
1796-жылдын февралында атасы Цяньлун тактан баш тарткандан кийин анын уулу Юнъян такка отуруп, башкаруу девизин Цзяцин деп алды. Так менен бирге ал атасынын бардыгын көзөмөлдөгөн фаворитин Хэшэньди да мурастап алды. Картаң атасын капа кылбоо үчүн Цзяцин убактылуу бул временщикти чыдап турууга аргасыз болду, ал мурдагы император өлгөнгө чейин, 1799-жылга чейин, мамлекетти чыныгы түрдө өзү башкарып турду.

Цзяциндин башкаруусу чоң кризис менен башталды «Ак лотос окуусу» аттуу жашыруун сектанын жетеги астында башталган дыйкандык согуш. 1796-жылдын февралында көтөрүлүш Хубэй провинциясында тутанып, бат эле Сычуань жана Шэньси провинцияларына жайылды.
Башында көтөрүлүшчүлөр шаарларды басып алып, кармап турууга аракет кылышкан, бирок бул тактика чоң жоготууларга алып келди. Катачылыктарын түшүнүшкөндөн кийин алар «кыймылдуу согушка» өтүшүп, айыл жергесинде жашыруун аракет кылып, душмандын күчтүү аскерлеринен качып турушкан.
Бул маалда өкмөттүк лагерде башаламандык өкүм сүрүп турган. Казына уурдоо, паракордук жана Хэшэнь кликасынын ысымы менен белгилүү болгон коррупция армиянын негизин «сегиз желек» аскерлерин толугу менен чиритти. Жоокерлер айлап маяна жана азык албай, каракчылык менен алектенип калышкан. Хэшэнь көтөргөн жөндөмсүз жана жайбасар колбашылар абалды ого бетер оорлоткон.
1799-жылы Цяньлун каза болгондон кийин Цзяцин дароо Хэшэньди камап, сотко тартууну буйруду. Күчтүү временщик өлүм жазасына тартылып, анын чексиз байлыгы казынага өткөрүлдү. Коррупцияланган чиновниктердин ордуна жөндөмдүү аскер башчылар келди, алардын ичинен элэдэнбао аттуу монгол жана Ян Юйчунь өзгөчөлөндү. Бул чаралар армиянын күчүн бир кыйла жогорулатты.
Ошентсе да, акыркы көтөрүлүшчүлөрдүн бөлүктөрү 1804-жылдын күзүндө гана талкаланды. Көтөрүлүштү басуу казынага 200 миллион лян күмүшкө түшүп, өлкө үчүн оор жүк болду. Согуш бүткөндөн кийин дагы бир жаңы көйгөй пайда болду — согуштан кайткандар, «ыктыярчылар» жана «айыл ополчениелери» зомбулукка жана оңой байлыкка көнүп калышкан эле; алар бунт чыгара башташты. Өкмөт аларды тынчтандыруу үчүн жер бөлүштүрдү.
XIX кылымдын башында Кытайдын деңиздери Англия менен Франциянын атаандаштыгынын аренасына айланды. 1802-жана 1808-жылдары англиялык флоттор Португалиянын колониясы Макаону басып алууга эки ирет аракет кылышкан, бирок Кытай өкмөтү соода эмбаргосу менен коркуткан соң, артка чегинүүгө мажбур болушкан. Бул окуялар кытай бийлигинде өздөрүн «деңиз артындагы варварларды» жөн гана соода тыюусу менен багынта алабыз деген жалган ишеним жараткан.


Орус империясы да Кытай менен байланыш түзүүгө аракет кылган. 1806-жылы граф Юрий Александрович Головкин жетектеген элчилик ийгиликсиз аяктады, анткени ал император алдында үч ирет тизе бүгүп, баш уруп таазим кылган «коутоу» ырымын жасоодон баш тарткан. Ошондой эле 1805-жылдагы орус деңиз экспедициясы да ийгиликсиз болду.

1816-жылы британ өкмөтү Кытайга жаңы элчилик жөнөттү аны лорд Уильям Амхерст жетектеди. Максат кытай базарын ачуу жана туруктуу өкүлчүлүк түзүү болчу. Бирок император Цзяцин аны дагы бир «дань төлөөчү мамлекеттин элчиси» катары кабыл алып, коутоу ырымын талап кылды. Амхерст андан баш тартканда, император аны дароо өлкөдөн чыгарууну буйруду.

«Ак лотос» көтөрүлүшү басылса да, өлкөдө туруктуу тынчтык орногон жок. Ар кайсы провинцияларда жашыруун коомдор уюштурган көтөрүлүштөр кайталанып турду, ал эми деңизде каракчылык күчөдү.
1813-жылы «Асман акылы» сектасы чоң көтөрүлүш уюштуруп, сарайдагы евнухтардын колдоосу менен көтөрүлүшчүлөр Пекин императордук сарайына чейин кирип барышты. Бул бунт басылганы менен, окуя режимдин канчалык алсыз болуп калганын көрсөттү.
Ошол эле мезгилде Кытайда опиум контрабандасынын көйгөйү тамырлап бараткан эле. Британ Ост-Индия компаниясы, кытай товарлары үчүн күмүш менен төлөй албай, Индиядан баңгизатты ташып келүүгө өттү. 1800–1819-жылдары жыл сайын 4 миңден ашык куту опиум киргизилип турган. Бул өлкөдөн күмүштүн агылышына жана финансы системасынын кыйрашына алып келди.
1796-жана 1800-жылдары император Цзяцин опиумдун алып кирилишин жана соодасын тыюу тууралуу жарлыктар чыгарды, бирок алар натыйжа берген жок. Компания формалдуу түрдө кызматкерлерине тыюу салганы менен, жеке соодагерлерге сатууну уланта берди. 1817-жылга келгенде цин өкмөтү англиялык кемелерди текшерүүгө уруксат талап кылды, бирок Ост-Индия компаниясы бул талапты тоготпой, кытай мыйзамдарын ачык түрдө сыйлабастыгын көрсөттү.
Цзяциндин башкаруусу Кытай үчүн терең ички кризистин доору болду. Көтөрүлүштөрдү басуу, коррупциянын өсүшү жана опиум көз карандылыгынын башталышы империянын акыры башталганын айгинеледи.



