтылып жүргөн. Лев жөн гана жоокер эмес болчу — ал араб тилин мыкты билген жана курч акылга ээ болгон, бул аны ар кандай оюнда өтө кооптуу каршылашка айланткан.
Юстиниан II кулагандан жана императорлор бат-бат алмашкан баш аламан мезгилден кийин, Анастасий II Левди кубаттуу Анатолик фемасынын стратиги кылып дайындаган. Тактада алсыз Феодосий III отурган, ал эми өлкө баш аламандыкка баткан шартта Лев көтөрүлүш чыгарган. 717-жылдын март айында ал Лев III деген ысым менен Константинополго талашсыз өкүмдар катары кирген.
Лев таажы кийери менен империянын алдында түз маанидеги физикалык аман калуу маселеси турган. Араб халифинин бир тууганы Маслама борборду көздөй эбегейсиз чоң армия жана флот алып келе жаткан. Лев арабдардын психологиясын жакшы билгендигин пайдаланып, Масламаны узак убакыт алдап жүргөн: ал шаарды берүүгө жана алым төлөөгө убада берип, дубалдарды бекемдөөгө зарыл болгон кымбат убакытты утуп алган.
717-жылдын 15-августунда тарыхтагы эң ири курчоолордун бири башталган. 2500 кемеден турган араб флоту Мармара деңизин толтурган. Лев өзү «грек оту» менен куралданган византиялык кемелердин чабуулун жетектеп, душмандын алдыңкы бөлүгүнө кыйраткыч сокку урган. Бирок Левдин эң башкы союздашы табияттын өзү болгон: 717–718-жылдардын кышы өзгөчө катаал болуп чыккан. Карга көнбөгөн мусулмандар миңдеп сууктан, ачарчылыктан жана оорудан кырылышкан. 718-жылдын жазында жардамга келген болгар ханы Тервел шаардын дубалдарынын жанында арабдардын кургактагы күчтөрүн талкалаган. 718-жылдын августунда араб флотунун калдыктары бороон жана «грек оту» тарабынан жок кылынган. Халифаттын 180 миңдик аскеринен мекенине төрттөн бири да жетпей кайтып барган. Бул Омейяддардын чабуулдук демин биротоло сындырган жеңилүү болгон.
Лев арабдар менен болгон согуштарга акыркы чекитти 740-жылы койгон, ошол кезде ал уулу Константин менен бирге Акронион жанындагы салгылашта арабдарды талкалаган. Бул жеңиш, Карл Мартеллдин Пуатьедеги ийгилиги сыяктуу эле, исламдын Европага карай жайылышын иш жүзүндө токтоткон.
Чек араларды туруктуу абалга келтиргенден кийин, Лев III мамлекетти кайра уюштурууга киришкен. Ал ири фемалар (аскердик округдар) өзүнүн стратегдерине өтө чоң бийлик берерин түшүнгөн. Жаңы көтөрүлүштөргө жол бербөө үчүн ал ири Анатолик фемасын бөлүп, Кичи Азиянын түштүк жээгинде жаңы деңиз фемасын — Кивирреотонду түзгөн. Бул сарацин каракчыларынын чабуулдарына тез жооп бере алган туруктуу флот түзүүгө мүмкүнчүлүк берген.
726-жылы император грек тилиндеги жаңы мыйзамдар жыйнагы — «Эклоганы» чыгарган. Лев сот адилеттигин жеткиликтүү жана гумандуу кылууга аракеттенген (христиандык түшүнүк боюнча): сотторго белек алууга тыюу салынып, туруктуу маяналар киргизилген. «Эклога» рим укугуна, айрыкча үй-бүлөлүк маселелерде, христиандык этиканын күчтүү элементин киргизген жана көп учурларда өлүм жазасын денеге залал келтирүү жазасы менен алмаштырган. Ал кездеги түшүнүк боюнча бул күнөөкөргө тобо кылууга мүмкүнчүлүк берген ырайым катары кабыл алынган.
Лев IIIтүн эң талаштуу жана эң радикалдуу иши иконоборчулукту жарыялоосу болгон. Чыгыштан чыккан адам катары, ал жакта Кудайды сүрөттөп көрсөтүүгө каршы ойлор күчтүү болгондуктан, ал иконаларга сыйынууну Кудайдын каарынын себеби деп эсептеген. 726-жылы Эгей деңизинде күчтүү жанар тоо атылып, Лев муну белги катары чечмелеген: Теңир империяны буттарга сыйынганы үчүн жазалап жатат деп түшүнгөн.
Бул саясаттын биринчи чоң көрүнүктүү кадамы Халкопратия дарбазасынан Христостун элесин алып салуу болгон, бул Константинополдо кандуу көтөрүлүшкө себеп болгон. Лев чечкиндүү аракет кылган: иконалар чиркөөлөрдөн алынган же адамдар өөп сыйыналбагандай кылып өтө бийик жерге илинген. 729-жылы иконоборчулукту колдоодон баш тарткан патриарх Герман кызматтан четтетилип, анын ордуна баш ийген Анастасий дайындалган.
Бул саясат терең ажырым жараткан. Рим папалары Григорий II менен Григорий III императорду чечкиндүү түрдө айыпташкан. Римде өткөн соборлор иконаларды урматтоонун мыйзамдуулугун кайрадан ырасташкан, жана Византия иш жүзүндө Италия үстүнөн көзөмөлүн жогото баштаган. Дал ушул мезгилде улуу богослов Иоанн Дамаскин өзүнүн атактуу «Иконаларды жамандагандарга каршы сөздөрүн» жазып, Левдин башкы идеологиялык каршылашына айланган. Эллададагы көтөрүлүштөргө жана монастырчылардын катуу каршылыгына карабастан, Лев өмүрүнүн акырына чейин иконоборчулукка берилген бойдон калган жана армиянын ишенимдүүлүгүнө таянган.
Лев III Исавр 741-жылдын 18-июнунда каза болуп, тактыны уулу Константин Vке калтырган. Ал урандыланган, курчоодо калган жана моралдык жактан чөккөн империяны кабыл алып, мураскерине кубаттуу мамлекетти, так иштеген аскердик машинаны жана жаңыланган мыйзам системасын өткөрүп берген. Анын башкаруусу бир кылымга жакын бийликте турган исавриялык династиянын башталышы болгон.
