Б.з.ч. 247-жылдын ноябрында Египет тактысына анын атасы Птолемей IIнин назик мүнөзүнө кескин карама-каршы мүнөзгө ээ адам чыккан. Птолемей III, ал кезде отуздан бир аз ашкан, кан жагынан Птолемей II менен Лисимахтын кызы Арсиноя Iнин уулу болгон. Бирок расмий пропаганда тукумдун ыйык тазалыгын сактоо максатында аны «Кудай-Агалар» — Птолемей II менен Арсиноя II Филадельфиянын уулу деп атаган. Замандаштары Александрияда өткөн доордун улуу кол башчыларынын каны агып турган башкаруучу бийликке келгенин бат түшүнүшкөн. Ал өз атасына караганда чоң аталары — Птолемей Сотер жана катаал Лисимах — сыяктуу көбүрөөк окшош болчу.
Анын башкаруусу эл аралык кризистин шартында башталган. Экинчи Сирия согушун аяктаган келишимге ылайык, жаңы падышанын карындашы Береника Сира Антиохияда бийлик жүргүзүп, анын балдары Селевкиддер тактысын мурасташы керек эле. Бирок б.з.ч. 246-жылы Эфесте Антиох IIнин өлүмү бул морт тынчтыкты кыйраткан. Анын биринчи аялы Лаодика бийликке жана өч алууга умтулуп, күйөөсүнүн өлүмү алдында кайрадан таасирин калыбына келтирип, андан соң Антиохияга киши өлтүргүчтөрдү жиберген. Береника Дафна чебинде жан аябай каршылык көрсөткөн, бирок ал да, анын кичинекей уулу да мыкаачылык менен өлтүрүлгөн. Бул кош киши өлтүрүү Птолемей III үчүн жеке трагедия гана эмес, Египеттин намысына чакырык болгон окуяга айланган.
Фаланганы чыгышка алып барар алдында Птолемей III арткы фронтун бекемдеп, Киреналык Береника менен көптөн күткөн никени түзгөн. Бул Киренаиканы Египет менен бир таажы астында кайра бириктирген. Чыныгы македон эркине ээ жаш ханыша күйөөсүн согушка узатып, кийин Үчүнчү Сирия (же Лаодикия) согушу деп аталган бул жортуулду колдогон. Берилгендигинин белгиси катары ал Арсиноя-Афродита храмына чачынан бир өрүмдү арнап, күйөөсүнүн аман кайтуусун тилеген. Чач храмдан табышмактуу түрдө жоголгондо, астроном Конон анын жаңы жылдыз топтомуна айланганын жарыялаган. Бул поэтикалык образды улуу Каллимах «Береника чачы» поэмасында даңазалап, кийин Катуллдун латынча котормосу аркылуу түбөлүккө калтырган.
Птолемей IIIнин аскердик кампаниясы мурда болуп көрбөгөн жеңишке айланган. Атасына караганда, Птолемей аскерди жеке өзү жетектеген. Египет армиясы, Египетте алгач ирет машыктырыла баштаган согуш пилдери менен күчөтүлүп, Лаодиканын каршылыгын талкалаган.
Бул жортуулдун масштабы тууралуу биз «Адулис жазуусунан» жана тарыхчылардын маалыматтарынан билебиз. Птолемей III Сирия менен Финикияны гана басып алган эмес. Ал Евфраттан өтүп, Месопотамия, Вавилония, Сузиана, Персия жана Мидия аркылуу жеңиштүү жүрүш жасаган. Б.з.ч. 244-жылдын январында египеттиктер Вавилонго кирип барып, жергиликтүү наместник Белат-Нинунун армиясын талкалашкан.
Падыша айлакерлик колдонгон: каттар «тирүү» Береника жана анын уулунун атынан жөнөтүлүп, шаарларды египеттиктер тарапка өтүүгө чакырган. Натыйжада Селевкия Пиерийская, Солы жана Антиохия сыяктуу шаарлар согушсуз багынып, Птолемейди бошотуучу катары тосуп алышкан. Анын казынасы 40 миң талант күмүш жана баалуу байлыктар менен толукталган. Бирок египеттиктер үчүн эң маанилүү олжо — перстер мурда алып кеткен 2500 ыйык кудай айкелинин кайтарылышы болгон. Дал ушул иши үчүн Египет эли аны Эвергет («Жакшылык кылуучу») деп атаган.
Птолемейдин жеңиштүү жүрүшү Египеттин өзүндө чыккан көтөрүлүш тууралуу күтүүсүз кабар менен токтотулган. Себеби, балким, Нилдин төмөн ташкыны жана ачарчылык коркунучу болгон. Кийин Каноп декрети Птолемей III менен Береника II жогорку баада Сирия менен Кипрден буудай сатып алып, элди куткарганын белгилеген.
Птолемей кайтып жаткан учурда Селевк II Каллиник жоголгон жерлерди кайтарып алууга аракет кылган. Анын зор флоту бороон-чапкындан кыйрап, Азия шаарлары муну кудайлардын жазасы катары кабыл алган. Дээрлик жалгыз калган Селевк күчтөрүн кайра топтоп, каршылык көрсөтө баштаган. Бирок б.з.ч. 242–241-жылдары Палестинада дагы бир жеңилүүгө учурап, бир тууганы Антиох Гиеракстан («Шумкар») жардам сураган.
Б.з.ч. 241 (же 240)-жылы тынчтык келишими түзүлгөн. Птолемей III Вавилонду сактап кала албаса да, Кичи Азия менен Сириядагы негизги пункттарды, анын ичинде стратегиялык маанилүү Селевкия Пиерийскаяны өзүндө калтырган. Египет Жер Ортолук деңизинин биринчи державасы деген макамын кайра кайтарып алган.
Эвергеттин башкаруусунун экинчи жарымы салыштырмалуу тынч өткөн. Ал Греция иштеринде акылман ортомчу болуп, адегенде Ахей союзун, кийин Спартанын падышасы Клеомен IIIни колдогон. Родосто Колосс кулап түшкөн катастрофалык жер титирөө болгондо, Птолемей III жүздөгөн тонна күмүш, жез, азык-түлүк жана миңдеген жумушчуларды бөлүп берип, шаарды калыбына келтирүүгө жардам берген.
Птолемей III тушунда Александрия китепканасы эң жогорку гүлдөп-өнүгүү чегине жеткен. Ал кол жазмаларды фанаттык ынта менен жыйнаган. Уламыш боюнча, ал афиналыктарды алдап, Эсхил, Софокл жана Еврипиддин расмий кол жазмаларын көчүрүү үчүн чоң күрөө менен алып, оригиналдарын өзүндө калтырып, Афиныга көчүрмөлөрүн гана кайтарып берген жана 15 талант күрөөнү курмандыкка чалган.
Б.з.ч. 238-жылы атактуу Каноп декрети чыгарылып, анда Птолемей III календарды реформалоого аракет кылган. Ал биринчи болуп ар төрт жыл сайын бир кошумча күн киргизүүнү сунуш кылган, майрамдар мезгилдер боюнча жылып кетпеши үчүн. Бул реформа консервативдүү калк арасында кабыл алынбаса да, кийин Юлиан календарына жол ачкан.
Птолемей III Египет архитектурасында да терең из калтырган. Дал анын тушунда б.з.ч. 237-жылдын августунда Эдфудагы улуу Хор храмынын курулушу башталган — байыркы Египеттин эң кооз жана эң жакшы сакталган эстеликтеринин бири.
Ал Филе аралындагы Исида храмындагы наосту бүтүрүп, Канопто Осирис храмын курган. Карнактагы пилондордун биринде Птолемей III салттуу фараондун кийиминде эмес, грек хитонунда сүрөттөлгөн — бул катуу канондордон сейрек четтөө болуп, анын кош мүнөзүн: македон падышасы жана египет кудайы экенин баса белгилеген.
Птолемей III Эвергет б.з.ч. 222 (же 221)-жылдын февралында болжол менен 60 жашында каза болгон. Анын башкаруусу Египеттин аймактык жана экономикалык эң жогорку гүлдөп-өсүү доору болгон. Сабырдуу жана энергиялуу лидер катары ал аскердик күчтү элге кам көрүү жана илимди колдоо менен айкалыштыра алган. Кийинки булактар кээде аны «шаан-шөкөткө берилген» Птолемей VIII менен чаташтырып, Трифон деген атты да тагышса да, тарыхта ал Благодетель — кудайлардын айкелдерин храмдарга кайтарып, Александрияны дүйнөнүн чыныгы борборуна айландырган падыша — катары калган.
