
XIII кылымдын башында Корея жарым аралында 918-жылы негизделген Корё мамлекети жашаган. Дал ушул аталыш азыркы «Корея» деген атка негиз болгон. Территориясы чакан болгону менен, өлкө жогорку маданий деңгээлге жеткен, ал эми мамлекеттик дини буддизм болгон. Корё түндүктөгү коңшулары — кидан Ляо мамлекетине жана чжурчжэнь Цзинь империясына ийгиликтүү туруштук берип, формалдуу вассалитетке карабай ички көз карандысыздыгын сактап келген.
Бирок XII кылымдын аягы — XIII кылымдын башы терең ички кризис мезгили болгон. Өлкөдө саясий төңкөрүштөр, көтөрүлүштөр жана элдик баш аламандыктар орун алган. Борбордук бийлик алсырап, аристократтар дыйкандардын жерлерин тартып алып, эркин дыйкандарды крепостной (ноби) кылышкан. Коомдук эзүүнүн күчөшү баш аламандыктардын өсүшүнө алып келген.
Бийлик ээлеринин арасында да чыңалуу күчөгөн. Жарандык чиновниктер (мунбан) аскерлерди (мубан) жек көрүшчү, анткени алар кызмат үчүн азыраак жер алышып, мамлекеттик жогорку кызматтарга жетпей келишкен. Бул карама-каршылыктын чегине 1170-жылдагы төңкөрүш жетип, анда генерал Чон Джунбу башында турган аскерлер бийликти тартып алып, ван Ыйджонду тактан кулатып, аскердик диктатура орноткон. Бирок бийлик үчүн ички күрөш уланган, ал эми 1196-жылы Чхве Чхунхон деген аскер башчы Чхве кланынын тукум кууп өткөн диктатурасын орнотуп, анысы жапондордун сегунатына окшош болгон. Ал мамлекеттик аскерлерге каршы туруучу өз армиясын (Тобан) түзгөн, ал эми вандын ролу салтанаттык гана функцияларга чейин чектелген.
Ошол учурда монгол талааларында Чыңгыз хан чыгып, монгол урууларынын башын бириктиргенден кийин анын аскери Цзинь империясына чабуул коюп, 1215-жылы Бээжинди басып алган. Бул кидандарды, мурун Цзинге баш ийгендерди, башпаанек издегенге мажбур кылган. 1216-жылдын күзүндө алардын аскери түндүк Кореяга кирип келген, 1217 жана 1218-жылдары дагы жортуулдар кайталанган. Үчүнчү чабуул маалында кидандар Согёндү (азыркы Пхеньян) курчоого алышкан, бирок аларды артка сүрүп чыгарып, Кандон чебине качууга мажбур кылышкан.
1218-жылдын аягында 10 миңдик монгол корпусу 20 миң чжурчжэнь менен биригип, «жардам берүү» деген шылтоо менен Кореяга кирип келген. Корёдон азык-түлүк жана аскер алып, монголдор Кандон чебин басып алган. Бүт олжо жана 50 миң туткун аларга тийген. Бул Корё менен Монгол империясынын алгачкы түз байланышы болгон.

1219-жылы «достук мамилелер» тууралуу келишим түзүлгөндөн кийин, ал чындыгында вассалдыкты билдирген, монгол элчилери Кореяга улам келип, чоң салык талап кыла баштаган. Бул Корё экономикасына оор жүк болуп түшүп, жалпы нааразычылык жараткан. Чхве Чхунхондун мураскери Чхве У бул шарттардан кыйналып калган.
1225-жылы монгол элчиси Чжу Чу-юй кайтып бара жатып өлтүрүлгөн. Корё ван бул ишке тиешеси жок экенин айткан, бирок монголдор ишенген эмес, жана бир нече жыл бою байланыш үзүлгөн. Тынычтык 1231-жылы бузулуп, жаңы улуу хан Өгэдэй Кытайга кол салыгын улантып жатып, бир бөлүк күчүн Корёну багындырууга жөнөткөн.
1231-жылдын жайында Саритай жетектеген монгол аскери Кореяга кирген. Тез алдыга жылышканы менен, алар катуу каршылыкка кабылышкан. Айрыкча Куджу чебинин коргонуусу баатырдык катары белгилүү болгон. Аны Пак Со менен Ким Гёнсон башкарып, катапульталарды жана кызыл темир таякчаларды колдонуп, бардык чабуулдарды кайтарышкан. Монах-жоокер Ким Юн Ху Саритайды жарадар кылган жебеси менен атактуу болгон.

Саритайдын жеңилиши монголдорду артка кайтууга мажбур кылган, бирок 1232-жылы Корё өкмөтү жаңы жортуулдан коркуп, борборду Канхвадо аралына көчүргөн. Бул монголдордун наместниктерине (даругачи) каршы көтөрүлүштү жаратып, жаңы чабуулга алып келген. Чхоинсон чебин штурмдоо учурунда Ким Юн Ху кайрадан Саритайды жарадар кылып, монголдорду артка чегинүүгө мажбур кылган.
1236-жылы үчүнчү монгол жортуулу башталып, өтө кыйраткыч болгон. Монголдор шаарларды өрттөп, 200 миңге чейин адамды кулдукка айдап кеткен. Ошого карабастан, Корё эли партизандык согушка өткөн, ал эми Чукджу чеби баатырдык менен каршылык көрсөтүп, монголдорду артка кайтууга мажбур кылган. 1239-жылы Корё маскаралуу шарттарда тынчтыкка мажбур болгон: ван материкке кайтып келип, мураскерди күрөө катары калтырууга тийиш эле. Бул шарттар толук аткарылган эмес, ал эми 1241-жылы Улуу хан Өгэдэйдин өлүмү Корёго убактылуу тыныгуу берген.
1247 жана 1253-жылдары монголдор жаңы, бирок ийгиликсиз жортуулдарды баштаган. Чхунджу шаары кайрадан баатырдык менен каршылык көрсөткөн, аны дагы Ким Юн Ху жетектеген.
1254-жылы башталган бешинчи жортуул эң кыйратуучу болгон. Монголдор согуштан аман калган түштүк провинцияларды басып алып, Тонгук пёнгамга ылайык, «206 800ден ашуун эркек менен аял туткунга алынган». Айыл чарбасы кыйрап, ачарчылык жана эпидемиялар тараган. Сырттан коркунуч бар болсо да, Корё саясатчыларынын биримдиги болбой калган.
Чхве кланы өлкөнү коргой албай калгандыктан, өз кадырын жоготкон. 1258-жылы Самбёльчхо гвардиясынын командирлери төңкөрүш жасап, Чхве Ыйды өлтүрүп, 60 жылдык диктатураны токтоткон. Жаңы өкмөт монголдор менен тынчтык сүйлөшүүлөрүн жүргүзүүнү чечкен. 1260-жылы мураскер ханзаада кийин Юань династиясынын негиздөөчүсү боло турган Хубилайдан жумшак шарттарды алып, согуш токтотулган.
Бирок 1270-жылы Самбёльчхо гвардиясы ван Вонджондун борборду материкке көчүрүү жана аскерди таркатуу буйругуна баш ийбей, Бэ Джунсон жетектеген көтөрүлүшкө чыккан. Алар өз вандарын жарыялап, Чиндо аралына көчүп барышкан. Максаттары монгол үстөмдүгүнө каршы күрөшүү болгон.
Вонджон Хубилайдан аскердик жардам сураган. 1271-жылдын жайында бириккен корей-монгол аскерлери Чиндодогу көтөрүлүшчүлөрдү талкалап, 1273-жылдын жазында Чеджудогу акыркы каршылыкты басышкан. Амандап калган көтөрүлүшчүлөр Ким Тхонджондун жетеги менен өз жанын кыйышкан.
Мал чарбачылыгына эң ылайыктуу болгон Чеджудо аралы Корё аймагындагы аз гана жерлердин бири катары түз монгол башкаруусуна өткөн. 40 жылдан ашыкка созулган монгол баскынчылыгы өлкөнү кыйраткан, бирок Корё элинин өжөрдүгү аркасында, башка көптөгөн мамлекеттерден айырмаланып, өз династиясын жана мамлекеттүүлүгүн сактап калып, Юань империясынын вассалына айланган.



