Владислав III тарыхка «Тонконогий» (Laskonogi) деген лакап ат менен кирген. Ал күчтүү башкаруучу Мешко III Старый менен анын экинчи жубайы Киевдик Евдокиянын кичүү уулу болгон. Тарыхый жылнаамаларда Владислав тууралуу алгачкы маалымат 1168-жылга таандык. Ошол кезде кичинекей Владислав Енджеювдагы жыйынга катышып, цистерциандык монастырга берилген тартуунун күбөсү болгон.
Бирок княздын балалыгы тынч өткөн эмес. 1177–1179-жылдары Казимир II менен Улуу Польшалык Одон чыгарган көтөрүлүштөн улам анын үй-бүлөсү сүргүнгө кетүүгө мажбур болгон. Владислав мекенине 1181-жылы гана кайтып келе алган.
Жакындарынын биринин артынан бири каза болушу Владиславга бийликке карай жол ачып берген. 1194-жылы аталаш агасы Одон каза болгондон кийин Владислав анын уулу Владислав Одоничтин камкорчусу болуп, Познань княздыгын өз көзөмөлүнө алган.
Ал эми 1195-жылы Мозгава дарыясынын боюндагы кан төгүлгөн салгылашта анын акыркы бир тууганы Болеслав каза болгондон кийин Владислав атасынын жалгыз түз мураскери болуп калган.
1202-жылдын 13-мартында Мешко III каза болгон. Таасирдүү Краков воеводасы Николай Грифитанын колдоосуна таянган Владислав эч тоскоолдуксуз князь-принцепстин тактысын ээлеген.
Анын Краковдогу биринчи башкаруусу төрт жылга созулган. Бирок ошол кездеги бийлик өтө туруксуз эле. 1206-жылы Грифита каза болгондон кийин, Владиславдын алардын укуктарына эркин мамиле кылышына жана померандар менен түзгөн союзуна нааразы болгон жергиликтүү ак сөөктөр анын тууганы Лешек Белыйды такка чакырышкан.
Түндүктөгү позицияларын чыңдоо үчүн Владислав активдүү дипломатиялык саясат жүргүзгөн. Ал Даниянын падышасы Вальдемар II менен жолугуп, ошол эле 1206-жылы күтүүсүз кадам жасаган: Генрих Бородатыйга Калиш княздыгын Любуш жери менен алмашууну сунуштаган.
Любушту алуу ага Балтика деңизине жол ачмак. Бирок бул ийгилик узакка созулган эмес.
1209-жылы анын кайниси, маркграф Конрад II Любуштун жанында Владиславдын аскерлерин талкалап, аны бул стратегиялык жактан маанилүү аймактан ажыраткан.
Тонконогийдин өмүрүндөгү эң узакка созулган жаңжал анын жээни Владислав Одонич менен болгон күрөшү эле.
Калиштин Генрих Бородатыйга өткөрүлүп берилиши 16 жаштагы Одоничтин катуу ачуусун келтирген, анткени ал бул жерлерди өзүнүн мыйзамдуу мурасы деп эсептеген.
Архиепископ Генрих Кетличтин колдоосуна ээ болгон Одонич көтөрүлүш чыгарган. Владислав III бул көтөрүлүштү басып, душмандарын Вроцлавга качууга аргасыз кылган. Бирок бул тирешүүнүн башталышы гана болгон.
1208-жылы Глогувда тараптарды элдештирүү аракети жасалган.
Генрих Бородатыйдын ортомчулугу менен Владислав III архиепископ Кетлич өкүлчүлүк кылган чиркөө менен элдешкен. Бирок жээни менен болгон жаңжал толук чечилбей, жашыруун түрдө улана берген.
1210-жылы папа Иннокентий III Пясттардын силезиялык бутагынын укуктарын калыбына келтирүүнү талап кылган булла чыгарганда кырдаал кайрадан курчуп кеткен.
Мунун натыйжасында Мешко Плясоногий Краковду убактылуу ээлеп алган. Бирок ал 1211-жылы каза болгондон кийин Лешек Белый тактыны кайра кайтарып алган.
Владислав болсо жеңилдиктерге барууга аргасыз болгон. 1216-жылы княздардын коалициясынын кысымы астында ал Познань княздыгын жээнине расмий түрдө өткөрүп берген. Бул чечим 1217-жылы папалык булла менен бекитилген.
1217-жылы баары үчүн күтүүсүз окуя болгон: мурда бири-бирине душман болгон Лешек Белый менен Владислав Тонконогий өз ара такты мурастоо жөнүндө келишим түзүшкөн.
Ага ылайык, алардын бири мураскерсиз каза болсо, анын жерлери экинчисине өтмөк.
Бул союзга Генрих Бородатый да кошулуп, күчтүү үч тараптуу саясий биримдик түзүлгөн.
Мындай союз Владиславга 1218-жылы Калиш менен Любуш жерин кайра алууга мүмкүнчүлүк берип, Одонич менен архиепископ Кетличти саясий жактан обочолонткон.
Бирок Одонич күрөштү токтоткон эмес.
1223-жылы Помераниянын герцогу Святополк IIнин колдоосу менен ал жаңы согуш баштап, Уйсьце менен Наклону басып алган.
Чечүүчү кагылышуу 1227-жылы болуп, Тонконогийдин армиясы толугу менен талкаланып, анын воеводасы Доброгост каза болгон.
Кан төгүүнү токтотуу аракети менен 1227-жылдын 11-ноябрында Гонзавада княздардын чоң жыйыны чакырылган.
Владислав Тонконогий бул жыйынга келген эмес жана, балким, дал ушул нерсе анын өмүрүн сактап калган.
24-ноябрга караган түнү померандар княздардын лагерине чабуул жасашкан. Лешек Белый өлтүрүлүп, Генрих Бородатый оор жаракат алган.
Көптөр Тонконогийди бул кутумга катышты деп шектешкен. Бирок айрым фактылар тескерисинче муну күмөндүү кылат: өлтүрүлгөн Лешектин уулун камкордукка алуу дал Владиславга ишенип тапшырылган.
Лешек Белыйдын өлүмү Владиславга Краковдо экинчи жолу бийликке келүүгө жол ачкан.
1228-жылдын 5-майында Вислицада ал Конрад Мазовецкийди артта калтырып, расмий түрдө князь-принцепс болуп шайланган.
Бул Польшанын тарыхындагы өзгөчө учур болгон: биринчи жолу жогорку бийлик шайлоо жолу менен бекитилген.
Тактыны сактап калуу үчүн Владислав чиркөөнүн артыкчылыктарын кеңейтип, жаш Болеслав Целомудренныйды өз камкордугуна алган.
Бирок согуш токтогон эмес.
Конрад Мазовецкий менен Владислав Одонич Тонконогийге каршы биригишкен.
1229-жылы бир нече жеңилүүдөн кийин Владислав III качууга мажбур болгон: алгач Рацибужга, андан кийин Вроцлавга Генрих Бородатыйдын жанына барган.
Ал Генрихти расмий түрдө өзүнүн мураскери деп жарыялаган.
1231-жылдын жазында Гнезнонун дубалдарынын жанында бийликти кайра кайтарып алуу үчүн жасаган акыркы аракети да ийгиликсиз аяктаган.
Муну менен Владиславдын саясий карьерасы иш жүзүндө аяктаган. Анын өмүрү болсо өтө чуулгандуу жагдайларда үзүлгөн.
Труа-Фонтеналык жылнаамачы Альбериктин билдирүүсү боюнча, дээрлик 70 жаштагы князь Сьрода-Слёнскада немис кызына зордук-зомбулук көрсөтүүгө аракет кылганда ошол кыз тарабынан өлтүрүлгөн.
Ян Длугош да княздын «сойкулар менен бузукулук кылганы» жөнүндө жазып, анын жашоо образы үчүн кол алдындагылар кары князды жек көрүшкөнүн белгилеген.
Владислав III Тонконогий 1231-жылдын 3-ноябрында каза болгон.
Анын кайда коюлганы ушул күнгө чейин так белгисиз. Эки негизги версия айтылат: Силезиядагы Рацибуж же Любиндеги бенедиктин монастыры.
Ал каза болгондон кийин Улуу жана Кичи Польшага болгон бардык укуктар Генрих I Бородатыйга өткөн.
Бул поляк жерлерин кайра бириктирүү тарыхындагы жаңы этаптын башталышын билдирген.
