Болочок монарх 1467-жылы төрөлүп, Казимир IV Ягеллончиктин кичүү уулдарынын бири болгон. Сигизмунддун бийликтин эң жогорку тепкичине жетүү жолу узакка созулган. Бул жагдай анын этият жана прагматикалык башкаруучу катары мүнөзүнүн калыптанышына чоң таасир тийгизген. Королдук таажыны кийгенге чейин ал узак убакыт бою Силезиядагы жерлерди башкарып, Оппельн (Ополе) жана Глогау (Глогув) князы деген наамдарды алып жүргөн. 1498-жылдан тартып ал Глогув жерине ээлик кылып, 1500-жылы Опава княздыгы да анын карамагына өткөн. Дал ушул «Силезия мезгилинде» Сигизмунд өзүн таланттуу администратор жана чарбачылыкты билгичтик менен башкарган жетекчи катары көрсөтүп, терең акыл-эске жана бекем эркке ээ адам деген кадыр-баркка жеткен.
Ал өзүнүн белгилүү «Кары» деген лакап атын узак жашагандыгы үчүн гана эмес, тактыга отургандагы жаш курагына байланыштуу да алган. Сигизмунд улуу агалары Ян Ольбрахт менен Александрдын ордуна келип, ошол доордун түшүнүгү боюнча бир топ жетилген курагында Литванын улуу князы жана Польшанын королу болгон. 1506-жылы өлүм алдында жаткан агасы Александрдын жанына Вильна шаарына чакырылган Сигизмунд саясий окуялардын чордонунда калган. Монархтын сөөгүн жерге бергенден кийин, 1506-жылдын 20-октябрында ал Литванын улуу князы болуп шайланган. Көп өтпөй, ошол эле жылдын 8-декабрында Петроков сейминде Польшанын королу болуп шайланган. 1507-жылдын 24-январында Краковдо өткөн салтанаттуу таажы кийгизүү аземи жаңы доордун башталышын белгилеген.
Бийликти колго алган Сигизмунд ички мамлекеттик иштерди тез арада тартипке келтирүү зарылдыгына туш болгон. Алгач ал тышкы саясий кырдаалды турукташтырууга аракет кылып, Крым ханы Менгли I Герайга жыл сайын алым төлөөгө убада берген жана Валахиянын воеводасы Богданга дипломатиялык миссия жөнөткөн. Түздөн-түз коркунучтарды убактылуу четтеткенден кийин король мамлекеттик чарбаны калыбына келтирүүгө киришкен. Ал өзүнөн мурунку башкаруучулар тарабынан күрөөгө коюлган королдук мүлктөрдү ырааттуу түрдө кайра сатып алып, армиянын айлык акысын төлөгөн жана коомдук муктаждыктар үчүн резервдик капитал түзгөн.
Аскердик маселе өзгөчө курч турган. 1512-жылы коргонуу боюнча жаңы эрежелер бекитилген. Ага ылайык, Польша Литваны эсепке албаганда беш аскердик округга бөлүнгөн. Бул система боюнча ар бир округ беш жылдык мезгилдин ичинде кезектешип чыгыш чек араларда аскердик кызмат өтөөгө милдеттендирилген. Жоокерлер өздөрүн өз каражаттары менен камсыз кылууга тийиш болгон, ал эми кызматтан качкандарга салык салынып же мүлкү конфискацияланган. 1527-жылы Сеймде Сигизмунд коррупцияны жоюуга жана шляхтанын шайланган өкүлдөрү жетектеген тартиптүү элдик кошуун түзүүгө багытталган дагы да терең аскердик-каржылык реформа жүргүзүүгө аракет кылган.
Бирок бул прогрессивдүү демилгелер дин кызматкерлеринин жана жогорку коомдук катмарлардын катуу каршылыгына туш болгон. Ушул мезгилде шляхтанын таасири тездик менен күчөй баштаган. Бул 1520 жана 1521-жылдардагы Сеймдин бир катар токтомдорунда чагылдырылган. Аталган мыйзамдар дыйкандардын крепостнойлук көз карандылыгын иш жүзүндө бекемдеп, милдеттүү барщина киргизген. Ага ылайык, ар бир көз каранды дыйкан мурдагы артыкчылыктарына карабастан, жумасына бир күн жер ээсинин талаасында иштөөгө милдеттүү болгон.
Коомдогу социалдык чыңалуу ачык кагылышууларга алып келген. 1526-жылы Реформациянын ураандары астында Гданьск шаарынын төмөнкү социалдык катмарлары козголоң чыгарышкан. Ал эми Литванын Улуу княздыгында 1536–1537-жылдары жана 1545-жылы ири дыйкан көтөрүлүштөрү болуп, алар куралдуу күч менен басылган. Бул доордун маанилүү укуктук жетишкендиктеринин бири 1529-жылы Литванын Улуу княздыгынын Статутунун жарыяланышы болгон. Ал мамлекеттин укуктук системасынын негизин түзгөн фундаменталдуу мыйзамдар жыйнагы эле.
Сигизмунд Iнин тышкы саясаты Европадагы таасирин сактап калуу үчүн жүргүзүлгөн узак жана оор күрөштөр менен коштолгон. Русь мамлекети менен мамилелер өтө чыңалган бойдон калып, бир катар согуштарга алып келген. 1507–1508-жылдардагы жаңжал Любечтин Литванын Улуу княздыгына кошулушу менен аяктаган. Бирок андан кийинки 1512–1522-жылдардагы узакка созулган согуш оор кесепеттерге алып келген. Литва стратегиялык жактан маанилүү Смоленск шаарынан ажыраган. Кийинки 1534–1537-жылдардагы тирешүүнүн натыйжасында Себеж менен Заволочье Москвага өткөн, бирок Литванын Улуу княздыгы Гомелди кайтарып алууга жетишкен. Түштүк чек аралар болсо алым төлөө боюнча келишимдерди тоготпогон крым татарларынын кыйратуучу чабуулдарына тынымсыз дуушар болуп турган.
Батышта Сигизмунд ири державалардын ортосунда тең салмактуу саясат жүргүзүүгө аракет кылган. 1515-жылы Вена конгрессинде ал император Максимилиан I менен союз түзгөн. Сигизмунд анын жардамы менен Тевтон орденин баш ийдирүүгө жана Москва менен келишимге жетишүүгө үмүттөнгөн. Бирок император убадаларын аткарбагандан кийин, Сигизмунд 1520-жылы Тевтон орденине каршы ийгиликтүү согуш баштаган. Ошентсе да ал жеңишти кресттүүлөрдүн жерлерин толугу менен басып алуу менен аяктаган эмес.
1525-жылы тарыхта белгилүү «Пруссиялык оммаж» окуясы болгон. Альбрехт Бранденбург-Ансбахский Польша королуна вассалдык ант берген, бирок Тевтон ордени светтик Пруссия герцогдугуна айландырылган. Бул чечим келечекте Польшанын Балтика аймагындагы үстөмдүгү үчүн олуттуу кыйынчылыктарды жараткан.
Габсбургдар менен болгон мамилелерде Сигизмунд ийкемдүү, кээде ашыкча жеңилдик берүүгө жакын саясат жүргүзгөн. 1526-жылы Лайош II каза болгондон кийин Венгрия менен Чехиянын тактылары Фердинанд Iге өткөндө, ал буга каршы чыккан эмес. Бирок Габсбургдардын күчү өсүп жатканын түшүнгөн король аларга каршы тең салмак түзө турган союздаштарды издеген. 1524-жылы Франция менен, ал эми 1533-жылы атүгүл Осмон империясы менен союз түзгөн.
Кийинчерээк тышкы саясаттын багыты кайрадан Вена менен жакындашууга өзгөргөн. Бул жакындашуу 1543-жылы анын уулу Сигизмунд Августтун Елизавета Габсбургга үйлөнүшү менен бекемделген. Ушул мезгилдеги ийгиликтердин катарына 1529-жылы Мазовиянын Польша королдугуна биротоло кошулушун жана 1531-жылы Покутье үчүн болгон салгылашууда Молдавиянын башкаруучусу Пётр Рарештин жеңилишин кошууга болот.
Сигизмунддун башкаруусунун акыркы жылдары ички саясий карама-каршылыктар менен коштолгон. 1537-жылы шляхтанын нааразычылыгы «Тоок согушу» (wojna kokosza) деп аталган окуяга алып келген. Львов шаарынын жанында чогулган 150 миң адамдан турган элдик кошуун душманга каршы жортуулга чыгуунун ордуна королго өз талаптарынын жана аристократиянын кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануусуна байланыштуу даттанууларынын тизмесин сунуштаган. Ошол мезгилде жайылып жаткан Реформация идеяларына улгайган монарх дин кызматкерлеринин таасири астында өтө катаал мамиле жасаган.
Кары Сигизмунд I 1548-жылы Краков шаарында дүйнөдөн кайткан. Ал өзүнөн кийин «Алтын доордун» босогосунда турган мамлекетти калтырган. Король Вавель кафедралдык соборунда, архитектор Бартоломео Береччи тарабынан курулган кооз капеллада жерге берилген.
Кийинки муундардын эсинде Сигизмунд жоокер жана реформатор катары гана эмес, искусство менен маданияттын эң көрүнүктүү колдоочуларынын бири катары да калган. Дал анын колдоосу менен италиялык Кайра жаралуу доорунун искусствосу Польшага кеңири тараган. Анын демилгеси менен Вавельдеги королдук сепил Ренессанс стилинде кайра курулган.
Король бай китепканага ээ болуп, Европанын эң мыкты усталарын — скульпторлорду, сүрөтчүлөрдү жана архитекторлорду өз сарайына чакырган. Белгилей кетчү жагдай, чыгыш славяндарынын алгачкы китеп басуучусу Франциск Скоринага берилген эки коргоо грамотасында дал Сигизмунддун кол тамгасы коюлган. Бул монархтын көз карашынын кеңдигин жана агартуу ишинин өнүгүшүнө кошкон салымын айгинелейт.
Сигизмунд I Ягеллондор династиясынын улуулугун сактап калууга жетишип, кийинки он жылдыктардагы маданий гүлдөп-өнүгүүнүн пайдубалын түптөгөн.
