Вонон Iнин тарыхы Ктесифондун сарайларында эмес, алыскы Римде башталат. Б.з.ч. 10-жылдары анын атасы, падыша Фраат IV, кичүү аялы — италиялык Музага толук көз каранды болуп калган. Өз уулу Фраатакка тактыны даярдоо үчүн амалкөй ханыша башка аялдардан төрөлгөн улуу уулдарын Римге «ардактуу барымта» катары жөнөтүүгө көндүргөн.
Ошентип жаш Вонон бөтөн империянын жүрөгүндө чоңойгон. Убакыт өтүп, ал тамырынан ажырап, рим рухуна сиңген. Ал классикалык билим алган, латын адаттарын өздөштүргөн жана «Түбөлүк шаардын» жыргал жашоосуна көнгөн. Руху боюнча римдик болуп калган Вонон каны боюнча Аршакид — улуу династиянын мураскери эле.
Падыша Ород III өлтүрүлүп, өлкөдө баш аламандык күчөгөндөн кийин парфиялык ак сөөктөр туңгуюкка кептелишкен. Өлкөгө падышалык канга ээ мыйзамдуу өкүмдар керек болчу. Алардын көзү Батышка — Римге бурулуп, Августка Вононду кайтарып берүүнү суранып элчилик жөнөтүшкөн.
Август муну Чыгыштагы таасирин күчөтүү мүмкүнчүлүгү катары көрүп, тарбиялануучусун белектер менен узатып, мекенине кайтарган. Болжол менен б.з. 8–9-жылдары Вонон Парфияга кайтып келген. Алгач аны кубаныч менен тосуп алышкан: эл ички согуштардан чарчап, жаңы падышадан куткаруу күткөн. Бирок бул «бал айы» узакка созулган эмес.
Римде алган тарбиясы падышага каршы иштеген. Тацит сүрөттөгөндөй, парфиялыктар алардын падышасы бөтөн адам экенин коркунуч менен түшүнүшкөн:
— ал аңчылыкты жактырган эмес жана парфиялыктар үчүн ыйык саналган ат үстүндөгү оюндарды жек көргөн;
— ат минүүнүн ордуна назик көтөрмөлөрдө жүргөн;
— ата-бабалардын ызы-чуулуу тойлорун жактырган эмес;
— сарайын шылдыңчыл гректер курчап турган;
— сарайдагы майда-чүйдө нерселердин баары кулпуланып, мөөр басылып сакталчу, бул парфиялыктарга майдачылдык болуп көрүнгөн;
— анын жумшактыгы жана элге жеткиликтүүлүгү да жоокер эл тарабынан алсыздык катары кабыл алынган.
«Эгер бизди Цезардын кулу башкарса, анда парфиялыктар бузулуп кетти» деп ак сөөктөр шыбырашкан. Улуттук намыс жараланган: Крассты талкалаган элдин тактысында эми римдик куурчак отурду деп эсептешкен.
Наразылык тез эле көтөрүлүшкө айланган. Улуттук партия Атропатена падышасы Артабан IIни (III) такка чакырган. Ал атасы жагынан дах урууларына таандык болсо да, энеси аркылуу Аршакид болгон жана эң башкысы — «өз кишиси», жоокер жана салтты сактоочу эле.
Б.з. 9–10-жылдардагы биринчи салгылаш Вонондун жеңиши менен аяктаган. Артабан жеңилип, тоолорго качкан. Жеңишке шыктанган Вонон аны дароо түбөлүккө калтырууга аракет кылган. Ал Муза менен Фраатактын эски тыйындарын кайра чегип, үстүнө жеңиш кудайы Никанын сүрөтүн жана «Падыша Вонон, Артабандын жеңүүчүсү» деген жазууну түшүргөн.
Бирок бул кубаныч эрте болгон. Артабан тоолуктар менен көчмөндөрдөн жаңы армия чогултуп кайтып келген. Бул жолу назик Вонон туруштук бере алган эмес. Ал талкаланып, Селевкия-на-Тигрге качкан, ал эми Артабан салтанат менен Ктесифонго кирип, б.з. 12-жылдары падыша деп жарыяланган.
Вонон багынган эмес. Селевкиядан Арменияга качып барып, ал жерде такты бош турганын пайдаланып, өзүн Армениянын падышасы деп жарыялаган. Бирок эми Парфиянын толук кожоюнуна айланган Артабан чек арада атаандаштын болушуна жол бергиси келген эмес. Рим да колдобогондуктан (император Тиберий согушка аралашкысы келген эмес), Вонон б.з. 15 же 16-жылы армян тактысынан баш тартууга аргасыз болгон.
Ал чоң казынасын алып, Сириядагы рим наместниги Кретик Силанга баш ийген. Наместник аны Антиохияда сый-урмат менен жашоого уруксат берген, бирок иш жүзүндө Вонон алтын тордогу туткунга айланган.
Сүргүндө да ал саясий оюндагы фигура бойдон калган. Парфия падышасы Артабан Рим кол башчысы Германиктен Вононду чек арадан алысыраак алып кетүүнү талап кылган. Германик макул болуп, аны Киликиядагы Помпейополис шаарына көчүргөн.
Финал б.з. 19-жылы болгон. Узакка созулган кордукка чыдабаган Вонон качууга аракет кылган. Ал күзөтчүлөрдү сатып алып, аңчылык маалында Арменияга же Скифияга жетүүгө үмүттөнгөн. Бирок план ишке ашкан эмес: Пирам (Жейхан) дарыясындагы көпүрөлөр римдиктер тарабынан алдын ала бузулган. Дарыя жээгинде аны атчан аскер префекти Вибий Фронтон кармаган. Көп өтпөй Вонон өлтүрүлгөн — соккуну анын түрмөчүсү, ардагер Реммий жасаган. Тацит жана башка тарыхчылар Реммий качууга өзү да катышкан болушу мүмкүн жана изин жашыруу үчүн падышаны өлтүргөн деп эсептешет.
Ошентип Киликия дарыясынын жээгинде Вонон I уятсыз өлүмгө дуушар болгон — ал парфиялыктар үчүн өтө римдик, римдиктер үчүн өтө парфиялык болгон адам эле. Анын тагдыры эки улуу цивилизациянын кагылышынын курмандыгы болуп калды.
