Македондук аристократ Антиохтун жана анын жубайы Лаодиканын уулу Селевк б.з.ч. 350-жылдардын ортосунда төрөлгөн. Тарыхчылар анын жарык дүйнөгө келген так жылы жана жери тууралуу азыркыга чейин талашып келишет: византиялык хронисттер борбор шаар Пелланы эскеришет, бирок азыркы изилдөөчүлөр Боттиея аймагындагы Европ шаарына ыкташат. Туулган даталарынын айырмасы — б.з.ч. 358-жылдан 354-жылга чейин — аны Александр Великийдин дээрлик замандашы кылат. Бул алардын биргелешкен тагдырын символикалык түрдө алдын ала аныктагандай сезилет.
Уламыш боюнча, Селевктин чыныгы атасы Аполлон кудайдын өзү болгон. Айтымында, Лаодикага түшүндө асмандан келген кудай көрүнүп, ага якордун сүрөтү түшүрүлгөн шакек калтырган. Ойгонгондо ал шакекти чындап таап алган, ал эми көп өтпөй төрөлгөн наристенин санында ошол эле якорго окшош тубаса так болгон. Бул белги кийин анын бардык урпактарына өтүп келген имиш. Он жашына чейин жаш аристократ Европто өсүп, андан соң болочок кол башчыга татыктуу элиталык билим алуу үчүн Пеллага жөнөтүлгөн. Кыязы, ал алгачкы согуштук тажрыйбасын б.з.ч. 338-жылы атактуу Херонея жанындагы салгылашта алган. Бул жерде македондук фаланга гректерди талкалаган.
Александр Македонский б.з.ч. 334-жылы өзүнүн Чыгыш жортуулун баштаганда, Селевк Геллеспонттон өткөндөрдүн арасында болгон. Алгачкы жылдары ал биринчи ролдордо болбосо да, анын карьерасы ырааттуу түрдө жогорулап турган. Б.з.ч. 326-жылга карата, эң оор Индия кампаниясы маалында, Селевк элиталык гипасписттер корпусунун — падышалык калкан көтөрүүчүлөрдүн — командири катары эскерилет. Дал ал Гидасп дарыясы жанындагы салгылашта инд падышасы Пордун согуш пилдерине каршы македон жөө аскерлерин катуу чабуулга алып чыккан. Македондуктар эрдиктин кереметин көрсөткөн бул салгылаш Селевк үчүн стратегиялык чеберчиликтин мектеби болуп калды.
Александрга жакындыгы анын жеке жашоосунда да тастыкталды: б.з.ч. 324-жылы Сузалардагы зор «үйлөнүү тоюнда» Селевк көптөгөн башка диадохтордон айырмаланып, персиялык аялга эмес, согдий жолбашчысы Спитамендин кызы Апамага үйлөндү. Бул союз сейрек кездешкендей бекем жана саясий жактан так эсептелген болуп чыкты. Анын болочок улуулугунун дагы бир белгиси Вавилондо болду: шамал Александрдын башынан диадеманы учуруп, ал сууга түшүп кетти. Селевк дарыяга секирип, бийликтин символун алып чыкты жана аны суу кылбоо үчүн өз башына кийип алды. Жрецтер муну белги катары көрүштү: Александр кетет, ал эми Селевк падыша болот.
Б.з.ч. 323-жылы Александр күтүүсүз каза болгондон кийин империя башаламандыкка батты. Селевк адегенде регент Пердикканын жанында хилиарх кызматын алды, бирок көп өтпөй анын саясатына көңүлү калды. Б.з.ч. 321-жылы Пердикканын Египет жортуулу ийгиликсиз аяктагандан кийин, Селевк мурдагы лидерге каршы кылыч көтөргөндөрдүн бири болду. Трипарадистеги бийликтин жаңы бөлүштүрүлүшүнүн натыйжасында ага Вавилония сатрапиясы тийди. Бирок тынч башкаруу болбой калды: жалгыз бийликке умтулган дымактуу Антигон Одноглазый б.з.ч. 315-жылы Селевкти Египетке, Птолемейдин жанына качууга мажбур кылды.
Селевк сүргүндөгү жылдарын Птолемейдин флотун башкарып жана Диадохтордун үчүнчү согушундагы деңиз операцияларына катышып өткөрдү. Чечүүчү бурулуш б.з.ч. 312-жылы Газа жанындагы салгылаштан кийин болду. Ыңгайлуу учурдан пайдаланып, Селевк болгону миң жоокер менен чөл аркылуу Вавилонго тайманбас жүрүш жасады. Адилеттүү башкаруучуну эсинде сактаган жергиликтүү калк аны бошотуучу катары тосуп алды. Вавилондун алынышынан «Селевкиддер доорунун» эсеби башталды — бул жаңы доор кылымдар бою жашады. Андан кийинки Вавилон согушунда ал шаарды сактап гана калбастан, Никанор менен Антигондун армияларын талкалап, иш жүзүндө бардык «Жогорку сатрапияларды» — Месопотамиядан Индия чек араларына чейин — өзүнө баш ийдирди.
Тылын коопсуз кылгандан кийин Селевк көзүн чыгышка бурду. Болжол менен б.з.ч. 305-жылы ал Индден өтүп, улуу Маурья империясынын негиздөөчүсү Чандрагупта менен беттешти. Дүйнөнүн четиндеги узак согуштун келечексиздигин түшүнүп, Селевк дипломаттын акылмандыгын көрсөттү. Б.з.ч. 303-жылы тынчтык келишими түзүлдү: Селевк чыгыштагы айрым аймактардан, Гедросия жана Арахосиядан, баш тартты, бирок анын ордуна 500 согуш пилин алды. Бул күч көп өтпөй бүт эллинисттик дүйнөнүн тагдырын өзгөртмөк.
Бул «тирүү танктар» б.з.ч. 301-жылы «элдердин салгылашы» деп аталган Ипс жанындагы зор салгылашта чечүүчү аргументке айланды. Селевк, Лисимах жана Кассандрдын бириккен күчтөрү Антигон Одноглазыйдын кубаты менен беттешти. Селевк пилдерди чебер колдонуп, Деметрий Полиоркеттин конницасын негизги армиядан бөлүп салды. Бул Антигондун өлүмүнө жана Александрдын империясын кайра бириктирүү пландарынын биротоло кыйрашына алып келди. Бул жеңиштен кийин Селевк «Элефантарх» — пилдердин кожоюну — деп аталып, өз ээликтерине Сирияны кошуп алды.
Падышанын жеке жашоосу да аскердик жашоосунан кем эмес окуяларга бай болгон. Апама өлгөндөн кийин, же македондук полигамияны эске алганда ага кошумча катары, ал Деметрийдин кызы — сулуу Стратоника менен союз түздү. Бирок көп өтпөй Селевктин уулу Антиох өгөй энесине катуу ашык болуп калганы белгилүү болду. Мураскер жоопсуз сүйүүдөн соолуп бара жатканын көргөн Селевк замандаштарын таң калтырган кадамга барды: ал Стратониканы расмий түрдө уулуна аялдыкка өткөрүп берип, аны чыгыш аймактардын соправители кылып дайындады. Бул чечим династияны ички бөлүнүүдөн сактап калды.
Селевктин акыркы улуу иши анын мурдагы союздашы Лисимах менен болгон согуш болду. Б.з.ч. 281-жылы Курупедион түздүгүндө Александрдын акыркы эки ардагери чечүүчү салгылашта беттешти. Лисимах курман болуп, Селевк улуу баскынчынын дээрлик бардык жерлеринин жалгыз кожоюнуна айланды. Ал Европага өтүп, Македония тактысын ээлеп, өмүрүн мекенинде аяктоого даярданып жаткан. Бирок тагдыр башкача чечти. Лисимахия шаарынын жанында аны өз сарайында өзү баш калка берген Птолемей Керавн чыккынчылык менен өлтүрдү.
Селевк I Никатор артында 72 сатрапияга бөлүнгөн эбегейсиз мамлекетти гана эмес, ондогон жаңы шаарларды да калтырды. Ал төрт ири борборду негиздеди — Тигр боюндагы Селевкияны, Оронт боюндагы Антиохияны, Пиериядагы Селевкияны жана Апамеяны. Алар кылымдар бою Чыгыштагы грек маданиятынын таянычтарына айланды. Көрүнүктүү администратор катары ал соправителдик системаны жана ийкемдүү диний саясатты киргизди. Өзүн Аполлон жана Зевс менен окшоштуруп, гректер менен да, вавилондуктар менен да тил табышууга мүмкүнчүлүк алды.
Анын күлү Пиериядагы Селевкияда атайын тургузулган Никаторион храмында урмат-сый менен жерге берилди. Замандаштары жана урпактары аны Александрдын мураскорлорунун ичинен эң татыктуусу катары көрүшкөн — ал басып алууну гана эмес, курууну да билген адам болгон. Ал дээрлик 250 жыл жашаган Селевкиддер цивилизациясынын пайдубалын түптөдү.
