Владиславдын тагдыры ал төрөлгөнгө чейин эле татаал династиялык байланыштар аркылуу аныкталып калган. Анын атасы Сигизмунд III Швециядагы Ваза династиясынын негиздөөчүсү Густав Iнин небереси болгон. Ал 1592-жылы Швеция тактысын мурастап алган, бирок 1599-жылы өзүнүн агасы Карл IX тарабынан бийликтен кулатылган. Бул окуя Ваза династиясынын поляк жана швед бутактарынын ортосунда көп жылдык кастыкты жаратып, кийинчерээк бир катар оор жана узакка созулган согуштарга, анын ичинде атактуу «Топон» («Потоп») окуяларына алып келген.
Владислав 1595-жылдын 20-июнунда төрөлгөн. Анын энеси Анна Австриялык бала үч жашка чыкканда каза болгон. Ханзааданын тарбиясы менен алгач таасирдүү сарай айымы Урсула Мейерин, кийинчерээк белгилүү дин кызматкерлери Габриэль Преванциуш жана Анджей Шолдрский алектенишкен.
Швед жана австриялык теги болгонуна карабастан, Владислав толугу менен поляк маданий чөйрөсүндө чоңойгон. Ал немис, италия жана латын тилдерин мыкты билген, бирок өзүнүн принциптерине ылайык, негизинен поляк тилинде гана сүйлөөнү артык көргөн.
Краков университетинде билим алгандан кийин ханзаада Европа боюнча эки жылдык саякатка чыккан. Римде ал мамлекеттик башкаруунун негиздерин үйрөнүү менен гана чектелбестен, искусствого да өзгөчө кызыгуу көрсөтүп, барокко доорунун эң улуу чеберлери менен таанышкан. Бул эстетикалык тарбия кийинчерээк Варшаванын Европадагы маанилүү маданий борборлордун бирине айланышына өбөлгө түзгөн.
Владиславдын өмүр баянындагы эң кызыктуу окуялардын бири — анын Орус мамлекетиндеги Башаламандык мезгилинде падыша болуп шайланышы. Борис Годуновдун бийлиги кулагандан жана бир катар өзүн падыша деп жарыялаган алдамчылар пайда болгондон кийин, орус боярлары ички саясий жаңжалдарга аралашпаган талапкерди издей башташкан.
1610-жылдын 4-февралында Смоленск жанында түзүлгөн келишимдин, андан кийин Жети бояр өкмөтүнүн жана Земский собордун чечиминин негизинде 15 жаштагы Владислав орус падышасы деп жарыяланган. 1610-жылдын 27-августунда москвалыктар ага сыртынан берилгендик антын беришкен. Москвада атүгүл «Падыша Владислав Жигимонтович» деген жазуусу бар тыйындар чыгарылып, орустардын салттуу акча жасоо ыкмалары сакталган.
Бирок бул ийгилик толук ишке ашкан эмес. Анын атасы Сигизмунд III өзүнүн саясий максаттарын көздөгөн. Ал уулун Москвага жиберүүдөн баш тартып, Орусиянын өз бийлигине өтүшүн талап кылган жана Владиславдын православие динин кабыл алышы жөнүндөгү шартты аткарууга макул болгон эмес.
Мунун натыйжасында поляктарга каршы маанай күчөп, Минин менен Пожарский жетектеген элдик каршылык кыймылы башталган. Акыры 1613-жылы Михаил Романов орус тактысына отурган.
Владислав орус тактысынан ажыраганына көпкө чейин көнө алган эмес. Ал 1617–1618-жылдары аскердик жортуул уюштуруп, 1634-жылга чейин расмий түрдө падыша титулун сактап жүргөн. Салтанаттуу кабыл алууларда ал атайын жасалган «Москва таажысын» кийип турган.
1632-жылдын 8-ноябрында, атасы каза болгондон көп өтпөй, Владислав IV Польша королу болуп шайланган. Анын башкаруусу олуттуу сыноо — Смоленск согушу менен башталган. Орус падышасы Михаил Фёдорович Речь Посполитадагы такты бош калган мезгилдеги башаламандыктан пайдаланууга үмүттөнүп, армиясын Смоленскке жөнөткөн.
Владислав өзүн таланттуу кол башчы жана реформатор катары көрсөткөн. Ал 1633-жылдын сентябрында Смоленск курчоосун бошотуп гана тим болбостон, Шеин башкарган орус армиясын курчоого алып, 1634-жылдын 1-мартында багынып берүүгө мажбур кылган.
Согуштун жыйынтыгында Поляново тынчтык келишими түзүлгөн. Ага ылайык, Владислав акчалай төлөм жана чек аралардын таанылышы үчүн Москва тактысына болгон дооматтарынан биротоло баш тарткан. Бирок иш жүзүндө Речь Посполитанын Чыгыш Европадагы үстөмдүк кылуучу державалардын бири катары макамы сакталып калган.
Ошол эле учурда король түштүктөн келген коркунучту да нейтралдаштырууга жетишкен. Ал 1634-жылы Осмон империясын тынчтык сүйлөшүүлөрүнө барууга мажбур кылган. Ал эми түндүктө 1635-жылы Швеция менен Польша үчүн пайдалуу Штумсдорф жарашуу келишимин түзүп, мурда жоготулган аймактарды кайтарып алган.
Владислав IV мамлекеттин келечеги армияны модернизациялоодон көз каранды экенин жакшы түшүнгөн. Ал артиллерияны жана чет өлкөлүк үлгүдөгү жөө аскер бөлүктөрүн активдүү өнүктүрүп, туруксуз шляхталык кошуундарга болгон көз карандылыкты азайтууга аракет кылган.
Бирок анын реформатордук аракеттери дайыма Сеймдин каршылыгына туш болгон. «Алтын эркиндикти» коргогон шляхта королдун колундагы күчтүү армия абсолюттук монархияны орнотуунун куралына айланып кетет деп чочулаган.
Диний маселелерде Владислав өз доору үчүн өзгөчө сабырдуу жана толеранттуу башкаруучу болгон. Ал католиктерди, протестанттарды жана православдарды элдештирүүгө умтулган. Мындай саясат айрым учурларда католик динин ашкере жактаган анын жакын чөйрөсү менен пикир келишпестиктерге алып келген.
1633-жылы Владислав православ калкынын укуктарын расмий түрдө ырастап, ар кандай диний конфессиялардын ортосунда жогорку калыс катары иш алып барууга аракет кылган.
Королдун жеке жашоосу чоң саясат менен тыгыз байланышта болгон. 1637-жылы ал император Фердинанд IIIнүн карындашы Цецилия Рената Австриялыкка үйлөнгөн. Бул нике Габсбургдар менен болгон союзду бекемдөөгө багытталган эле.
Бирок бул үй-бүлөлүк байланыш жеке трагедияга айланган. Жубайлардын балдары жаш кезинде эле чарчап калышкан, ал эми ханыша өзү 1644-жылы төрөт учурунда каза болгон.
1646-жылы Владислав француз ханзаадасы Мария Луиза де Гонзагага (Людвика Мария) экинчи жолу үйлөнгөн. Бул нике Речь Посполитанын тышкы саясатынын Францияга карай багыт алышын билдирген.
Шляхта жаңы ханышаны мамлекеттик иштерге активдүү кийлигишкени үчүн жактырган эмес. Ал эми Владиславдын жүрөгү көптөн берки сүйүктүүсү Ядвига Лушковскаяга таандык болгондуктан, жаңы жубайына карата күчтүү сүйүү сезимин туйган эмес.
Владислав IV тарыхта искусствонун эң көрүнүктүү колдоочуларынын бири катары калган. Анын тушунда Варшавадагы королдук сепилде биринчи амфитеатр курулуп, анда Польша тарыхындагы алгачкы опералар жана балеттер коюлган.
Король ошондой эле Рубенс, Гвидо Рени жана башка улуу сүрөтчүлөрдүн эмгектерин чогултуп, баалуу көркөм чыгармалар коллекциясын түзгөн.
Анын доорундагы эң белгилүү архитектуралык эстелик — 1644-жылы атасынын урматына Варшавада тургузулган Сигизмунд колоннасы. Бул эстелик бүгүнкү күнгө чейин Польшанын борборунун башкы символдорунун бири болуп эсептелет.
Владиславдын башкаруусунун акыркы жылдары ден соолугунун начарлашы жана казактар менен мамилелердин барган сайын курчушу менен коштолгон.
Король Осмон империясына каршы ири согуш жүргүзүү үчүн казактарды пайдаланууну пландаган. Бирок Сейм согушту каржылоого бөгөт койгондуктан, бул план ишке ашпай калган. Казактардын үмүтүнүн акталбай калышы жана бийликке болгон ишениминин солгундашы чоң жарылууга алып келген.
1648-жылы Богдан Хмельницкий жетектеген көтөрүлүш башталган. Бир уламыш боюнча, Хмельницкий адилетсиздиктер тууралуу даттанганда, король ага: «Эмне, белиңде кылычың жокпу?» — деп жооп берген экен.
Бул сөздөр чын эле айтылганбы же жокпу, белгисиз. Бирок алар өлкөнүн ичиндеги башаламандыкка каршы монархтын алсыздыгын символдоштурган.
Владислав IV 1648-жылдын 20-майында, көп өтпөй бүтүндөй Речь Посполитаны каптай турган чоң кризистин алгачкы мезгилинде каза болгон.
Анын сөөгү Краковдогу Вавель сепилинде жерге берилген, ал эми жүрөгү Вильнюстагы Ыйык Казимир капелласына коюлган.
Владиславдын өлүмү менен Речь Посполитанын «Алтын доору» аяктап, мамлекеттин үстүн ири саясий жана коомдук кризистин кара булуттары каптай баштаган.
