Тактыга отургандан кийин «Теос» («Кудай») деген трондук ат алган Фраат III бийликти атасы Санатруктан мурастап алган. Санатрук Парфиядагы узакка созулган анархия мезгилин токтотууга жетишкен. Бирок бул тынчтык алдамчы болгон. Фраат байыркы дүйнөнүн тарыхындагы бурулуш учурга туш келип такка чыккан. Батышта Римдин жылдызы көтөрүлүп, Лукулл башкарган легиондор алардын түбөлүк душмандары — Понт падышасы Митридат VI жана Армениянын улуу падышасы Тигран IIни талкалап жаткан.
Б.з.ч. 69-жылы Лукулл Арменияга басып киргенде, Парфия согуштун жыйынтыгын чечиши мүмкүн болгон «үчүнчү күчкө» айланган. Кырдаалдын канчалык олуттуу экенин түшүнгөн Митридат Понтийский менен Тигран Армян Фраатты кандай гана болбосун Римге каршы коалицияга тартууга аракет кылышкан.
Тарыхчы Саллюстий Митридаттын Фраатка жазган катынын мазмунун сактап калган. Документтин түп нускасы талаштуу болгону менен, ал ошол учурдун маанисин так чагылдырат. Понт падышасы римдиктердин тойбогон ач көздүгүн эскертип, алар Армения менен токтоп калбай турганын айткан. Ал тайманбас план сунуш кылган: союздаштар Лукуллду тоолордо кармап турганда, парфиялык атчан аскер Месопотамияга сокку уруп, римдиктердин жабдуу жолдорун үзүшү керек болчу. Мунун сыйлыгы катары Фраат Адиабена, Түндүк Месопотамия жана мурда Тигранга берилген, кийин кайра тартып алынган «70 өрөөндү» алмак.
Бирок Рим да аракетсиз болгон эмес. Лукулл бул сүйлөшүүлөрдү билип, Фраатка элчилерин жиберип, нейтралитет үчүн коркутууларды да, сыйлыктарды да сунуш кылган. Фраат III өтө татаал абалда калган: Рим менен ачык согуш кооптуу, бирок Армениянын күчөшү да ага пайдалуу эмес эле.
Падыша «кош оюн» тактикасын тандаган. Ал эки тарапка тең бүдөмүк убадаларды берип, өзү күтүп турган. Негизги максаты — армяндар басып алган жерлерди башка бирөөлөрдүн колу менен кайтарып алуу эле. Римдик легат Секстилий ага «сүйлөшүү үчүн» келгенде (чындыгында тыңчылык максатында), Фраат провокацияга алданган эмес.
Тагдыр анын сактыгына жардам берген. Лукулл Тигранды Тигранокерт жанында талкалап, Парфияга жортуулга даярданган, бирок узак согуштардан чарчаган рим легиондору көтөрүлүш чыгарышкан. Гай Сорнатий аскерди Понттон чыгара албай, Лукулл басып кирүүдөн баш тартууга аргасыз болгон. Парфияны курал эмес, душмандын чарчоосу сактап калган.
Б.з.ч. 66-жылы күчтөрдүн тең салмагы өзгөргөн. Лукуллдун ордуна кыйла прагматик жана айлакер кол башчы — Гней Помпей Магн келген. Ал дароо Фраатка Арменияга каршы аскердик союз сунуш кылган. Парфия падышасы Рим жоготкон аймактарды кайтарып берет деген үмүт менен макул болгон.
Бул союздун куралы Тиграндын үй-бүлөсүндөгү ажырым болгон. Анын уулу Тигран Кичүү атасына каршы чыгып, парфиялыктарга качып келген. Фраат III аны жылуу кабыл алып, өзүнүн кызын аялдыкка берип, нейтралитетти бузуп Арменияга басып кирген. Союздаштар Арташатты курчоого алышкан, бирок курчоо узакка созулган. Фраат аскеринин бир бөлүгүн күйөө баласына калтырып, өзү мекенине кайтып кеткен. Бул чоң ката болгон: кары Тигран уулун жеңип, ал Помпейге качып, римдиктерге жол көрсөтүүчү болуп калган.
Тигран Улуунун жеңилиши жана Помпей алдында багынышы рим дипломатиясынын чыныгы жүзүн ачкан. Помпей «калыс» катары чыгыш картасын союздаштардын эмес, Римдин пайдасына кайра түзгөн:
— Тигран Улуу Арменияны сактап калган;
— Тигран Кичүү (Фрааттын күйөө баласы) Софена жана Гордиенаны алган, бирок көп өтпөй Помпей тарабынан камакка алынган;
— Талаштуу аймактар Парфияга эмес, Римдин вассалы Каппадокияга берилген.
Б.з.ч. 65-жылы Помпей Кавказда согушуп жатканда, анын легаты Авл Габиний Евфраттан өтүп, Тигрге чейин жеткен. Күйөө баласынын камакка алынышына жана келишимдин бузулушуна каарданган Фраат III Гордиенаны кайра басып алган. Ал Помпейге элчилерин жөнөтүп, Евфратты чек ара катары таанууну жана Тигран Кичүүнү кайтарууну талап кылган.
Помпейдин жообу текебер болгон. Ал Гордиенаны кайтарып берүүнү талап кылып, катында Фраатты атайылап «падыша» деп гана атап, анын «Падышалардын Падышасы» титулун жокко чыгарган. Рим кол башчысы Афраний күч менен парфиялыктарды бул аймактан сүрүп чыгарган.
Б.з.ч. 64-жылга карата Фраат менен Тигран коркунучтуу чындыкты түшүнүшкөн: алардын өз ара кастыгы Римге гана пайдалуу. Помпей жаңы согушка аралашкысы келбей, компромисске барган. Рим өкүлдөрүнүн ортомчулугу менен макулдашуу түзүлгөн:
— Фраат III Адиабенаны сактап калган;
— Тигран Гордиена менен Нисибисти жана «Падышалардын Падышасы» титулун сактап калган.
Фраат III геосаясий капканда калган. Рим Кичи Азияны ээлеп, Сирияны аннексиялап, Иудеяда үстөмдүк кылып, Кавказ падышаларын көзөмөлдөгөн. Парфия рим провинциялары жана вассалдары менен курчалган. Евфрат эми эки мамлекеттин гана эмес, эки цивилизациянын чек арасына айланган.
Тышкы саясаттагы ийгиликсиздиктерге карабастан, Фраат III державанын аброюн сактоого аракет кылган. Михрдаткерт жана Рага шаарларында чегилген анын драхмаларында ал эллин диадемасын (кээде атасы сыяктуу бугу мүйүздүү тиараны) кийген, ал эми титулдары абдан салтанаттуу болгон: «Улуу падыша Аршак, Көрүнгөн Кудай, Ырайымдуу, Гректердин досу».
Бирок анын аягы трагедиялуу болгон. Б.з.ч. болжол менен 58–57-жылдары Фраат III Теос рим легионеринин колунан эмес, өз уулдарынын канжарынан курман болгон. Ород менен Митридат аттуу уулдары бийлик үчүн атасын өлтүрүп, дароо өз ара кандуу күрөштү башташкан. Бул күрөш Парфияны кайрадан жарандык согуштун түпсүз туңгуюгуна түрткөн — ал Римге каршы Каррадагы жеңишке жеткенге чейин.
