
Пупиендин түпкү теги тууралуу маселе азыркыга чейин тарыхчылар үчүн талаштуу бойдон калууда. Иоанн Зонаранын айтымында, 238-жылы император деп жарыяланган учурда Марк Клодий жетимиш төрт жашта болгон. Бул анын төрөлүшүн 164-жылга алып барат. Бирок М. Грант сыяктуу азыркы изилдөөчүлөр ал мындан жашыраак — алтымыштан бир аз ашкан куракта болгон деп эсептешет. Анын ысымы расмий документтерде дээрлик ар дайым биринчи турат, бул анын тең башкаруучусу Бальбинден улуу экенин баса белгилейт.

Пупиендин өмүр баяны карама-каршылыктарга толгон. Бир жагынан, Юлий Капитолин «Августтар тарыхында» аны «эл ичинен чыккан адам» катары сүрөттөп, анын атасы Максим жөнөкөй темир уста же араба устасы болгон деп айтат. Экинчи жагынан, Геродиан анын кынтыксыз патриций тектүү экенин баса белгилейт. Кыязы, чындык Р. Саймдын теориясында жатат: Пупиен этруск шаары Волатеррадан чыккан жана Септимий Севердин башкаруусунда патриций макамын алган знаттуу урууга таандык болгон. Анын бала кезиндеги жакырчылыгы тууралуу окуялар IV кылымдагы таасирдүү урпактарын басынтууну каалаган кийинки авторлордун атайылап жасаган бурмалоосу болушу мүмкүн.
Пупиен риторика сыяктуу бош иштерге убакыт короткон эмес. Анын жашоосу «аскердик эрдикке жана катаалдыкка» арналган. Анын cursus honorum жолу таасирдүү болгон:
Аскердик трибун жана претор: баштапкы баскычтар, ушул жерлерде ал өз мүнөзүн чыңдаган.
Үч провинциянын проконсулу: Вифиния, Ахайя жана Нарбон Галлиясы. Бул маалыматтар талаштуу болгону менен, алар анын инсандык масштабынын чоңдугун баса белгилейт.
Германиядагы легат, болжол менен 210-жыл: бул жерде ал адилеттүү, бирок катуу командир катары аброй тапкан. Анын бул аброюн жоокерлер ондогон жылдардан кийин да эстеп жүрүшкөн.
Консул-суффект, 205 же 217-жыл, жана ординардык консул, 234-жыл: жарандык карьерасынын туу чокусу.
Рим префекти: бул кызматта ал ушунчалык катуулугу менен белгилүү болуп, «кабагы бүркөк» деген лакап атка ээ болгон.
235-жылдын башында Александр Севердин өлүмү Максимин Фракиецти — «тактагы варварды» бийликке алып келди. 238-жылга келгенде Максиминге болгон жек көрүү чегине жеткен. Гордиан I жана анын уулу Африкада трагедиялуу түрдө өлгөндөн кийин, Сенат Максиминдин Италияга сөзсүз басып кирүү коркунучунун алдында калды.

Үмүтсүздүк жана чечкиндүүлүк өкүм сүргөн кырдаалда сенаторлор Юпитер Капитолийскийдин храмына чогулушту. Жыйырма кишиден турган комиссия, vigintiviri, түзүлдү. Анын курамынан добуш берүү аркылуу эки жаңы император — Пупиен жана Бальбин тандалды. Бул өзгөчө эксперимент эле: толугу менен тең укуктуу эки август, анын ичинде жогорку понтифик титулу да экөөнө тең берилген. Сенат бир император экинчисинин амбициясын дайыма чектеп турушу үчүн коллегиялуулуктун республикалык идеясын кайра жандандырууга аракет кылган.
Бирок Рим эли тандалган адамдарды душмандык менен кабыл алды. Пупиенди өтө катуу префект катары эстешчү. Эл бийликти Гордиандын үй-бүлөсүндө калтырууну талап кылды. Козголоңду басуу үчүн императорлор Гордиан Iнин он үч жаштагы небересин алып келип, аны цезарь деп жарыялоого аргасыз болушту.
Тең башкаруучулардын милдеттери так бөлүштүрүлгөн эле: Бальбин кайнап жаткан Римде тартипти сактап калууга аракет кылып жатканда, Пупиен түндүккө, Максиминдин легиондорун тосууга жөнөдү. Ошол учурда Максимин Аквилеяны — «Италиянын ачкычын» — курчоого алып жаткан.
Пупиен эсеп менен аракеттенди. Ал түз кагылышууга барган жок, тескерисинче өлкөнүн коргонуусун координациялады: порттор жабылды, байланыш жолдору үзүлдү, ал эми провинциялар тирандан бөлүнүү тууралуу жашыруун буйруктарды алышты. Аквилеянын курчоосу созулуп кетип, Максиминдин армиясы ачкачылыкка кабылды. Акыры II Парфян легионунун жоокерлери Максиминди жана анын уулун өлтүрүштү.
Пупиен Равеннага келгенде, ал душмандын буга чейин эле жеңилген армиясын тосуп алды. Акылмандык көрсөтүп, ал репрессия уюштурган жок, тескерисинче жоокерлерге айлыгын төлөп, аларды өз жайгашкан жерлерине жөнөттү. Максиминдердин баштары Римге олжо катары жөнөтүлдү. Пупиен болсо өз урматына тургузулган алтын жалатылган айкелдердин коңгуроодой шаңы астында борборго триумфатор катары кирип келди.
Сыртынан макулдук көрүнгөнү менен, монеталарда «августтардын өз ара сүйүүсү» тууралуу жазуулар чегилген, Пупиен менен Бальбиндин ортосунда чыңалуу күчөп бара жатты. Бальбин өзүнүн тектүүлүгү менен сыймыктанса, Пупиен аскердик ийгиликтери менен сыймыктанган. Бирок негизги коркунуч преториандардан келип жаткан. Гвардия сенаттык дайындалгандарды жек көрүп, Пупиен өзү менен кошо алып келген герман телохранителдеринен корккон.
Чечүүчү учур Капитолий оюндары маалында келди. Преториандар императордук сарайга кирип келишти. Ушул оор учурда Пупиен менен Бальбин талашууну уланта беришти: Бальбин Пупиен герман сакчыларын жалгыз бийликти басып алуу үчүн колдонот деп коркуп, аларды чакырууга тоскоолдук кылган. Жоокерлер эки башкаруучуну тең кармап, аларды бүт шаар аркылуу сабап, кемсинтип сүйрөп өтүшүп, мыкаачылык менен өлтүрүштү. Алардын биргелешкен башкаруусу болгону 99 күнгө созулду.

Пупиен Максим элдин эсинде катаал, дээрлик байыркы римдик мүнөздөгү адам катары калды. Ошол мезгилдеги бюсттар аны коюу толкун сымал сакалдуу, чекесинде терең бырыштары жана массивдүү желкеси бар адам катары көрсөтөт. Бул келбеттен мамлекеттик жоопкерчиликтин оордугу окулат.
«Анын жүзүнүн көрүнүшү олуттуу жана нааразы сымал эле; бою узун, денеси абдан чың болчу», — деп жазат Юлий Капитолин.
Анын башкаруусу кыска болгону менен, Пупиен Сенат Италиянын коргонуусун уюштуруп, эң коркунучтуу душманды жеңе ала турган лидерди дагы деле чыгара аларын далилдеди. Анын өлүмү Римде шайлануучу сенаттык монархияны орнотууга жасалган акыркы олуттуу аракеттин кыйрашын билдирип, бийликти жаш Гордиан IIIкө өткөрүп берди жана Империяны аскердик үстөмдүк дооруна биротоло батырды.



