
Андроник жеке жашоо жолун өзүнүн улуу атасы, Константинополду латындардан кайтарып алган Михаил VIII Палеологдун көлөкөсүндө баштаган. Ал бала кезинен эле, тактап айтканда 1272-жылдан тартып, он үч жаштагы өспүрүм катары соправитель — тең башкаруучу макамында мамлекеттик иштерге аралаштырылган. Анын алгачкы ишмердигиндеги көрүнүктүү окуялардын бири 1280-жылы Меандр дарыясынын аймагындагы Траллы шаарын калыбына келтирүү болгон. Атасынын тапшырмасы менен жаш Андроник тажрыйбалуу сановниктер Михаил Тарханиот жана Ностонг менен бирге бул ишке жигердүү киришкен: шаар жаңы дубалдар менен курчалып, көптөгөн адамдар көчүрүлүп жайгаштырылган. Ошентип, Траллы маанилүү чепке айландырылган. Ошол эле маанилүү 1280-жылы Андроник бийликтин мураскерлигине кам көрүп, үч жашар уулу Михаил IXду формалдуу басилевс-соправитель деп жарыялаган. Муну менен ал болочок династиялык биримдиктин негизин түптөгөн.
Андрониктин тагдырындагы кескин бурулуш 1282-жылдын 11-декабрында болгон. Дал ошол күнү Михаил VIII Фракияга жасалган аскердик жортуул учурунда каза болгон. Империянын толук укуктуу кожоюнуна айланган Андроник II биринчи кезекте радикалдуу идеологиялык кадам жасаган. 1282-жылдын аягында ал атасы саясий пайда үчүн күч менен таңуулаган Рим-католик чиркөөсү менен Лион униясынын күчүн чечкиндүү түрдө жокко чыгарган. 1285-жылдагы Константинополь собору тарабынан бекитилген бул кадам империяга ички диний тынчтыкты кайтарып берген, бирок Батыш менен мамилени татаалдаштырган.


Тышкы саясатта Андроник мурдагы кубатты калыбына келтирүүгө умтулган. Ал 1204-жылдагы трагедиядан кийин эле бөлүнүп кеткен Фессалияны жана Эпир деспотатын кайрадан империянын курамына кайтарууга аракет кылган. 1290-жылы император маанилүү символикалык кадам жасаган: ал атасы тарабынан тактан кулатылып, сокур кылынган Иоанн IV Ласкариске барып жолуккан. Мунун максаты Ласкаристин тактыга болгон дооматтарынан расмий баш тартуусу аркылуу Палеологдор династиясынын такка болгон укуктарын биротоло бекемдөө болгон.
Император атасынын монголдор менен союзду сактоо багытындагы саясатын улантууга аракет кылган. Бирок Хулагуиддик Персия менен тынчтыкты сактап калуу өтө оор, дээрлик мүмкүн эмес милдет болуп чыккан. Анын башкаруусунун соңуна карай Балкан жерлери кайрадан монгол жортуулдарынан титирей баштаган. Деңизде да абал мындан кем эмес чыңалган эле: Венеция менен Генуянын ортосундагы жаңжалга ийгиликсиз кийлигишүү венециялыктардын империя ичиндеги экономикалык жана саясий таасирин кыйла күчөтүп жиберген.
Бирок Андрониктин башкы катасы Анатолиядагы Осман Газинын кысымын жалданма аскерлердин жардамы менен токтотууга жасаган аракети болгон. 1303-жылы ал Роже де Флор жетектеген Каталон компаниясын жалдаган. Бул союз уулуу болуп чыккан: 1305-жылы Роже өлтүрүлгөндөн кийин каталондуктар кандуу козголоң көтөрүп, византиялык жерлерди талап-тоноп, Фессалияны жана башка аймактарды басып алышкан. Ошентип, алар коргоочулардан ырайымсыз душмандарга айланышкан.


Андроник IIнин башкаруусунун акыркы мезгили үй-бүлөлүк драма менен караңгыланган. 1320-жылы анын небереси Андроник III интригаларга батып, киши өлтүргүчтөрдү жалдаган. Бирок тагдырдын жаңылыштыгынан алар душманды эмес, анын өз бир тууганы Мануилди өлтүрүп коюшкан. Бул кабар алардын атасы Михаил IX үчүн өлүмгө тете сокку болуп, ал 1320-жылдын 12-октябрында кайгыдан каза болгон.

Уулунун өлүмү Андроник IIни жалгыз башкаруучу катары калтырган, бирок империя буга чейин эле бөлүнүп калган болчу. Чоң ата менен дымактуу неберенин ортосундагы тирешүү 1321-жылы башталган узакка созулган Жарандык согушка айланган. Өз позициясын бекемдөөгө аракет кылып, 1323-жылы император монах Исайяны патриархтык тактыга көтөргөн. Ал анын баш ийүүчү адам болоруна үмүттөнгөн. Бирок «башкарууга ыңгайлуу» деп эсептелген патриарх бекем принциптери бар адам болуп чыккан. 1326-жылы Андроник II кайрадан Папа Иоанн XXII жана Франция королу Карл IV менен уния тууралуу сүйлөшүүлөрдү баштоого аракет кылганда, Исайя бул демилгелерди токтоткон. Ал жаңы диний бөлүнүүдөн корккон.
Акыркы чек 1327-жылы келген. Ошол жылы Андроник III Константинополду курчоого алган. Кары император патриарх Исайядан литургиялар учурунда козголоңчу небересинин ысымын эскерүүнү токтотууну талап кылган. Бирок ыйык кызматчы чиркөөнүн бөлүнүшүнөн качууну каалап, баш тарткан. Андан да ашып, Исайя эки Андроник үчүн тең сыйынбай турган ар кимди чиркөөдөн четтетем деп коркуткан. Каарданган император 1327-жылдын декабрында патриархты Мангана монастырына сүргүнгө айдаган, бирок бул тактыны сактап кала алган эмес.
1328-жылдын майында Андроник IIIнүн аскерлери борборго кирген. Патриарх Исайя салтанаттуу түрдө кайрадан патриархтык тактыга кайтарылган, ал эми жеңилген чоң атаны монахтык постриг кабыл алууга мажбурлашкан. Кары император мындан ары эч качан бийликке кол салбайм деп ант берүүгө аргасыз болгон. Андроник II өмүрүнүн калган бөлүгүн монастырдын үнсүз дубалдарынын ичинде өткөргөн. Ал өзүнүн тарапташтары санынан жана таасиринен ажырап жатканын, ал эми империя өз жашоосунун жаңы, дагы да кооптуу этабына кирип баратканын сырттан гана байкап калган.



