
Болочок башкаруучу 1325 же 1326-жылы жарык дүйнөгө келген. Анын атасы Карл Калабрийский 1328-жылы мезгилсиз дүйнөдөн кайтып, жаш ханбийке өзүнүн чоң атасынын атасы — король Даанышман Роберттин тактысынын түз мураскоруна айланган. 1343-жылы Роберт дүйнөдөн кайтканда, королдук таажы он беш жаштагы Джованнанын мойнуна оор жүк болуп түшкөн. Тактыга жаңы гана отурган тажрыйбасыз башкаруучу дароо эле бийликке умтулган таежелеринин жана алардын сүйүктүү адамдарынын курчоосунда калган. Жаш ханыша татаал сарай интригаларына, бүтпөгөн майрамдарга жана өтө күмөндүү көңүл ачууларга толгон чөйрөгө баш-оту менен кирип кеткен. Неаполдун падыша сарайындагы адеп-ахлактык абал тездик менен начарлай баштаган. Ошол доордун жылнаамачысы Гравиналык Домениконун ачуу жана таамай күбөлүгүнө ылайык, «бул ханышанын сарайы баарына шылдың болгон сойкуканага көбүрөөк окшош эле».

Көп өтпөй ак сөөктөрдүн жеңил ойлуу көңүл ачуулары коркунучтуу жана кандуу мүнөзгө ээ боло баштаган. 1345-жылы Джованна Екатерина де Куртене менен биргеликте өзүнүн ырайымсыздыгы жана абийирсиздиги менен үрөй учурган кылмыш жасаган. Алар Дураццо герцогу Жандын жесири Агнеса де Перигорду ууландырылган клизма аркылуу өлтүрүшкөн. Бир тоскоолдуктан ийгиликтүү кутулган кутумчулар эми падыша сарайындагы эң чоң көйгөйгө — ханышанын биринчи күйөөсү Андрей Венгерскийге көңүл бурушкан.
Джованна менен Андрейдин никеси кыйроонун алдында турган. Ханышанын мыйзамдуу күйөөсү экинчи даражадагы ролдо калууну таптакыр каалаган эмес. Ал королдук титулга ачык талапкерлигин билдирип, Джованнадан бийликти толугу менен аны менен бөлүшүүнү чечкиндүү талап кылган. Андрейдин энеси Неаполго келгенде абал ого бетер курчуп кеткен. Эбегейсиз байлыкка ээ болгон ал Неаполдун ак сөөктөрүн түздөн-түз акча менен сатып алуу кампаниясын баштап, уулунун тарапкерлеринен турган күчтүү саясий топ түзүүгө киришкен. Мындан тышкары, Андрейдин дооматтары Рим папасы Климент VIнын расмий колдоосуна ээ болгон. Буга чейин эле касташып калган жубайлардын мамилеси 1345-жылы коркунучтуу трагедия менен аяктаган. Түн жамынып, Андрей Венгерскийди өз төшөгүндө ырайымсыздык менен муунтуп өлтүрүшкөн. Башка булактардын күбөлүгүнө ылайык, байкуш ханзааданы бийик мунаранын терезесинен ыргытып жиберишкен. Неаполдун коомчулугу дароо өз өкүмүн чыгарган: киши өлтүргүчтөр катары ханышанын эки бөлөсү айыпталган. Элдин баары алар Джованнанын өзүнүн түздөн-түз жашыруун буйругу менен аракеттенишкенине ишенген.

Андрейдин мыкаачылык менен өлтүрүлүшү бүт Неаполду дүрбөлөңгө салган учкунга айланган. Каарданган шаардыктардын калың тобу королдук сарайды туш тарабынан курчоого алып, «Саткындарга жана бузулган ханышага өлүм!» деген коркунучтуу кыйкырыктар менен айлана-чөйрөнү жаңыртышкан. Өлүмдөн араң калган Джованна саясий айлакерликтин укмуштуудай үлгүсүн көрсөткөн. Ал кылмыш боюнча эң кылдат тергөө жүргүзүүгө жана күнөөлүүлөрдү катуу жазалоого салтанаттуу түрдө убада берип, элди тынчтандырып, бийлигин сактап калууга жетишкен. Бирок анын сөздөрүнүн чыныгы баасы бир жылдан кийин эле белгилүү болгон. 1346-жылы Джованна бул киши өлтүрүүнү уюштурууга шектелген негизги адамдардын бири — Людовик Тарентскийге ачык түрдө турмушка чыккан. Муну менен ал элдин эң жаман жана караңгы шектенүүлөрүн ого бетер күчөткөн.
Андрейдин төгүлгөн каны өч алынбай калган эмес. 1348-жылы анын бир тууган агасы, Венгриянын кубаттуу королу Лайош I өч алуу каалоосу менен күчтүү армиянын башында Неаполь королдугунун аймагына басып кирген. Каршылык көрсөтүүгө күчү жетпеген Джованна менен Людовик Тарентский дүрбөлөңгө түшүп, Прованска качышкан. Аларды сөзсүз боло турган катаал жазадан күтүлбөгөн кырсык гана сактап калган. Италияда чуманын коркунучтуу эпидемиясы башталып, венгр армиясынын катарын кыйраткан. Натыйжада Лайош өз мекенине чегинүүгө аргасыз болгон.

Бирок Венгриянын монархы өз пландарынан баш тарткан эмес. Кийинки 1349-жылы Лайош кайрадан чек арадан өтүп, Неаполду басып алган. Джованна күйөөсү менен бирге Гаэта чебинин бекем дубалдарынын артынан башпаанек издөөгө аргасыз болгон. Ушундай оор учурда Рим папасы Климент VI жогорку арбитр катары ортого чыккан. Анын ортомчулугу менен эки тарап тең Андрей Венгерскийдин өлтүрүлүшү боюнча папанын катуу көзөмөлү астында калыс тергөө жүргүзүүгө макул болушкан. Понтифик чыгарган өкүм өзүнүн эки жүздүүлүгү менен бүт Европаны таң калтырган. Джованна киши өлтүрүүгө катышкан деп расмий түрдө таанылган, бирок ошол эле учурда «ал шайтандын азгырыгы менен аракеттенген» деген жүйө менен таптакыр күнөөсүз деп жарыяланган. Таң калыштуусу, Лайош I мындай акылга сыйбаган чечимге макул болуп, куралын таштаган. Ал Джованнаны Неаполдун мыйзамдуу ханышасы катары таанып, Венгрияга кайтып кеткен. Папанын ушунчалык жумшак жана акылга сыйбас өкүмүнүн чыныгы себеби көп өтпөй ачыкка чыккан. Өзүнүн акталышынын ордуна Джованна Климент VIга өтө арзан, дээрлик символикалык суммага Авиньон шаарын — Рим папаларынын туруктуу резиденциясы жайгашкан жерди — сатып жиберген.

Венгрия менен болгон кризис аяктагандан кийин мамлекеттеги чыныгы бийлик Джованнанын экинчи күйөөсүнүн колуна өткөн. Он алты жыл бою, 1346–1362-жылдары, дал Людовик Тарентский (1320–1362) Неаполдун иш жүзүндөгү башкаруучусу болгон. Иш жүзүндөгү маселелерге прагматикалык көз караш менен мамиле кылган ал темирдей катуулук менен таажы кийген жубайынын чексиз ысырапкорчулугун жана табиятынан болгон жеңил ойлуулугун тизгиндеп, өлкөнү биротоло кыйроодон сактап турган.
Бирок 1362-жылы Людовик дүйнөдөн кайтып, Джованна кайрадан жеке бийликке ээ болгон. Анын башкаруусунда падыша сарайы мурда болуп көрбөгөндөй сырткы салтанатка жана көрккө жеткен. Ханыша адабиятты жана көркөм өнөрдү берешендик менен колдогон. Бирок бул салтанат жөнөкөй элдин жакырчылыгы жана эзилген абалы менен көзгө урунган өтө кескин карама-каршылыкты түзгөн. Жалгыз калууну каалабаган Джованна 1363-жылы эле үчүнчү жолу турмушка чыккан. Анын тандоосу Майорканын титулдук королу, ханзаада Хайме IVгө түшкөн. Ханыша катуу шарт койгон: жаңы күйөөсү Неаполдун королдук титулуна талапкер болууга укуксуз эле жана эч кандай шартта мамлекетти башкаруу иштерине кийлигишпеши керек болчу. Хайме бул эрежелерди баш ийүү менен кабыл алган. Неаполдун ички иштери аны таптакыр кызыктырган эмес. Ал бүт өмүрүн Арагон таажысы басып алган өз мекени Майорканы кайра кайтарып алуу үчүн айласыз аракеттерге арнаган. Ушундай аскердик авантюралардын биринде Хайме Энрике Трастамаранын колуна туткунга түшкөн. Джованна күйөөсүн эбегейсиз акча төлөп бошотуп, Неаполго кайтарып келген. Анын тынымсыз аскердик авантюраларынан тажаган ханыша ханзааданы үй камагына катуу көзөмөл менен каматкан. Бирок тынчы жок Хайме качып кетүүгө жетишкен. Акыры ал 1375-жылы Арагонго каршы акыркы, үмүтсүз аскердик жортуулунун жүрүшүндө каза болгон.

Жылдар өткөн сайын Джованнанын үстүнөн жаңы, мамлекеттин келечегине түздөн-түз коркунуч туудурган маселе — тактынын мураскерлиги маселеси — пайда болгон. Өлтүрүлгөн Андрей Венгерскийден төрөлгөн анын жалгыз уулу наристе кезинде эле дүйнөдөн кайткан. Мураскор табуу маселесине тынчсызданган ханыша өзүнүн тууганы Карл Дураццонун жээни Маргаритага үйлөнүшүн уюштурган. Андан кийин Карлды расмий түрдө Неаполь таажысынын мыйзамдуу мураскору деп жарыялаган.
Бирок Джованнаны чоң саясатка болгон ашыкча кызыгуусу дагы бир жолу кыйын абалга кептеген. Католик дүйнөсү Улуу чиркөө ажырымынан улам солкулдап турган учурда Неаполдун ханышасы ойлонбостон Авиньондогу антипапа Климент VIIнин тарапкерлерине кошулган. Римдин жообу чагылгандай тез жана кыйратуучу болгон. Мыйзамдуу Рим папасы Урбан VI Джованнаны дароо чиркөөдөн четтеткен. Неаполдун жогорку феодалдык кожоюну катары өз укугун пайдаланган понтифик аны тактыдан ажыратып, жаңы король катары Карл Дураццону тааныган. Бул Джованна өзү жакында эле мураскор кылып дайындаган адам болчу.

Айласы кеткен оор абалга туш болгон карып бараткан ханыша өзүн сактап калуу үчүн акыркы, шашылыш аракетин жасаган. Ал белгилүү аскердик авантюрист Отто Брауншвейгскийге шашылыш түрдө төртүнчү жолу турмушка чыккан. Ошол эле учурда ал алыскы тууганы болгон герцог Людовик I Анжуйскийди шашылыш түрдө асырап алып, өзүнүн жаңы мураскору деп жарыялаган. Людовиктин чоң энесинин энеси Маргарита Неаполдун королу Карл IIнин бир тууган карындашы болгон. Ал эми Карл II Джованнанын чоң атасынын атасы эле.

Бирок бул саясий айла-амал кечиккен болчу. Людовик I Анжуйский аскер топтоп, жаңы эле пайда болгон «асырап алган энесине» жардамга келгенге үлгүрө электе, Карл Дураццо алдын ала сокку урган. Ал ханышанын төртүнчү күйөөсү Отто Брауншвейгский башкарган Неаполдун армиясын толугу менен талкалап, Неаполду туш тарабынан курчоого алган. Күчү да, союздаштары да калбаган ханыша Джованна багынып берип, жеңүүчүнүн ырайымына баш калкалоого аргасыз болгон. Карл Дураццо аны камакка алып, жарым жыл бою Людовик I Анжуйскийди асырап алуу тууралуу жарлыгын жокко чыгарууга өтө катаал жолдор менен мажбурлаган. Бирок эми жогото турган эч нерсеси калбаганын түшүнгөн намыскөй ханыша бул талапты кескин четке кагып турган. Туткундагы Джованнадан эч кандай юридикалык жеңилдикке жетише албаган Карл акыркы чечимин кабыл алган. 1382-жылдын 22-майында анын түз буйругу менен жалданма киши өлтүргүчтөр ханышанын бөлмөсүнө кирип, Джованнаны ырайымсыздык менен муунтуп өлтүрүшкөн. Ошентип, Италиянын тарыхындагы эң караңгы падышалык башкаруулардын бирине кандуу жана мыйзам ченемдүү чекит коюлган.



