Аль-Валид Iнин өлүмү башкаруучу элитанын ичиндеги көптөн бери бышып жетилген бардык карама-каршылыктарды ачыкка чыгарды. Сулейман өз бийлигин агасынын наместниктерине милдеттүү болбогондуктан, аларды коркунуч катары жана маркум халифтин ишенимдүү кызматчылары катары гана көргөн. Анын өч алуусу тутумдуу жана аёосуз болгон.
Алгач соккуга Магриб менен Испанияны багындырган атактуу Муса ибн Нусайр кабылган. Муса өлүм алдында жаткан аль-Валидге согуш олжосун шашылыш жеткиргендиги, Сулеймандын «күтө тур» деген өтүнүчүн көз жаздымда калтырганы үчүн, 100 миң динар өлчөмүндөгү эбегейсиз айыпка жыгылып, камакка алынган. Анын уулдары Абдаллах менен Абдул-Азиз чыккынчылыкка айыпталып, өлүм жазасына тартылган. Риваяттарда айтылгандай, Абдул-Азиздин башы 70 жаштагы атасына түздөн-түз халифтин кабыл алуусунда тапшырылган. Карыл кол башчы бул кайгыга чыдай албай, ошол эле жылы көз жумган.
Мухаммад ибн Касимдин — Синдди багындырган кол башчынын — тагдыры да андан кем трагедиялуу болгон эмес. Сулейман жек көргөн аль-Хаджаждын колдоосунда болгону үчүн, ал кызматтан алынып, кыйноо менен өлтүрүлгөн: аны тирүүлөй нымдуу териге ороп салышкан, ал кургап, жыйрылып отуруп, баатырды муунтуп өлтүргөн. Мавераннахрды багындырган Кутайба ибн Муслим да ушундай тагдыр күтүп турганын түшүнүп, көтөрүлүш чыгарууга аракет кылган, бирок жоокерлери саткындык кылып, аны өлтүрүшкөн.
Эски гвардиянын ордуна аль-Хаджаждан мурда жабыр тарткан тукумдан чыккан Йазид ибн аль-Мухаллаб келген. Ал Сулеймандын мурдагы режимдин тарапкерлерин куугунтуктоодогу башкы куралына айланып, мамлекеттик башкарууну акча сыгып алуу жана уруулук өч алуу менен коштолгон чексиз процесске айланткан.
Өзүн «Ыйык жайлардын коргоочусу» катары бекемдөөгө умтулган Сулейман Мекке менен Мединага каражатты аяган эмес. Анын буйругу менен Меккеге суу түтүгү тартылып, Мединада кооз сарай салынган. Бирок жоомарт башкаруучунун беткабарынын артында каардуу, каприздүү мүнөз жашырынып турган.
Мединадагы бир маджлистин учурундагы окуя кеңири белгилүү: халифке 400 византиялык туткун белек кылышкан. Сулейман алардын өлтүрүлүшүн коомдук көңүл ачууга айланткан — сарай акындарынын кол чабуусу астында знаттуу арабдар туткундардын башын ким катуу урат деп күч сынашкан. Ыйык Иерусалимде да анын мүнөзү байкалган: коңгуроолорунун шыңгырагы уйкусун бузду деп, халиф шаардагы бардык пес оорулуларды өрттөп жиберүүнү буйруган. Умар ибн Абдул-Азиздин кийлигишүүсү гана өлүм жазасын алыскы айылга сүргүн менен алмаштырууга мүмкүндүк берген.
Византиядагы жарандык согуштан пайдаланып, Сулейман империяга кыйраткыч сокку урууну чечкен. 717-жылы эбегейсиз чоң армия (булактардын айтымында, 90 миңге чейин адам) жана 500 кемеден турган флот халифтин агасы Масламанын жетекчилиги астында чогултулган.
Арабдар византиялык стратег Лев Исавр менен татаал оюнга киришкен: ал шаарды алууда жардам берем деп убада кылган. Бирок Лев Масламаны алдап, арабдарды шаар тез эле багынып берет деген ишеним менен азык-түлүк кампаларын жок кылууга ынандырган; андан соң Константинополго жаңы император Лев III катары кирип, союзду үзгөн.
Өтө катуу кыш шартында чарчаткан курчоо башталган. Араб флоту «грек оту» менен жарым-жартылай жок кылынган, ал эми тоютсуз калган кургактагы аскерлер бардык аттарын союп жегенге аргасыз болушкан. Египет менен Африкадан мобилизацияланган деңизчилер Омейяддардын кызыкчылыгы үчүн өлгүсү келбей, дезертирлик кылышкан. Сулеймандын триумфу катары пландалган кампания стратегиялык кырсыкка айланган.
Маслама Константинополдун дубалдары алдында кыйналып жаткан маалда, терең тылда Омейяддар династиясынын тагдырын чечкен окуя болгон. Аль-Хумайма поместьесинде Алиддердин бутактарынын биринин лидери Абу Хашим каза болгон. Өлөр алдында ал имаматка болгон укуктарын жана «мавалилерди» (өзгөрүүнү каалаган тарапкерлерди) Аббасиддер уруусунан чыккан Мухаммад ибн Алиге өткөрүп берген.
Бул бийликтин өтүшү Сулейман үчүн байкалбай калган, бирок дал ушул окуя келечектеги Аббасиддер революциясынын пайдубалын түптөгөн. Мухаммад ибн Али мистикалык пайгамбарлыктарды жана 100 жылдык башкарууну күтүү маанайын чебер колдонуп, «Омейяд-тирандарга» каршы жашыруун үгүттү баштаган.
717-жылдын сентябрында Сулейман ибн Абдул-Малик Дабиктеги аскердик лагерьде катуу ооруп калган. Анын улуу уулу каза болуп, экинчи уулу Константинополдун жанындагы үмүтсүз курчоодо калган. Мамилеси чыңалган бир туугандарына бийлик өткөрүүдөн кооптонгон 43 жаштагы халиф, жакындарынын кеңеши менен, балким, өмүрүндөгү эң акылман чечимин кабыл алган.
Ал өзүнүн мураскери катары тууган иниси Умар ибн Абдул-Азизди дайындаган. Сулейман көз жумуп, артында терең аскердик жана ички кризистеги империяны калтырган; аны иретке келтирүү кийинчерээк «бешинчи адилеттүү халифат» деп аталган башкаруунун ээси боло турган адамдын мойнуна жүктөлгөн.
