
XIV кылымдын аягына карата крест жортуулдарынын салты басаңдагандай көрүнгөн, бирок Балкандарда өсүп бараткан Осман империясынын кубаты Европаны христиан дүйнөсүн коргоо тууралуу кайра ойлондурду. 1389-жылкы Косово талаасындагы салгылаштан кийин түрктөр Византия империясын дээрлик түртүп чыгарып, ага Константинополь гана калды. 1393-жылы болгар цариги Иван Шишмандын борбору Никополь кулады. Анын бир тууганы Иван Срацимир түрктөрдүн сюзеренитетин таанып, баш ийген, бирок Балкандын көптөгөн көз карандысыз өкүмдарлары үчүн бул күрөшкө чакырык катары кабыл алынды.
Османдардың кеңейиши эми түздөн-түз Венгриянын коопсуздугуна коркунуч туудура баштаганда, падыша Сигизмунд өлкөнүн эгемендиги чечкиндүү чараларсыз коркунучта каларын түшүндү. Венеция менен Генуя республикалары да өз ээликтеринен жана соода жолдорунан айрылып калуудан чочушту. Венеция Морея менен Далмацияны жоготсо, анын Адриат жана Эгей деңиздериндеги таасири солгундайт деп тынчсызданды. Генуя болсо түрктөрдүн Дунай жана Кара деңиздеги кысыктарга көзөмөл орнотуусун соода монополиясынын аягы — Кафa, Синоп сыяктуу бай Кара деңиз колониялары менен байланышка зыян — деп көрдү.

1394-жылы Папа Бонифаций IX жаңы крест жортуулун жарыялады. Чакырык мурдагыдай кең дем кубат ала албаса да, жакында гана тынчтыкка кол койгон Франция менен Англия колдоду. Престижин бекемдөөгө умтулган Бургундия өзгөчө роль ойноду. 1395-жылдын августунда Сигизмунддун делегациясы Парижге келип, «христиан жерлерин ойрондоп жаткан 40 миңдик түрк аскери» тууралуу айтып, жардам суранды. Өзүн христиан дүйнөсүнүн тагдыры үчүн жоопкер санаган Франция падышасы Карл VI чакырыкка энтузиазм менен жооп берди, ал эми коннетабль Филипп д’Артуа менен маршал Жан II ле Менгр Бусико дем берген француз ак сөөктөрү жортуулга кубануу менен кошулду.

Салгылашка катышкандардын так саны бүгүнгө чейин талаштуу. Орто кылым жазмачылары окуянын маанисин чоң көрсөтүү үчүн сандарды асмандаштырып, 70 миң рыцарга каршы 200 миң осман деп жазышкан. Заманбап тарыхчылар булактарды салмактап, крестоносчулар 7 500–16 000, ал эми түрк аскери 12 000–20 000 чамасында болгонун, алардын арасында Стефан Лазаревич жетектеген серб контингенти бар экенин белгилешет.
Крестоносчу кол — ар кайсы өлкөлөрдөн чогулган аралаш күч болчу; анын өзөгүн оор куралчан франко-бургунд атчан аскер түзгөн. Кошунда венгрлер, немистер, госпитальерлер, поляктар жана валахтар да бар эле. Өтө көк мурун жана менменсинген франко-бургунд рыцарлары рухий демге жана оор кавалерияга ашкере ишеништи. Бирок алардын уюштуруучулугу аксак болду: номиналдуу башчылык 24 жаштагы герцог Жанга берилген; жанында Ангерран VII де Куси сыяктуу тажрыйбалуу кеңешчилер жүрсө да, жаш герцог бирдиктүү командачылыктын маанисин жетиштүү түшүнгөн эмес. Венгр кошууну болсо байыркы талаа салттарына таянып, оор жана жеңил кавалерияны айкалыштырган.

Түрк жана серб күчтөрү темирдей тартип жана баш ийүү менен айырмаланган. Османдардың башкы күчү — жер шартына мыкты көнүккөн феодалдык сипахтар менен жеңил куралданган акынджылардан турган кавалерия. Жөө аскер — азаптар жана элиталык янычарлар. Түрктөр тарабында Сербиянын өкүмдары Стефан Лазаревичтин оор кавалериядан жана Италиядан соот сатып алган жалданмачылардан турган контингенти да салгылашкан.

1396-жылдын 30-апрелинде крестоносчулар Дижондон жолго чыгып, 25-сентябрда Никопол жанындагы ачык талаада чечүүчү салгылаш болду. Таңында Сигизмунд барлауучулар түрк позицияларын текшерип келиши үчүн чабуулду эки саатка жылдырууну сунуштады, бирок айрыкча граф Филипп д’Артуа баштаган француз рыцарлары бул ойду текебердик менен четке кагышты. Алар венгр падышасы даңкты өзү алып коёт деп шектенип, өз алдынча чабуулга өтүүнү чечишти.
Француз атчан жоокерлери Филипп д’Артуа жетектөөсүндө биринчи болуп чабуулга өттү. Жаандатып жааган жебелерге, аттардын курсагын тилип кеткен курч мамылар катарына карабай, рыцарлар түрк пехотасынын алдыңкы саптарын талкалап, аларды чачыратып жиберишти. Жаш рыцарлар душмандын негизги күчү талкаланды деп жаңылыш ойлоп, тажрыйбалуу командирлердин токтоп, иретке келели деген чакырыгын тоготпостон, илгерилешти уланта беришти.
Платого көтөрүлгөндө алар качып бараткан душманды эмес, Баязид резервде сактап турган жаш нечен күчтүү сипахтарды көрүштү. Сурнай-барабандын коштоосунда түрк кавалериясы чарчаган, көбү жөө салгылашып калган рыцарларга каршы чабуулга өттү да, француздарды талкалады. Бир нече ирет жараланган адмирал Жан де Вьен мекендештерин дем берүү учурунда баатырдык менен курман болду. Акыркы рыцарларды бай кунга кызыккан түрктөр туткунга алышканы гана сактап kaldı.
Француздар талкалангандан кийин Сигизмунд өз күчтөрү менен аларды колдоого ашыкча ишеним менен аттанды. Бирок чечүүчү ролду падыша Стефан Лазаревичтин 1 500 серб рыцарынын венгр армиясынын канатына ташталган соккусу ойношу мүмкүн. Натыйжада Сигизмунддун аскери талкаланган. Падышанын өзү аман калуу үчүн Дунаедеги венециялык кемелерге балыкчы кайыгы менен качып өттү.

Никопол жанындагы салгылаш крестоносчулар үчүн кыйроочу жеңилүү болду. Баязиддин буйругу менен туткундардын көпчүлүгү башынан айрылып, болгону эң тектүү 300 чактысы гана кунга калтырылды. Түрктөр болсо Балкандардагы бийлигин бекемдеп, Борбордук Европага мурдагыдан да чоң коркунучка айланды. Болгария өз эгемендигин толугу менен жоготуп, 1878-жылга чейин Осман империясынын провинциясы болуп калды.



