
Император У-ди көз жумгандан кийин, айрым ийгиликтерге жетишкенине карабастан (б.з.ч. 73–49-ж.) император Сюань-ди доорунда Хань империясы олуттуу көйгөйлөргө туш болду.

Дыйкандар кедейлешип, мамлекетке болгон колдоо алсырады, ал эми аристократиянын бийлиги тескерисинче күчөдү. Династиялык кризис тереңдей берди. Жаштай такка отурган император Чэн-динин (б.з.ч. 32–7-ж.) ордуна апасы-регент башкарган чакта Ван уруусунун туугандары негизги кызматтарды ээлей баштады.

Ван Ман дал ушул таасирдүү үй-бүлөдөн боло турган. Ал жашынан конфуцийчиликке берилген адам катары таанылып, таежеси — императрица Ван Сяоюандын аркасы менен тез көтөрүлүп, б.з.ч. 8-ж. башкы министрликке чейин барган. Император Ай-ди б.з.ч. 1-ж. каза болгондо, Ван Ман бийликтин баарын өз колуна алып, жаш император Пин-динин атынан де-факто башкаруучу болуп калды.
Ван Ман бара-бара Хань династиясы «Асман мандатынан» ажырап, бийлик укугун жоготту деп ишене баштады. Ал такка болгон доосун пайгамбарчылыктар жана ырым-жырымдар менен негиздеп, стихиялардын алмашуусун — оттон (Хандын символу) жерге (өзүнүн символу) өттү деп жарыялады; өзүн мифтик Хуан-ди — Сары Император менен теңештирди.
Акыры б.з. 9-ж. император Жуцзы Инди тактан түшүрүп, жаңы Синь империясын негиздеди.


Тақка отурганы менен Ван Ман борбордук бийликти бекемдөөгө багытталган чоң реформаларды дароо баштады. Акча реформасында салмагы жеңил тыйындарды чыгартып, казынаны толтурду, бирок бул акчанын кунун түшүрүп, аристократия үчүн каржылык кыйынчылыктарды жаратты. Ал жер реформасын да жүргүзүүгө аракет кылды — «кудук талаа» («井») үлгүсү боюнча ар бир үй-бүлөгө тең үлүш жер бөлүп берүү. Булаң-байлардын нааразылыгы күчөдү. Б.з. 10-ж. туз, темир жана ичимдикке болгон мамлекеттик монополияларды бекемдеди. Бирок б.з. 11-ж. Хуанхэ ташкындап, ел ичинде ачарчылык күчөп, б.з. 12-ж. жер реформасын токтотууга мажбур болду — табигый кырсыкты эл анын аракеттерине асман жазасы деп кабыл алды.
Тышкы саясатта Ван Ман текеберлик кылды. Союздаштарга жана вассалдарга, айрыкча хуннуга менсинбей мамиле кылуусу согушка түрткү болуп, чоң чыгымдарга жана Улуу Жибек жолунун үзгүлтүккө учурашына алып келди. Хуннулардын тынымсыз чабуулдары империяны алсыратты. Батыш аймактарын (Сиюй) катуу көзөмөлдөөгө болгон аракети көтөрүлүштөргө жана кытай наместниктеринин өлтүрүлүшүнө жеткирди.
Б.з. 21–22-жж. табигый кырсыктар жана ачарчылык массалык дыйкандык көтөрүлүштөргө алып келип, алардын эң ирилеринин бири «кызыл каштулар» деп аталды. Көтерүлүшчүлөр чоң аскерге айланып, көп узабай кулатылган Хань үй-бүлөсүнүн өкүлдөрү да аларга кошулду. Б.з. 22-ж. Ван Мандын аскери эки ирет жеңилди. Б.з. 23-ж. көтөрүлүшчүлөр Лю Сюанды император деп жарыялап, Кунъяндагы салгылашта Ван Мандын негизги күчүн талкалашты. Андан кийин алар борбор Чанъанга жылышты. Ван Ман акыр аягына чейин кармашканы менен өлтүрүлдү. Анын башын базар аянтында элге көрсөтүштү — бул анын бийлигинин аякташын жана Хань династиясынын калыбына келишин символдоду.



