Император У-ди (туулаарда Лю Чжи) — император Цзин-динин жана анын эң сүйүктүү көңүлдөшү Ван Чжинин онунчу уулу. Анын энеси буга чейин турмушта болгон, ошондогу каада боюнча мураскер ханзаадага (У-динин атасына) «сыйлык» катары берилген көрүнүш сейрек эмес эле.
Лю Чжи агасы ханзаада Жун менен анын энеси көңүлдөш Ли немилатка калган соң мураскер аталган. Ал 16 жашында такка отурду. Баштагы жылдары конфуцийчиликти колдоп, аны расмий мамлекеттик доктрина кылып бекитти. Аткаминерлер үчүн экзамен системасын киргизип, теги белгилүү эмес, бирок шыктуу жаштарга да жогорку кызматтарга жол ачты. Ошентсе да У-динын эрте бийлиги бабасы — даосчулукка ыктаган канайым-жесир Доунун күчтүү таасири астында өттү; ал б.з.ч. 135-жылы көз жумгандан кийин У-ди бийликти акырындап өз колуна толук алды.
У-динын доору теңи жок аскерий кеңейүү менен мүнөздөлөт. Ал чек араларга тынымсыз коркунуч жараткан көчмөн хуннуларга каршы активдүү күрөштү. Б.з.ч. 127-жылы колбашы Вэй Цин Шофанды ээлеп, 124-жылы 15 миң хуннуну туткундап чоң жеңишке жетти. Анын жээн иниси Хо Цюйбин да бир нече ирет хуннуларды талкалап, Ганьсу аймагында хань бийлигин орнотту. Бул жеңиштер батышты көздөй мындан аркы кеңейишке көпүрө болуп берди.
Б.з.ч. 139-жылы У-ди Чжан Цяньды юэчжилерге союздаштык издеген элчиликке жөнөттү. Аскердик союз түзүлбөсө да, Чжан Цянь б.з.ч. 126-жылы Парфия, Индия жана Борбор Азия тууралуу абдан баалуу маалыматтар менен кайтып келди. Бул кабарлар У-дини батыш менен соода-дипломатиялык байланыштарды кеңейтүүгө шыктантып, кийин Улуу Жибек жолунун калыптанышына алып келди. У-ди түштүк-батышка да жортуул жасап, Наньюэ мамлекетин (азыркы түштүк Кытай менен түндүк Вьетнам) империяга кошту; түндүк-чыгышта Кореянын бир бөлүгүнө көзөмөл орнотту.
У-ди түбөлүк өмүрдү эңсеп, аны издөөгө даанышмандарды, шамандарды, сыйкырчыларды тарткан. Ыйык тоолордо курмандыктарды аткарып, уламыштагы Пэнлай аралын издөө экспедицияларын уюштурган, ырым-жырымдарда байыркы Хуан-ди императорунун үлгүсүн кайталаган. Б.з.ч. 113-жылы Тайшань тоосунда көктү жана жерди ыраазы кылуу үчүн улуу фэншань аземин өткөрүп, түбөлүктүүлүктү тилеген.
Бул иш-чаралар, аскер жүрүштөрү жана Цзяньчжан сыяктуу салтанаттуу сарайлардын курулушу эбегейсиз каражат талап кылды. Айыл чарба министри Сан Хунъян туз жана темир боюнча мамлекеттик монополияларды киргизүүнү сунуштап, казынанын башкы киреше булактарынын бирине айлантты.
Кийинки жылдары У-ди барган сайын катууланып, аткаминерлерди оңой эле кызматтан алып, жазалап турган. Шектенүүсү күчөп, «сыйкырчыларга каршы аңчылык» башталып, көптөгөн жогорку чиновниктер, атүгүл үй-бүлө мүчөлөрү да сыйкыр колдонду деген айып менен жазаланган. Чоң драма б.з.ч. 91-жылы мураскер ханзаада Лю Цзюй баштаган көтөрүлүш менен жыйынтыкталды: ал жашыруун полициянын башчысы Цзян Чунду өлтүргөн. Көтерүлүш басылып, Цзюй өзүнө кол салган, анын тукуму кырылды; бир жашар небереси Лю Бинъи гана аман калып, кийин император Сюань-ди болчу.
Өмүрүнүн акырында У-ди өз каталарын мойнуна алып, элден көп согуштар үчүн ачык кечирим сурады жана көңүлүн дыйканчылыкты көтөрүүгө бурду. Б.з.ч. 87-жылы көз жумар алдында мураскер кылып кичүү уулу Лю Фулинди (император Чжао-ди) дайындап, ага регент катары Хо Гуанды коюп кетти. Сарай интригаларын алдын алуу үчүн мураскердин энеси — Чжао аттуу көңүлдөштү өлүм жазасына буйруган.
Тарыхчылар У-динин бийлигин жогору баалап, Хань империясын бекемдегени, аймагын кеңейткени жана туруктуу мамлекеттик институттарды орнотконун белгилешет. Хуннуларга каршы күрөштө олуттуу ийгиликтерге жетишилип, батыш өлкөлөрү менен соода жолдору ачылды. Ошол эле маалда аны ырайымсыздыгы, ашыкча чыгымдары жана элге түшкөн оор жүк үчүн сындашат. Ал легисттик ыкмаларга таянып, катуу жазалар менен башкарган; көптөгөн жогорку кызмат адамдары өлүм жазасына тартылган. Ошого карабастан, анын доору Хань империясынын «алтын мезгили» болуп, айрым баалоолор боюнча ошол учурдагы Рим империясынан да күчтүү болгон.
