Токугава Иэхару жапон империясынын жүрөгүндө — Эдо сепилинде төрөлгөн. Тогузунчу сёгун Иэсигэнин тун уулу катары ал кичине кезинен эле бийликтин оор жүгүн көтөрүүгө даярдалган, бирок болочок өкүмдардын жеке турмушу терең кайгынын мөөрү менен белгиленген. Аны «бактысыз сёгун» деп аташкан, жана мунун олуттуу себептери бар эле. Ал али наристе кезинде эле энесинен ажыраган, ал эми бойго жеткен соң жапон аристократы үчүн эң оор кайгыны — бардык балдарынын (эки уулу жана бир кызы) жана өзүнүн бир тууган инисинин өлүмүн башынан өткөргөн. Бул жоготуулар ага оор психологиялык жараат гана калтырбастан, түз мураскордук линиясын сактап калуу мүмкүнчүлүгүн да коркунучка такап, келечекте династиялык кризиске алып келген.
1760-жылдын май айында, оорукчан атасы Иэсигэ өз ыктыяры менен тактан баш тарткандан кийин, Иэхару расмий түрдө онунчу сёгун кызматына отурган. Ушул мезгилге карата Япониянын саясий системасында сапаттык өзгөрүү болуп өткөн эле: сёгундун фигурасы, анын жеке жөндөмүнө карабастан, көбүнчө салтанаттык жана символдук мааниге ээ болуп калган. Мамлекеттик башкаруунун бардык жиптери аксакалдар кеңешине — родзюга өткөн.
Бул доордун борбордук фигурасы Сагара княздыгынын даймёсу Танума Окицугу (1719–1788) болгон. Бул өзгөчө жана прагматик саясатчы Иэхарунун атынан Японияны иш жүзүндө өзү башкарып турган. 1772-жылы өкмөт башына келгенден кийин, Окицугу өлкөнүн эски сословиелик түзүлүшүнүн кысымында муунуп жаткан экономикасын жаңылоого багытталган реформалардын сериясын баштаган. Бүгүнкү күндө тарыхчылар бул реформаларды өлкөнү модернизациялоого жасалган тайманбас аракет катары баалашат.
XVIII кылымдын экинчи жарымы өлкө үчүн абдан терең тектоникалык өзгөрүүлөрдүн мезгили болду. Коомду катуу катмарларга бөлүүгө негизделген эски бакуфу түзүмү жарака бере баштады.
Самурайлардын жакырданышы: Согушсуз калган аскердик дворяндар бара-бара жакыр чиновниктер катмарына айланып, алардын күрүч менен төлөнгөн маянасы кунун жогото баштады.
Товардык экономика: Айылдарда базардык чарба жигердүү өнүгө баштады. Күрүч жөн гана азык болуудан калып, товарга айланды.
Таптык ажырым: Бай жер ээси-кәсипкерлердин жаңы катмары пайда болду, ошол эле учурда жакырланып кеткен дыйкандар жалданма жумушчуларга айланып же шаарларга көчүп кетип, маргиналдашкан кедейлердин катарын толукташты.
Иэхарунун башкаруусун жаман тагдыр дайыма аңдып тургансыйт. Табият Японияга бүт каарын төгүп, бул ырымчыл элдин көз алдында сёгунаттын «асман мандатынан» ажырап жатканынын белгисиндей көрүнгөн.
1770–1771-жылдары күрүчтүн массалык түшүмсүздүгү жана катуу кургакчылык болуп, андан кийин үрөй учурган ачарчылык башталган.
1772-жылдын февралында Эдодо Улуу өрт чыгып, анын натыйжасында борбордун чоң бөлүгү кыйрап калган.
1773–1774-жылдары эпидемия болуп, шаар калкынын арасында өлүм-житим өтө жогору болгон.
1783-жылы өзгөчө суук түшүп, түшүм жок болуп, ачарчылык башталган, ал эми үмүтүн үзгөн дыйкандар көтөрүлүшкө чыккан.
Тайфундар, суу ташкындары жана жанар тоолордун атылышы (айрыкча 1783-жылы Асама жанар тоосунун атылышы) өлкөнүн экономикалык негизин биротоло алсыраткан. Ачка дыйкандардын көтөрүлүштөрү жана шаардагы дүкөндөрдү талкалоолор көнүмүш көрүнүшкө айланып, бул башкаруу системасы терең шал абалга түшкөнүн айкын көрсөткөн.
Бош калган казынаны сактап калуу үчүн Танума Окицугу элге жакпаган, бирок зарыл чараларга барган. Ал меркантилизм саясатын киргизип, мамлекеттин кирешесин дыйкандардан гана эмес, соодадан да көбөйтүүгө аракет кылган.
Негизги куралдардын бири кабунакама — көпөс гильдиялары болгон. Алар өкмөткө атайын салык (мёгакин) төлөп туруу шарты менен белгилүү товарларды сатууга монополиялык укук алышкан.
Бирок бул стратегиянын терс жагы да болгон:
Лицензиялар менен монополияларды берүү системасы мурда болуп көрбөгөндөй паракорлукту жараткан. Эдонун чиновниктери бай көпөстөрдүн белектерине белчесинен батышкан.
Салыктар менен баалардын кысымында калган эл Окицугунун «экономикалык ач көздүгүн» шылдыңдаган сатиралык ырлар аркылуу каарын чыгарып турган.
«Акча башкы орунга чыкканда, чынчылдык көлөкөгө жашынат», — деп шыбырашчу ошол доордогу чайканаларда.
Танума Окицугунун өкмөтүнө болгон басым кедейлер тарабынан да, оппозициячыл маанайдагы княздар (даймё) тарабынан да күчөй берген. 1784-жылы Эдо сепилинин өзүндө болуп көрбөгөн окуя орун алган — Окицугунун уулу өлтүрүлүп, бул улуу убактылуу бийлик ээсинин таасиринин кулашына жол ачкан.
Сёгун Токугава Иэхарунун өзү 1786-жылдын 17-сентябрында 49 жаш курагында каза болгон. Анын өлүмү көптөгөн уламыштар менен курчалган: замандаштары аны ууландырылган деп шектенишкен, бирок расмий жылнаамалар бул тууралуу унчукпайт. Ал Уэнодогу Канъэйдзи монастырында коюлуп, артында баш аламан абалга түшкөн өлкөнү калтырган. Анын бардык балдары өзүнөн мурда каза болуп калгандыктан, түз мураскордук линия үзүлүп, кийинки сёгун болуп кландын каптал бутагынын өкүлү дайындалган.
Иэхарунун доору эң таланттуу кеңешчилер да, эң сабырдуу башкаруучулар да системалык кризистин алдында алсыз экенин көрсөттү.
