
Б.з.ч. 116-жылы Египет кайгыга жана белгисиздикке чөмүлдү, анткени Птолемей VIII Эвергет каза болду. Анын керээзи Лагиддердин салты боюнча да өзгөчө эле: такты анын жесири Клеопатра IIIке жана ал өзү тандаган уулуна өтмөк. Чексиз бийликке умтулган ханыша кичүү уулу Александрды тандады, анткени ал аны өз колундагы баш ийген курал болот деп эсептеген.

Бирок мураскорлук маселеси боюнча ар дайым өз пикири бар александриялык эл буга катуу каршы чыкты. Клеопатра элдин каарына моюн сунуп, Кипрден улуу уулу — жыйырма беш жаштагы Птолемей IXти чакырууга аргасыз болду. Ал такка Птолемей Филометор Сотер («Энесин сүйгөн Куткаруучу») деген салтанаттуу ат менен отурду. Бул аттын ирониясы замандаштарга жашыруун калган эмес: тарыхчы Павсаний анын апасы аны канчалык чын дилден жек көргөн падыша башка табылбас деп шылдыңдаган. Ал эми Лафур (же Латир) деген каймана аты, сыягы, бүгүн мааниси жоголгон, бирок падышага анча даңк кошпогон александриялык тамаша болгон.
Лафурдун бийлигинин алгачкы жылдары толугу менен Клеопатра IIIнин көзөмөлүндө өттү. Ал анын жеке жашоосуна да кийлигишип, сүйүктүү карындаш-жубайы Клеопатра IVтен зордоп ажыратып, башка карындашы — Клеопатра Селенага үйлөнүүгө мажбур кылды. Б.з.ч. 115-жылы эне менен уул бийликтин биримдигин көрсөтүү үчүн Жогорку Египетке салтанаттуу сапар жасап, Элефантинага чейин жетишкен, бирок бул көрүнүштүн артында чоң кырсык бышып жаткан.

Четке сүрүлгөн Клеопатра IV өз тагдырына моюн сунган жок. Ал Кипрге барып, ал жактан аскер чогултуп, Сирия тактысына талапкер Антиох Кизикенге өз колун жана армиясын сунуштады. Бул Селевкиддердин династиялык жаңжалын кандуу «карындаштар согушуна» айлантты: Клеопатра IV Антиох Гриптин жубайы болгон улуу карындашы Трифенага каршы турду. Б.з.ч. 112-жылы Трифена эжесин Аполлон храмында эле өлтүрүүгө буйрук берип, ал курмандык жайына жабышкан колдорун кестирген. Бир жылдан кийин Кизикен өч алып, Трифенаны өлтүрүлгөн аялынын рухуна курмандыкка чалган. Египет сарайы бул жиндиликти сырттан карап, кийинки салгылашуу Нил жээгинде болорун түшүнүп турган.

Б.з.ч. 107-жылы Клеопатра III төңкөрүш жасоого бел байлады. Себеп — Лафур анын уруксатысыз Сириядагы союздашына жардам катары 6000 жоокер жөнөткөнү болду. Ханыша эл алдында спектакль уюштуруп, жарадар евнухтарды көрсөтүп, уулу аны өлтүрүүгө аракет кылган деп айыптады. Эмоцияга бат берилген александриялыктар Лафурду шаардан кууп чыгышты. Ал Кипрге качып, аялын жана балдарын энесинин колунда калтырды.
Клеопатра кичүү уулу Александр Iди чакырды, бирок Лафур багынууга ниеттенген жок. Кипрде ал аралды күчтүү аскердик базага айлантты. Сирия менен Палестинада баш аламандык башталганда, Лафур жергиликтүү тургундардын өтүнүчү менен Птолемаида шаарын курчоого алып, кийлигишти. Бул аны иудей падышасы Александр Яннай менен кагылышууга алып келди. Иордан дарыясынын боюндагы Асофон салгылашында Лафур иудейлер сан жагынан артык болгонуна карабастан, мыкты тактикалык жеңишке жетишти.

Тарыхчылар Николай Дамасский менен Страбон бул кампаниядагы үрөй учурган окуяны сүрөттөшөт: качып бараткан душмандын духун сындыруу үчүн Лафур аскерлерине басып алынган айылдардагы аялдар менен балдарды өлтүрүп, алардын бөлүктөрүн кайнак казандарга таштоону буйруган. Бул анын армиясы адам жегичтерден турат деген жалган таасир калтыруу үчүн жасалган.
Клеопатра III уулу Палестина аркылуу Египетке кайтып келиши мүмкүн деп коркуп, өзү армия менен флотту жетектеген. Болжол менен б.з.ч. 102-жылы согуш натыйжасыз аяктап, Лафур Кипрге, ал эми Клеопатра Александрияга кайтып келген. Көп өтпөй, б.з.ч. 101-жылы ханыша каза болду. Уламыштар боюнча, Александр I энесинин үстөмдүгүнө чыдай албай, аны өлтүрттүргөн.
Б.з.ч. 88-жылы армия менен элдин колдоосун жоготкон Александр I өлтүрүлүп, Лафур Египет тактысына салтанаттуу түрдө кайра кайтып келди. Бул убакта ал болжол менен элүү төрт жаштагы жетилген адам болчу. Анын тең башкаруучусу кызы Береника III болду.
Анын бийлигинин экинчи мезгили (б.з.ч. 88–81-жж.) Жогорку Египеттеги күчтүү улуттук көтөрүлүш менен коштолду. Козголоңдун борбору байыркы Фивы шаары болду. Лафур каршылыкты басуу үчүн үч жыл сарптады. Жазалоо абдан катаал болду: улуу шаар ушунчалык кыйратылгандыктан, Павсанийдин айтымында, анын мурдагы даңкынан эч нерсе калган эмес.
Согуштарга карабастан, Лафур Египет архитектурасында олуттуу из калтырды. Ал өзүн чыныгы фараон катары көрсөтүү үчүн храмдарды активдүү куруп жана кооздоп турган:
Дендера: белгилүү Хатхор храмына фундамент жана жер алдындагы крипталар курулган.
Эдфу: аймактагы иштер аяктап, отуз колонналуу зор алдыңкы короо бүткөрүлгөн.
Филы жана Мединет-Абу: жаңы жазуулар түшүрүлүп, пилондор кайра курулган.


Дүйнөлүк саясатта Лафур этият дипломат катары көрүнгөн. Б.з.ч. 87–86-жылдары римдик Луций Лукулл Митридат Понтийге каршы жардам сурап келгенде, падыша аны падышалык салтанат менен кабыл алган, бирок Рим менен да, Понт менен да касташпоону каалап, жардам берүүдөн баш тарткан. Ошол эле учурда ал Сулла талкалаган Афинаны калыбына келтирүүгө чоң жардам берип, афиналыктар анын урматына айкелдерди тургузушкан.
Птолемей IX Сотер II б.з.ч. 81 (же 80) жылы болжол менен 62 жашында каза болду. Анын мүнөзү үй-бүлөлүк иштерде жумшактык менен согуш талаасындагы муздак ырайымсыздыктын таң калыштуу айкалышын түзгөн. Ал Египет менен Кипрдин мурдагы биримдигин Римдин көлөкөсү Нил өрөөнүн толук басып калганга чейин убактылуу болсо да калыбына келтире алган акыркы Птолемей болуп калды.



