Тауке хан Салкам Жангир хандын уулу болгон, Казак хандыгы тарыхындагы эң маанилүү инсандардын бири болгон. Ал 15 жашында эле дипломаттык жөндөмүн көрсөтүп, атасы аны Могулистан менен тынчтыкты бекемдөө максатында Кашгарияга элчи катары жиберген. Жогорку өкүмдар наамын алышынан мурда эле Кичи жуздун ханы болгон. Ириде максаткерлиги жана уюштуруучулук талантынын аркасында ички талаш-тартыштарды басып, казак урууларынын көбүнүн башын кошо алды. Атасынын кайгылуу өлүмүнөн кийин ал Кичи менен Орто жуздардын улуу ханы деп жарыяланып, «Бахадур» жана «Гази» сыяктуу ардактуу наамдарга ээ болгон.
XVII кылымдын соңунда жана XVIII кылымдын башында сырткы-саясий кырдаал абдан оор эле: батыштан Волга калмактары менен Яик (Жайык) казактары, түндүктөн сибир казактары менен башкырттар, түштүктөн бухаралыктар менен хивалыктар чабуул койгон. Эң чоң коркунуч чыгыштан, Джунгар хандыгынан төнүп турган.
Джунгар өкүмдары Галдан-Бошогту бийликке келгенден кийин казак жерлерине чабуулдар күчөдү. Тауке хан джунгарларды токтото алган жок: 1681–1685-жылдары Галдан жетөө жортуул жасап, казактар менен кыргыздарды ламаизмди кабыл алууга мажбурлоого аракеттенген. 1683-жылкы салгылаштардын биринде Тауке хандын уулу туткунга түшүп, жаңы джунгар өкүмдары Цэван Рабданга байланыштуу гана 14 жылдан кийин үйүнө кайтып келген.
Джунгар коркунучуна карабай, Тауке хан башка чек аралардагы көйгөйлөрдү да чечип турган. Булавин көтөрүлүшү басылгандан кийин, ага катышып, казак кочоолоруна чабуул койгон казак отряддарын талкалаган.
1687-жылы Тауке хан Орус падышалыгы менен мамиле жакшыртууга аракеттенген: Тобольскиге белектер жана падышага кайрылуу каты менен элчилик жөнөткөн. Бирок өз ара чабуулдар сүйлөшүүлөрдү татаалдантты: орустар кербендерге казактар кол салды дешсе, Тауке хан өз кезегинде Кельдей сыяктуу өз мурзаларын мыйзамсыз туткундады деп орус бийлигин айыптаган. 1692-жылы Түркстанга келген орус элчилиги туткунга алынып, Тауке хан Кельдейди бошотууну талап кылган. Ал өзүнүн кол алдындагы адамдардын чабуулдарын айыптаганы менен, туткундарды саясий басым куралы катары пайдаланган. Орус падышалыгы менен чатактар көбүнчө джунгарлар менен согуш маалында гана басаңдаган, бирок чабуулдар толук токтобогон.
Тауке хан башкырттардын Россияга каршы көтөрүлүшүн да колдогон. 1708-жылы ал башкырттарга казак жана каракалпак кошуундарын жөнөткөн. Ошол жылдын сентябрында Уфа воеводасы «каракалпак ханы Тауке» элчилерин башкырттарга жиберип, алардын орустар менен мамилеси тууралуу маалымат топтоп жатканын кабарлаган. Бирок 1710-жылы казак–джунгар согушу күчөгөндүктөн, Тауке хан бул колдоону токтотууга аргасыз болгон.
Тауке хандын доору терең ички реформалардын мезгили болду. XVII кылымдын 1690-жылдарында анын таасири көчмөн аймактар менен чектелбестен, Сырдарыя боюндагы соода шаарларына да жайылган.
Казактардын адат укук тартибин негиздеп, иретке келтирген да дал ушул Тауке хан деп эсептелет. Анын башкы жетишкендиги — бийлердин (соттор жана аксакалдар) ишин тартипке салып, Бийлер кеңешин туруктуу иштеген, эң маанилүү мамлекеттик органга айландыруу болду. Бул тукум куучул «төөрө» (тӧрѳ) ак сөөктөрүнүн бийлигин чектеп, эл арасындагы бийлик беделин күчөттү.
Бул өзгөрүүлөр «Жети жаргы» («Жети жобо») аттуу бир түрдүү конституция менен укуктук жактан бекемделди. Анда хандын, бийлердин жана баатырлардын ыйгарым укуктары, өз ара укук-милдеттери так аныкталган. Жогорку мыйзам чыгаруу органы Маслихат мурдагыдай жылына бир жолу чогулуп турган, бирок эми анын курамына эң таасирдүү жамаат өкүлдөрү гана кирген.
Тауке хан казак коомунун жуздук уюшулушун да аяктап, бардык жерлерди үч жузга бөлдү; алардын башында бийлер турду. Бийлердин бийлиги толугу менен өздөрүнүн жеке аброюна таянган, ал эми Бийлер кеңеши хандын ыйгарым укуктарын чектеп турган.
Тауке хан дүйнөдөн кайткан соң, үч жуз ар бири өз алдынча хандыкка айланып, бөлүнүп-жарылуу күчөдү.
