Танкреддин так төрөлгөн жылы тарыхтын туманында калган — ал болжол менен 1135–1145-жылдардын аралыгында төрөлгөн. Танкред никесиз мамиледен жарык дүйнөгө келген. Анын атасы улуу Рожер IIнин тун уулу, Апулиянын герцогу Рожер III, ал эми апасы Лечченин графы Ашардын кызы Эмма болгон.
Кийинчерээк романтикалуу маанайдагы жылнаамачылар Рожер Апулиялыкты сүйүктүүсүнөн король атасынын буйругу менен күч колдонуп ажыратышкан, түрмөгө камашкан жана ал кайгыдан каза болгон деген уламышты ойлоп чыгарышкан.
Бирок бул кооз уламыш гана болгон. Чындыгында Танкреддин атасы эрте каза болгонго чейин материкте Рожер IIнин ишенимдүү наместниги болуп кызмат кылган.
Герцог француз ак сөөк айымы Изабелла Шампанскаяга үйлөнгөнүнө карабастан, никесиз төрөлгөн уулун ачык тааныган.
Мыйзамсыз төрөлгөнү Танкредге апасы тараптан чоң атасынан Лечче графтыгын мурастап алууга жана Сицилиянын королдук сарайында ардактуу орун ээлөөгө тоскоол болгон эмес.
Каардуу Вильгельм Iнин башкаруусундагы башаламан жылдары Танкред, кыязы, барондорго жан тарткан. Ошондуктан 1156-жылы ал Палермодогу сарай түрмөсүнө камалган.
Анын атак-даңкка жеткирген, бирок ошол эле учурда караңгы окуяларга толгон учуру 1161-жылдын 9-мартында келген.
Парага сатылган күзөтчү түрмөнүн эшиктерин ачып берген. Танкред жана Отвилдер династиясынын дагы бир никесиз тукуму — Тарантолук Симон — көтөрүлүштү жетектешкен.
Алар кутумчу Маттео Боннеллюстун тарапташтарына сарайдын дарбазаларын ачып беришкен. Козголоңчулар күзөтчүлөрдү кырып, Каардуу Вильгельмдин өзүн барымтага алышкан.
Бирок мамлекеттик төңкөрүш ийгиликсиз аяктаган. 11-мартта эл сарайды курчоого алып, Танкред аралдын түштүгүнө качууга аргасыз болгон.
Пьяцца менен Бутераны басып алган Танкред дагы бир нече ай бою королдун жазалоочу армиясына каршылык көрсөткөн.
Акыры 1161-жылдын декабрында ал өз өмүрүн сактап калуу жана Византияга сүргүнгө кетүү укугунун ордуна Бутераны өткөрүп берген.
Танкред мекенине Жакшы Вильгельм IIнин башкаруусунда гана кайтып келген.
Эрезеге жеткен Танкред мыкты кол башчыга жана адмиралга айланган. Дал өзү 1174-жылы Александрияга каршы жөнөтүлгөн Сицилия флотун жетектеген жана 1185-жылы Византияга жасалган каргашалуу жортуулда эскадраны башкарган.
Королдун дымагы күчтүү пландары дипломатиялык каталардан улам ишке ашпай калса да, Танкред дайыма флотту сактап калып, жоокерлерин мекенине аман-эсен жана ар-намысы менен кайтарууга жетишкен.
1176-жылы ал түндүктө император Фридрих Барбароссанын аскерлерин да ийгиликтүү талкалаган.
Ошентип, никесиз төрөлгөн бул башкаруучу аскердик ишти мыкты өздөштүргөнүн далилдеген.
1189-жылдын 18-ноябрында баласыз калган Жакшы Вильгельм IIнин өлүмү чоң каргашалуу окуялардын башталышына түрткү болгон.
Тактынын жалгыз мыйзамдуу мураскери анын атасынын карындашы — Констанция Нормандская болуп калган.
Бирок Констанциянын 1186-жылы Германиянын ханзаадасы, Барбароссанын уулу Генрих Гогенштауфенге турмушка чыгышы Сицилиянын эң байыркы жана мамлекеттин өзүнүн жашап турушуна коркунуч туудурган душманы — Ыйык Рим империясынын колуна өтүшүн билдирген.
Барондор король көзү тирүүсүндө Констанцияга берилгендик антын беришкенине карабастан, Сицилия немистердин бийлигине каршы чыккан.
Немистерди ачык колдогон жалгыз жогорку даражалуу кызматкер Палермонун архиепискобу Уолтер Милль болгон.
Ал эми улуттук партияны вице-канцлер Маттео д’Аджелло жетектеген.
Бирок мекенчил күчтөрдүн арасында биримдик болгон эмес.
Тактыга эки талапкер чыккан: Танкред ди Лечче — никесиз төрөлгөнүнө карабастан, улуу Рожер IIнин небереси жана кубаттуу граф Рожер ди Андрия. Экинчи талапкердин Отвилдер менен түз туугандык байланышы так эмес болчу.
Палермонун көчөлөрүндө эки талапкердин тарапташтарынын кагылышууларынан улам кан төгүлгөн.
Күрөштүн жыйынтыгын Маттео д’Аджеллонун өзгөчө саясий сезимталдыгы чечкен.
Ал Танкредди колдоону тандап, Рим папасы Климент IIIнүн макулдугун алууга жетишкен.
1190-жылдын 18-январында Палермонун кафедралдык соборунда Танкредге королдук таажы кийгизилген.
Тагдырдын тамашасын караңыз: анын башына таажыны Германияны колдогон ошол эле архиепископ Уолтер Милль кийгизүүгө аргасыз болгон. Ал түзүлгөн саясий чындыкты кабыл алуудан башка арга тапкан эмес.
Д’Аджелло канцлер кызматын алган, ал эми анын уулдары граф жана Салернонун архиепискобу деген титулдарга ээ болушкан.
Бирок Танкреддин королдук таажысы оттой ысык болуп чыккан.
1190-жылы бийликке келген алгачкы күнүнөн тартып эле Танкред бардык тараптан коркунучтардын курчоосунда калган.
Январь айында бийлик боштугунан улам Палермодо кандуу башаламандыктар чыккан. Христиандар дайыма королдук бийликтин таянычы болуп келген мусулмандарды кыра башташкан.
Бул окуя норманддык Сицилиянын тарыхында ислам коомчулугунун биринчи ири масштабдуу көтөрүлүшүнө түрткү болгон. Аны басууга король башкаруусунун бүтүндөй биринчи жылын короткон.
Ошол эле мезгилде материкте дагы бир чоң жаңжал тутанган.
1190-жылдын мартында тактыдан четтетилген Рожер ди Андрия жана анын барондору Апулия менен Кампанияда көтөрүлүш чыгарышкан.
Танкредге болгон жек көрүүсүнөн улам алар чыккынчылыкка барышкан: кечээ эле таажы кийишине өздөрү каршы чыккан Генрих Гогенштауфенди жардамга чакырышкан.
1190-жылдын май айында Генрих Кальденский жетектеген империялык немис армиясы королдуктун аймагына басып кирген.
Мусулмандардын көтөрүлүштөрүнөн улам аралдан чыга албай калган Танкред мамлекеттин тагдырын өзүнүн аялынын бир тууганы — граф Ришар Ачеррага тапшырган.
Бул абдан туура тандоо болгон.
Граф тез арада жалданма жоокерлерден армия топтоп, немистердин козголоңчулардын күчтөрү менен биригишине жол берген эмес. Андан соң душманды ырааттуу түрдө сүрүп чыгара баштаган.
1190-жылдын сентябрында империялык аскерлер Италиядан маскара болуп чыгып кетишкен.
Колдоосуз калган Рожер ди Андрия талкаланып, туткунга алынып, өлүм жазасына тартылган.
Жылдын аягына карата Танкред чоң кыйынчылык менен өлкөнүн биримдигин калыбына келтирген.
Бирок башкы салгылашуу али алдыда болчу.
1190-жылдын күзүндө Сицилияга жаңы жана күтүүсүз коркунуч келген.
14 жана 23-сентябрда Мессинага крест жортуулуна катышып жаткан эки король — Франциянын королу Филипп II Август жана Англиянын королу Арстан Жүрөк Ричард келип жетишкен.
Алар маркум Вильгельм IIнин мурдагы чакыруусунан пайдаланып, кышты аралда өткөрүүнү чечишкен.
Танкреддин Англия королу менен мамилеси башынан эле начар болгон.
Ричард абдан каарданган эле: Танкред анын карындашы, жесир калган Англиялык ханыша Жоаннаны камакта кармап, ага жесирлик үлүшүн төлөбөй, Монте-Сант-Анджело графтыгынан түшкөн кирешелерди өзүнө ыйгарып алган.
Мындан тышкары, Ричард маркум Вильгельм крест жортуулу үчүн берүүгө убада кылган делген кемелерди жана алтынды талап кылган.
Танкред жеңилдиктерге барып, Жоаннаны бошотуп, компенсация төлөгөн. Бирок Ричард үчүн бул жетишсиз болгон.
30-сентябрда Ричард Калабриядагы Баньяра шаарын басып алып, карындашын коргоо үчүн ал жерге гарнизон жайгаштырган. Андан кийин Мессинада грек монастырын күч менен ээлеп алган.
3-октябрда нааразы болгон шаар тургундары англиялыктарды курчоого алганда, Ричард тынчтык сүйлөшүүлөрүн үзгүлтүккө учураткан.
Ал Мессинаны катуу чабуул менен басып алып, талап-тоногон. Андан соң шаардын үстүнөн үрөй учурган жыгач чеп курдурган. Ага гректерди кемсинткен «Матегрифон» («Гректердин ооздугу») деген ат берилген.
Танкред бул коркунучтуу окуяларды Катаниядан байкап турган.
Ал чыныгы түлкүдөй өтө кылдат жана айлакер саясат жүргүзгөн.
Ричарддын өзүм билемдигине нааразы болгон Франция королу Филипп Танкредге англиялыктарга каршы жашыруун аскердик союз түзүүнү сунуштаган.
Бирок Танкред бир нерсени жакшы түшүнгөн: Ричард Германиядагы Гогенштауфендердин кубаттуу душманы болчу. Демек, ал Сицилия үчүн эң ылайыктуу союздаш эле.
Ошондуктан Танкред Франция менен союз түзгөндөй түр көрсөтүп, Филипптин артынан Ричард менен жашыруун сүйлөшүүлөрдү жүргүзгөн.
1190-жылдын 11-ноябрында түзүлгөн Мессина келишимине ылайык, Танкред Ричардга чоң өлчөмдө алтын берген. Ошол эле учурда анын карындашынын графтыгын өзүндө сактап калган.
Ал тургай өз кызын Ричарддын жаш жээни, Бретондук Артурга кудалаштырган.
Мунун ордуна Англия королу Сицилиянын аймагында турган мезгилинде аны бардык душмандарынан коргоого жана жек көрүндү Матегрифон чебин өрттөп жок кылууга милдеттенген.
Андан кийин Танкред чыныгы дипломатиялык чеберчилигин көрсөткөн.
1191-жылдын мартында ал Ричардга Франция королу Филипптин англиялыктарды жок кылууну сунуштаган жашыруун каттарын өткөрүп берген.
Эки монархтын ортосунда катуу жаңжал чыгып, алардын мамилеси бузулган.
Өз ара жек көрүүсүнөн пайдаланган Танкред экөөнү тең сылык, бирок чечкиндүү түрдө Ыйык Жерге тезирээк жөнөп кетүүгө көндүргөн.
1191-жылдын жазында крест жортуулунун катышуучулары кемелерине түшүп, аралдан чыгып кетишкен.
Ошентип, Танкред бир дагы ок чыгарбай туруп Европанын эң кубаттуу эки армиясынан кутулган жана Ричардды өзүнүн геосаясий союздашына айландырган.
Бирок бул жеңилдик көпкө созулган эмес.
1191-жылдын 15-апрелинде Генрих VI менен Констанция Римде жаңы папа Целестин III тарабынан салтанаттуу түрдө таажы кийишкен. Папа империянын кубаттуу күчүнө каршы тура алган эмес.
Ошол эле жылдын 29-апрелинде император бүтүндөй немис аскердик күчү менен Сицилия королдугуна басып кирген.
Барондордун чыккынчылыгы кеңири жайылган көрүнүшкө айланган.
Өлкөнүн түндүк бөлүгү салгылашсыз эле душмандын колуна өткөн.
Монте-Кассино монастыры, Капуя, Аверса жана Теано шаарлары немис аскерлерине дарбазаларын ачып беришкен.
Салернонун тургундары императордун ишенимине кирүүгө аракет кылып, атүгүл императрица Констанцияны жайды өз шаарында өткөрүүгө чакырышкан.
Бирок Генрихтин темирдей күчтүү чабуулу Неаполдун дубалдарынын алдында гана токтотулган.
Шаарды Ришар Ачерра жана архиепископ Никколо д’Аджелло баатырларча коргошкон.
Ал эми деңиз тараптан немистерге Бриндизилик адмирал Маргариттин жеңилбес Сицилия флоту сокку уруп турган.
Немис армиясы түштүктүн аптаптуу күнүнүн астында көпкө кармалып калган. Аскердик лагерде оор жугуштуу оору жайылган.
Моралдык жана физикалык жоготууларга чыдай албай, 1191-жылдын 24-августунда Генрих VI артка чегинүүгө буйрук берип, Германияга качып кеткен.
Немистер көздөн кайым болору менен Салернонун чыккынчы тургундары өз катасын түшүнүшкөн.
Танкреддин кечиримине ээ болууну каалап, алар шаарда конок болуп жүргөн императрица Констанцияны кармап алышкан.
Каарданган эл аны өлтүрүп коё жаздаган, бирок өз убагында жетип келген Танкреддин жээни аны сактап калган.
Констанция ишенимдүү күзөттүн коштоосунда Мессинага жеткирилген.
Бул зор жеңиш болгон.
Немис императору качып кеткен, ал эми анын аялы, тактыга эң негизги мыйзамдуу талапкер, никесиз төрөлгөн Танкреддин колунда туткунга түшкөн.
1192-жылдын жазына карата Танкред Абруцци аймагын күч менен кайрадан өзүнө кайтарып алган.
Сицилия куткарылгандай көрүнгөн.
Биротоло жеңишке жетүү үчүн Танкредге эл аралык деңгээлде мыйзамдуу башкаруучу катары таанылуу керек болгон.
Гогенштауфендерди жашыруун жек көргөн Рим папасы Целестин III бул жагдайдан өзүнө мүмкүнчүлүк көргөн.
1192-жылдын июнунда Танкред Гравина шаарында папанын легаттары менен жолуккан.
Рим папасы Танкредди расмий түрдө Сицилиянын мыйзамдуу королу катары тааныган.
Бирок бул таануунун баасы өтө жогору болгон.
Танкред «Сицилиялык легация» деп аталган өзгөчө укуктан баш тартууга аргасыз болгон.
Бул артыкчылыкты бир кезде Рожер I пападан алып, Сицилиянын королдоруна жергиликтүү чиркөөнү өз алдынча башкарууга мүмкүнчүлүк түзгөн эле.
Эми аралдагы епископторду Рим өзү дайындай турган болгон.
Ошентсе да кийинчерээк Сицилиянын королдору бул көзөмөлдү иш жүзүндө кайрадан өз колуна алышкан.
Папанын экинчи жана тагдыр чечүүчү шарты туткундагы Констанцияны өз карамагына өткөрүп берүү болгон.
Целестин III аны Генрих VI менен сүйлөшүүлөрдө маанилүү саясий курал катары пайдаланууну пландаган.
Бирок Римге бара жаткан жолдо кардиналдардын коштоосундагы топ немис рыцарларынын отрядына туш болгон.
Констанция жардам сурап кыйкырып, өз мекендештерине чуркап барган.
Дин кызматкерлеринин каршылыгына көңүл бурбаган немистер императрицаны бошотуп, Германияга алып кетишкен.
Ошентип, Танкред эң баалуу саясий барымтасынан ажыраган.
Жаңы союздаштарды издеп, Танкред Византия императору Исаак II Ангел менен келишим түзгөн.
Бул союз Танкреддин уулу менен византиялык ханбийке Иринанын никеси аркылуу бекемделген.
Бирок Византия империясы ички кризистен улам алсырап, союздашына жоокер да, алтын да бере алган эмес.
Убакыт өзүнө каршы иштеп жатканын түшүнгөн Танкред мамлекетинин келечегин бекемдөөгө аракет кылган.
1193-жылы ал тун уулу Рожерге таажы кийгизип, аны өзүнүн тең башкаруучусу катары жарыялаган.
Бирок Рождество майрамынын алдында, 1193-жылдын 24-декабрында, жаш Рожер күтүүсүздөн каза болгон.
Бул оор сокку королдун рухун сындырган.
Кыска убакытка созулган оорудан кийин, 1194-жылдын 20-февралында Танкред Палермодо дүйнөдөн кайткан.
Анын өлүмү королдуктун кыйрашына алып келген.
Тактыны жашы жете элек Вильгельм III мурастап, анын апасы, Танкреддин жесири Сибилла Ачерра регент болуп калган.
Өзүнүн башкы атаандашы каза болгонун уккан император Генрих VI дароо согушту кайрадан баштаган.
Руханий жактан алсырап калган сицилиялыктардын олуттуу каршылыгына туш болбостон, ал бүтүндөй өлкөнү басып өткөн.
Регент Сибилла багынып берген.
1194-жылдын 25-декабрында Генрих VI Палермодо Сицилиянын королдук таажысын кийген.
Ошентип, норманддардын доору аяктаган. Анын ордуна Гогенштауфендердин 70 жылдык бийлиги башталган.
Жеңүүчүлөрдүн өч алуусу үрөй учургандай ырайымсыз болгон.
Танкреддин үй-бүлөсү — анын жесири менен кыздары — Германияга туткунга жөнөтүлгөн.
Жаш король Вильгельм IIIнүн кийинки тагдыры тарыхтын караңгылыгында белгисиз бойдон калган.
Немистер атүгүл Танкреддин мүрзөсүн ачып, анын сөөгүн иттерге жем кылуу үчүн сыртка ыргытышкан.
Империялык үгүттөө машинасы анын ысымын толугу менен каралоого аракет кылган.
Жылнаамачы Пётр Эболилик өзүнүн поэмасында Танкредди «бактысыз түйүлдүк» жана «жийиркеничтүү желмогуз» деп атаган.
Ал эми миниатюраларда аны башына таажы кийген маймыл түрүндө сүрөттөгөн.
Бул шылдыңдуу образ кылымдар бою королдун чыныгы жүзүн коомчулуктан жашырып келген.
Кылымдар өткөндөн кийин гана тарых анын эмгегине татыктуу баа бере баштаган.
Танкред желмогуз болгон эмес.
Эч кандай мамлекеттик башкаруу тажрыйбасы жок туруп король болгон бул провинциялык барон жана катаал жоокер өзгөчө дипломатиялык талантын көрсөткөн.
Бийликке келгенде бир дагы ишенимдүү союздашы болбогонуна карабастан, ал крест жортуулуна катышкан королдорду бири-бирине каршы коюуга, Рим папасын саясий айлакердик менен жеңүүгө жана Европанын эң коркунучтуу аскердик күчүн — немис армиясын токтотууга жетишкен.
Анын башкаруусунда аралдагы мусулмандар менен гректер тынчтыкта жашап, диний сабырдуулуктун мурдагы салтын улантышкан.
Өзүнүн эрки жана чечкиндүүлүгү менен Танкред мамлекеттин сөзсүз келе турган кыйроосун төрт жылга кечиктирген.
Танкред ди Лечче дүйнөдөн кайтканда, Сицилия королдугу жөн гана өзүнүн акыркы норманд королунан ажыраган эмес — ал өзүнүн көз карандысыздыгынан да ажыраган.
