
Фраат IIдин башкаруусу атасы Митридат Iдин улуу жеңиштеринин көлөкөсүндө башталган, бирок ага калган мурас жеңил болгон эмес. Парфия батышта өч алууга умтулган Селевкиддер менен чыгышта кайнаган Улуу Даладагы көчмөн дүйнөнүн ортосунда кысылып калган.

Фрааттын сарайында кылдат психологиялык драма жүрүп турган. Ардактуу туткунда селевкид падышасы Деметрий II Никатор жашачу; аны атасынын тирүү кезинде эле туткундашкан. Фраат тажрыйбалуу куурчакчыдай болуп, бул монархты «саясий колодогу тирүү карта» катары кармап турган. Ал туткунга атайын мээримдүү мамиле кылып, аны өзүнүн карындашы Родогунага үйлөнтүп, атүгүл балалуу болууга да уруксат берген. Максат жөнөкөй эле: Сирияны багынтууну кыялданган Фраат Деметрийди куурчак-өкүмдарга айландырууну көздөгөн.

Бирок Деметрий эркиндикке суусап, эки жолу качууга аракет кылган. Экинчи качуу драмалуу аяктап, аны чек аранын өзүндө кармап алышкан. Фраат II качкын менен жеке жолуккандан баш тартып, аны кайра аялы менен балдарына жөнөткөн да, шылдың катары «белек» кылып эки даана алтын оюн сөөктөрүн (кубик) жиберген — бул тагдыр менен ойноп жаткан падышанын жеңил ойлуулугуна ишара эле. Бирок көп өтпөй бул саясий оюндарды четке коюуга туура келген, анткени чыныгы согуштун булуттары көрүнүктө коюулана баштаган.
Б.з.ч. 139–138-жылдары Селевкид тактысына туткундагы Деметрийдин иниси — күчтүү Антиох VII Сидет отурган. Бийлигин бекемдеген соң, б.з.ч. 130-жылы ал жоголгон чыгыш сатрапияларын кайтарып алуу үчүн зор жортуулга бел байлаган.
Антиох замандаштарын таң калтырган зор кол топтогон. Антик тарыхчылар 80 миң жоокер жана 200 миң адамдык укмуштай чоң обоз (ашпозчулар, гетералар, соодагерлер ж.б.) болгонун айтышат. Гректердин лагери алтын-күмүшкө чулганган, ал эми Юстиндин сөзү боюнча жоокерлер өтүктөрүн да баалуу мыктар менен бекитишкен. Бул көчкүгө каршы Фраат II ар кандай эсеп боюнча 20–50 миң (Н. Овертумдун версиясы) же 150 миңге чейин (М. Ольбрыхттун версиясы) күч чыгара алган.
Согуштун башталышы Парфия үчүн кырсык болгон. Антиох Фраатты үч жолу удаа жеңип, парфиялыктарды Загрос тоолоруна сүрүп таштаган. Вавилония кулаган, Мидия басып алынган. Жергиликтүү башкаруучулар менен алым төлөгөндөр Аршакиддердин жылдызы батты деп ойлоп, массалык түрдө гректер тарапка өтө башташкан. Митридат түзгөн империя көз алдыда урап жаткандай көрүнгөн.
Бирок Антиохтун салтанаты анын өзүнүн өлүмүнө айланган. Өлүмгө алып келген ката кетирип, ал зор армиясын Мидия менен Парфиянын көп шаарларына кыштоого бөлүп жайгаштырган. Жалданма аскерлердин салык талап кылуусу, зомбулугу жана талап-тоноосу жергиликтүү элди «куткаруучулардан» өч алуучуларга айланткан.
Фраат II убакытты текке кетирген эмес. Жазында убакыт утуш үчүн ал тынчтык тууралуу жасалма сүйлөшүүлөрдү баштаган, бирок Антиохтун кемсинтүүчү талаптарын (Парфиядан башка бардык жерлерди кайтарып берүү жана Деметрийди бошотуу) укканда чечкиндүү аракетке өткөн. Ал Деметрий IIни чакан кошуун менен Сирияга жиберип, душмандын тылында башаламандык чыгаруусун көздөгөн. Андан соң парфиялык агенттер гректер кыштаган бардык шаарларда бир убакта козголоң тутандырышкан.
Антиох VII бөлүнүп кеткен отряддарды сактап калууга аракет кылып, аскер башчыларынын токтотуусуна карабай, өзү салгылашка кирген. Бул уруш кандуу кыргынга айланган. Селевкид падышасы качкан аскерлердин таштап кетишинен кийин курман болгон — айрым маалыматта ал согушта өлгөн, айрымында жеңилүүнү көрүп, жардан боюн таштаган делет. Диодор 300 миң адам өлдү деп жазат (сан, албетте, ашырылган, бирок трагедиянын масштабын чагылдырат). Жеңилген душмандын сөөгүнүн жанында Фраат атактуу эпитафиясын айткан: «Сени, Антиох, шарапкордук менен акылсыздык өлтүрдү: сен Арсактын падышалыгын чоң чөйчөктөр менен чөмүчтөп алууга болот деп үмүттөндүң». Падышанын сөөгү урмат менен Сирияга күмүш табытта жөнөтүлгөн.
Бул акыркы чек болгон. Селевкид державасы армиясынан, улуттун «гүлүнөн» жана улуу держава макамынан айрылып, 65 жылдык ички тирештердин агониясына түшкөн. Ал эми Фраат Антиохтун жээни Лаодиканы туткунга алып (атүгүл ага үйлөнүп), аймактын абсолюттук гегемонуна айланган.
Жеңиштен дем алган Фраат II гректерди акыркы жолу басуу үчүн Сирияга басып кирүүнү пландаган. Бирок тагдыр соккуну башка тараптан урган. Антиохко каршы согуш үчүн Фраат көчмөндөрдү — сактарды жана юэчжилерди — жалдаган; Түркстандан сүрүлгөн алардын ордолору жаңы жер жана олжо издеп жүргөн. Жалданмалар негизги салгылашка кечигип келишкен, бирок акы талап кылышкан. Фраат аларга төлөөдөн баш тарткан.
Ачууланган көчмөндөр Парфияга чабуул коюп киришкен. Греко-Бактрия падышалыгын жок кылган юэчжилер эми Аршакиддер империясынын чек араларын тызылдата баштаган. Кытай булактары алардын күчүн (80 миңден 200 миңге чейинки жаачылар) парфиялыктардан да жогору деп баалаган. Фраат Вавилонияда ырайымсыз наместник Гимерди (өзүнүн фаворитин, элди эзген адамды) калтырып, чыгышка бет алган.


Б.з.ч. 128–127-жылдары апаат болгон. Фраат өз армиясында Антиохтун колунан түшкөн туткун гректерди этиятсыздык менен колдонгон. Көчмөндөр менен болгон чечүүчү салгылашта гректер туткундагы кордукту унутпай, парфиялыктарды артынан урган. Аскер чачырап, Фраат II кандуу кыргында өлгөн — өзүнүн ашыкча ишениминин курмандыгы болгон.
Түз мураскер калтырбай өлгөн Фрааттын ажалы өлкөнү башаламандыкка түрткөн. Салттуу тарых (Юстин боюнча) такты анын агасы Артабан I (II)га өткөнүн айтат. Бирок Нисадан табылган остракондор жана нумизматикалык материалдар унутулган баракты ачат.

Негиздүү гипотеза бар (Й. Лендеринг колдогон, бирок Н. Овертум талашкан): Фраат менен Артабан ортосунда башка агасы — Багаз (Багаяши) — кыска мөөнөткө бийлик кылган болушу мүмкүн. Бул тажрыйбалуу кол башчы жана сарай адамы болжол менен 8 айдай бийликти кармап турган. Анын портрети кайра чегилген тетрадрахмалардан да «көрүнөт» дешет. Ал расмий таажы кийгенби же регент катары башкарганбы — бүгүнкүгө чейин тарыхчылар чечмелеп келе жаткан табышмак.

Фраат II металда да из калтырган. Селевкияда чегилген анын тыйындары империялык салтты уланткан. Ал эллин үлгүсүндөгү диадема тагынган, бирок чыгыш өкүмдарына мүнөздүү коюу сакалын сактаган. Тыйындарда сыймыктануу менен: «Падышалардын Падышасы» жана «Филэллин» (гректердин досу) деген титулдар жазылган — анын грек кылычтарынан өлгөнүн эске алганда бул ачуу ирониядай угулат. Реверсинде болсо дайыма иран кийимчен жаачы отурат — Аршакиддердин түбөлүк күзөтүнүн символу; Фраат IIнин тушунда бул күзөт коркунучтуу соккуга туруштук берген, бирок падышасынын каны менен төлөгөн.



