
XVI кылымдын башында Венгрия падышачылыгы терең кризиске кабылган. Ичтен магнаттардын өз ара тиреши, дыйкандардын көтөрүлүштөрү жана улуттук азчылыктардын каршылыгы күчөп, тыштан Австриялык Габсбургдардын басымы жана Осман империясынын тынымсыз кысымы арбын эле. 1490-жылы падыша Матьяш Корвин каза болгондон кийин өлкөдө башаламандык күчөдү.

1503-жылкы тынчтык Венгрияга ээликтерин сактап калууга мүмкүндүк бергени менен, алсырап бара жаткан мамлекет Осман империясынын өсүп бараткан кубатына — айрыкча жаңы султан Сулайман I Улуунун тушунда — туруштук бере албады.

1526-жылдын жайында Сулайман Iнин 50–100 миңге жакын жоокерден жана 160–300 замбиректен турган аскери Стамбулдан чыгып, августтун аягына чейин Венгрия чек арасына жетти. Венгр падышасы Лайош II 25 миңдей жоокер жана 80 замбирек чогулта алды. Ал Трансильваниянын өкүмдары Янош I Заполья менен хорват атчан аскерлеринин жардамын күттү, бирок алар жетип үлгүрүшкөн жок.
Салгылаш 29-августта Дунайдын оң жээгиндеги Мохач шаарынын тегиздигинде болду. Венгрдордун планы боюнча, кавалерия артиллериянын колдоосу менен түрк позицияларына чабуул коюш керек эле. Согуш венгр кавалериясынын османдардың оң канатына ийгиликтүү соккусу менен башталды. Түрктөр жалган чегинип, венгрлерди тузакка тартышты. Өзүн жеңип жатабыз деп эсептеген венгр рыцарлары артынан куудап киргенде, түрк замбиректери менен мушкеттеринин катуу огуна кабыланып, чабуулу токтоду.
Көп өтпөй сандык жактан чоң артыкчылыкка ээ осман аскери резервдерин айкашкa киргизип, венгр армиясын Дунайга сүрүп таяндырды да, тартиптүү чегинүүгө жол бербей койду. Бир жарым сааттан кийин салгылаш Сулайман Iнин аскеринин толук жеңиши менен бүттү. 15 миңдей христиан жоокери, анын ичинде падыша Лайош II жана бардык башкы колбашчылар кырылды; падышанын сөөгүн бул алааматтан эки ай өткөндөн кийин гана табышты. Венгр армиясы толук талкаланды. Эки жуманын ичинде түрктөр Венгриянын борбору Будага кирип барышты.


Мохачтагы жеңилүү Венгрия падышачылыгы үчүн каргашалуу кесепеттерди жаратты. Өлкө факты жүзүндө экиге бөлүндү: борбордук аймактар Осман Венгриясына айланды, ал эми батыш жана түндүк өңүрлөр — жаңы борбору Пожонь (азыркы Братислава) менен — австриялык Габсбургдарга кошулуп, буфердик зонага айланды.
Түштүк славян элдери үчүн бул дээрлик эки кылымга созулган осман эзүүсүнүн күчөшүн билдирди. Ошентсе да, бардык трагедияларга карабай, түрктөр Венгрияда Батыш Европанын таасири күчтүү, өзгөчө коомдук-саясий түзүлүшкө туш болушту; бул аны мурда оңой багындырылган балкан мамлекеттеринен айырмалады. Жергиликтүү магнаттардын эзүүсүнө нааразы айрым венгр дыйкандары алгач түрктөрдү «куткаруучу» катары кабыл алышкан. Айрымдары исламды кабыл алып, Осман империясында кызматтык тепкичте көтөрүлө да алышкан.



