Тит Флавий Веспасиан, Римдин болочок императору, 39-жылы 30-декабрында төрөлгөн. Ал Реатеден чыккан атак-даңкы жок Флавийлер тукумуна таандык болчу. Чоң чоң атасы Помпейдин армиясынын ардагери, чоң атасы болсо салык жыйноочу болуп, уулдарына сенатордук макам алууга шарт түзгөн.
Тит үй-бүлөдөгү улуу бала эле; анын карындашы жана Домициан аттуу иниси бар болчу. Атасы Веспасиан Клавдий доорунда ийгиликтүү карьера курганда, Тит сарайда императордун уулу Британник менен чогуу тарбияланып, ага жакын дос болуп калган. Жашынан эле ар тараптуу өнүккөн: күчкө тоорук, ат чабуу жана салгылаш өнөрүн өздөштүргөн, эс тутуму мыкты, музыкант, акын жана чечен катары да таанылган.
Бирок 54-жылы Клавдий өлүп, Нерон бийликке келери менен Флавийлердин абалы начарлады. Британник тойдо ууландырылып, анын жанында жаткан Тит да ууланган суусундуктан ооз тийгени айтылат. Ушундан кийин Веспасиан отставкага кетип, Светонийдин айтымында, Титтин үй-бүлөсү жакырчылыкта жашаган.
59-жылы Агриппина каза болгондон кийин Тит аскердик карьерасын баштап, Германияда жана Британияда аскерий трибун болуп кызмат өтөдү. Римге кайткан соң жакшы атакка ээ болуу үчүн сот иштерине киришти.
66-жылы Иудея Римге каршы көтөрүлдү. Титтин атасы Веспасиан ошол жактагы аскерлердин башчысы болуп дайындалып, Тит да Чыгышка кошо жөнөдү. 67-жылы Веспасиан 60 миңдей кол менен Галилеяга бастырып кирди. Тит анын ишенимдүү жардамчысы болуп, шаарларды курчоого катышып, салгылаштарда айырмаланды жана Иотапатанын чечүүчү штурмунда биринчи болуп дубалга көтөрүлдү. Коргонууга жетекчилик кылган Иосиф бен Маттафия багынып берди да, рим жарандыгын алып, Титке жакын адам болуп калды; жаңы ысым катары Иосиф Флавийди алды.
Б.з. 68-жылы Римде саясий кризис башталып, Нерон өз жанын кыйганда, Веспасиан жортуулдарды токтотту. Тит Римге аттанды, бирок жаңы император Гальба өлтүрүлгөнүн угуп, атасына жардам берүүгө кайра кайтып келди. Көтөрүлүштү даярдоодо маанилүү роль ойнойт: Сирия наместниги Гай Лициний Муциандын колдоосун камсыз доо кылды. Чыгыштагы легиондор Веспасианды император деп жар салганда, Тит цезарь наамын алып, анын расмий мураскери болуп калды.
Веспасиан Римге жөнөгөндөн кийин Тит аскерлерге башчылык кылып калды жана б.з. 70-жылдын башында Иерусалимди курчоону баштады. Иудейлер ачарчылыкка жана ички тирештерге карабастан, шаардын коргонуусун жан аянбай улантты. Бир нече айга созулган кандуу салгылаштардан соң римдиктер бекемделген сызыктарды бузуп өтүп, Антоний мунарасын алышты да, Иерусалим ибадатканасына жакындашты. Иосиф Флавийдин айтымында, Тит ибадаткананы сактап калууну каалаган, бирок 5-август 70-жылы ал өрттөлүп, кыйратылган.
8-сентябрда Иерусалим кулады. Курчоодо өтө көп адам кырылды, тирүүлөр кулга сатылды. Тит шаардан урандыларды гана калтырды. Алып келинген олжо Римде өткөн салтанаттуу триумфта (үч Флавий тең катышкан) көрсөтүлдү. Бул жеңиштин урматына Тит аркасы тургузулду.
Веспасиан доорунда Тит расмий мураскер макамын алды. Ал атасынын соправители болуп, консул жана цензор кызматтарын ээлеп, сарай кызматтарын жана преториан гвардиясын башкарып турду. Ошентсе да бул жылдары анын аброю начар эле: катуулугу жана ырайымсыздыгы үчүн айыпталып, иудей ханышасы Береника менен болгон байланышы себептүү аны «жаңы Нерон» болуп калат деп коюшкан.
Веспасиан 79-жылы 24-июнда кайтыш болгондон кийин, Тит бирден-бир бийлик ээси болду. Рим тарыхында бийликтин атасынан уулуна биринчи жолу түз өтүшү ушул эле. Жаман атакты жокко чыгарыш үчүн ал Береникадан Римден кетүүнү талап кылды, доносчуларды жазалады, сенаторлорго кыркына келген кек сактаган жок. Ошондуктан «адамзаттын сүймөнчү-кубанычы» деген атакка ээ болуп, үлгүлүү башкаруучу катары даңкталды.
Анын тушунда Сенат таасирин али да жогото берди, ал эми Тит, атасынан айырмаланып, карапайым журт үчүн бара-бара жеткис бийлик ээси болуп калды. Ал абдан колу ачык болчу: салтанаттуу оюн-зоокторду өткөрүп, ири курулуштарды каржылап, айрым провинциялар үчүн салыктарды азайтты.
Анын болгону эки жылга жакын башкаруусу учурунда Рим эки ири алааматка туш болду. 79-жылдын 24-августунда Везувий атылып, Помпей, Геркуланум жана Стабии кыйрады. Тит кесепеттерин жоюуну эки консул даражасындагы кишиге жүктөдү. 80-жылы Римде чоң өрт чыгып, шаарды олуттуу зыянга учуратты. Тит «бардык чыгым менин мойнумда!» деп жарыялап, шаарды калыбына келтирүүгө өз каражатынан акча бөлдү.
Тит 81-жылы 13-сентябрында каза болду. Ал ысытмага чалдыгып, атасы көз жумган ошол эле виллада дүйнөдөн кайтты. Эл менен Сенат анын өлүмүнө терең кайгырышты; анын арбагын Империянын көптөгөн шаарлары урмат менен эскеришти. Аны иниси Домициан уулантып коюшу мүмкүн деген ушактар тараган. Империяны Тит Домицианга таштап кетүүгө аргасыз болду, Домициан бийликти эч кыйынчылыксыз мурастап, эртеси эле император деп жарыяланды.
