Сулайман Трабзондо Селим I султан менен анын наложницасы (кийин жубайы) Хафса-султандын үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Айрым маалыматтарда анын апасы Кырым ханы Менгли I Герайдын кызы болгон делет. Жаш чагынан мамлекеттик кызматтарга дайындалып, адегенде Каффада бейлербей, андан соң Манисада наместник болуп иштеген. Атасы Селим I 1520-жылы дүйнөдөн кайткандан кийин, 26 жаштагы Сулайман такка отурду.
Европалык монархтар, анын ичинде англиялык кардинал Уолси, алгач анын такка келишин тынчтыкка үмүт катары кабыл алышкан. Бирок бул күтүүлөр акталган жок. Сулайман шешен чечкиндүүлүгүн дароо көрсөтүп, алгач атасы туткунга алган египеттиклерди бошотууну буйруду.
Сулаймандын доору кургакта да, деңизде да мурда болуп көрбөгөн аскерий кеңейиш менен белгилүү болду. Венгрия менен согушка себеп — венгр падышасы Лайош IIнин осман элчисин өлтүртүшү болду.
1521-жылы эки айлык осаданын жыйынтыгында 29-августта Белград багынды.
1522-жылы Сулайман зор аскер менен Родос аралына түшүп, иоанниттер (госпитальерлер) чебинин осадaсын баштады. 26-июнда башталган осада алты айдан кийин — 20-декабрда — гарнизондун багынуусу менен аяктады. Чепти жан аябастан коргогон рыцарлар чоң каргашага кабылткан жоготууларга карабастан, капитуляция шарты боюнча кедерги көрбөстөн эркин чыгып кетишти; андан соң алар Мальтага жайгашышты.
1526-жылы Сулайман Венгрияга жаңы жортуул жасады; Мохач талаасында 100 миңдик осман аскери венгр кошуунун талкалап, падыша Лайош II өзү да кырылды. Венгрия ойрон болуп, ондогон миң тургун кулдукка айдап кетилди.
1529-жылы Сулайман 120 миңдик аскер менен Венаны курчоого алды, бирок катуу каршылык, оорулар, азык-түлүк тартыштыгы жана суукка байланыштуу чегинүүгө аргасыз болду. Ошентсе да, 1547-жылкы тынчтык боюнча Австрия Борбордук жана Чыгыш Венгриядагы осман үстөмдүгүн таанып, жыл сайын 30 миң дукат салык төлөөгө милдеттенди.
Сулайман Чыгышта да согуш жүргүздү: шах Тахмасп I башында турган Сефевийлер мамлекети менен үч узак согуш өттү. 1534-жылы осман аскерлери Сефевийлердин борбору Тебризди, андан соң Багдадды алып, Ирак жана коңшу аймактарды империяга кошушту. Бул Перс булуңу багытындагы көзөмөлдү бекемдеди. 1555-жылы Амасья тынчтыгы боюнча Сефевийлер османдардын бардык завоеволорун, анын ичинде Закавказьенин бөлүгүн жана Ирактарды, таанышты.
Сулайман осман флотун да чыңдап, даңктуу корсар Хайреддин Барбароссаны капудан-паша (флот колбашчысы) кылып дайындоo менен деңизде үстөмдүк курду. 1538-жылы Превеза жанындагы салгылашта осман флоту адмирал Андреа Дория жетектеген бириккен европалык эскадраны талкалап, Жер Ортолук деңизинде ондогон жылдарга үстөм абалды бекитти. 1534-жылы Барбаросса Тунисти алып, 1543-жылы француздарга Ниццаны алуу учурунда көмөк көрсөткөн.
Сулайман I жалаң жеңип алуучу эле эмес, улуу реформатор да болгон. Ал «Кануни» («Закон чыгаруучу») лакабын алып, осман мыйзамдарын бирдиктүү жыйнакка келтирип, укуктук тартипти иретке салды. Аскер жана салык тармактарында маанилүү реформаларды жүргүзүп, искусство, архитектура жана илимди кеңири колдоду. Анын тушунда Стамбулдагы Сулеймание мечити сыяктуу şahесерлер тургузулду.
Сулаймандын жашоосу жеке драмаларга да бай эле. Анын бир нече наложницасы болгону менен, башкы сүйүүсү жана жалгыз мыйзамдуу жубайы — Европада Роксолана аты менен белгилүү Хюррем-султан болду. Ал крым татарлары туткундап келген украиналык күң болчу. Хюррем андан Селим менен Баязид сыяктуу уулдарды жана Михримах аттуу кызды төрөдү.
Роксолана өз таасирин уулдарын илгерилетүүгө багыттап, такт үчүн катуу таймашты тутантты. Анын башкы атаандашы — улуу уул шехзаде Мустафанын энеси Махидевран-султан эле. 1553-жылы Мустафа «кылмышка катышкан» деген доомат менен атасынын буйругу боюнча жазаланды.
Хюррем 1558-жылы каза болгондон кийин, анын уулдары Селим менен Баязиддин ортосунда такт талаш күчөдү. 1559-жылы Баязид жеңилип, Персияга качты; бирок ал жактан кайтарылып берилип, 1561-жылы беш уулу менен кошо жазаланды.
Сулайман I 1566-жылдын 6-сентябрында акыркы жортуулунун үстүндө, Венгриядагы Сигетвар чебинин осадaсы маалында көз жумду.
Султандын сөөгү Стамбулга жеткирилип, Хюррем-султандын мавзолейинин жанындагы күмбөзгө коюлду. Сулайман I уулу Селим IIге Венгриядан Перс булуңуна, Алжирден Иран чек араларына чейинки зор аймактарды камтыган улуу державаны мурас калтырды.
