
Марвандын бийликтин чокусуна карай жолу империянын эң катаал чек араларында башталган. 732-жылы ал Армения менен Азербайжанды башкарууга келип, бул кызматта Маслама ибн Абдул-Маликти алмаштырган. Дал ушул жерде ал жарым-жартылай уламышка айланган фигура болуп чыга келген. Кавказдагы анын башкаруусу көптөн бери чечилбей келген көйгөйлөрдөн башталды: сараң халиф Хишам жылдар бою жергиликтүү гарнизондорго айлык төлөбөй келгендиктен, армян нахарарларынын көтөрүлүшү дээрлик башталайын деген. Марван дипломатиялык ийкемдүүлүк көрсөтүп, Ашот III Багратуниге Дамасктан карыз акчаларды өндүрүп алууга жардам берди. Мунун эсебинен ал армян атчандарынын берилгендигин камсыз кылды.

Дал ушул Кавказдагы тажрыйба Марванды эски араб аскердик системасы — урууларга таянган элдик кошуун — өз доорун өтөгөнүнө ынандырды. Ал радикалдуу аскердик реформа жүргүздү: бардык жоокерлер үчүн туруктуу айлык системасын киргизди. Армияны башкаруу уруу башчыларынан алынып, кесипкөй офицерлерге өткөрүлдү. Оор, жай кыймылдаган фалангалардын ордуна Марван тоолордо ыкчам маневр жасай алган чакан, мобилдүү бөлүктөрдү — «курдус» полкторун түздү.
Ушул жаңыланган аскер менен ал 737-жылы «Алан дарбазасы» (Дарьял капчыгайы) аркылуу өтүп, Хазар каганатына кыйраткыч сокку урду. Ал мурда бир да араб кол башчы жетпеген аймактарга чейин барган.
Хишамдын өлүмү жана андан кийинки аль-Валид IIнин 744-жылы өлтүрүлүшү халифатты ич ара согуштардын туңгуюгуна түрттү. Марван II узак убакыт мыйзамдуу бийликке берилген бойдон калды, бирок Дамаск козголоңчу Йазид III тарабынан басып алынып, андан кийин бийлик Ибрахимге өткөндө, Марван чечкиндүү кадам жасоону туура көрдү.

Анын Дамаскка жортуулу өтө тездик менен жүрдү. Нахр аль-Джарр дарыясынын боюндагы салгылашта ал аскердик айла колдонду: негизги күчтөр душманды байлап турган маалда, жыгаччылардан турган отряд көпүрө куруп, атчан аскерге Сулейман ибн Хишамдын флангына сокку урууга мүмкүнчүлүк берди. 744-жылдын декабрында Марван Дамаскка кирди. Аль-Валид IIнин мураскерлери тирүү калбагандыктан (алар мурдагы режимдин тарапкерлери тарабынан түрмөдө өлтүрүлгөн), Марван ибн Мухаммад халиф деп жарыяланды.
Марван II бийликти дүйнө көз алдында ыдырап жаткан учурда кабыл алды. Анын абалын ого бетер оорлоткон жагдай — өзү түндүк урууларынын (кайситтердин) лидери катары түштүк топторун (кальбиттерди), Сирияда салттуу үстөмдүк кылып келген күчтөрдү, өзүнө каршы коюп алгандыгы болду.
Хариджиттер жаңы халиф үчүн эң коркунучтуу күчкө айланды. 745-жылы алар Куфа менен Мосулду басып алышты. Ад-Даххак ибн Кайс 20 миң жоокерден турган армия чогултту. Ага атүгүл Омейяддардын ханзаадасы Сулейман ибн Хишам да кошулуп, бул династиянын рухун биротоло талкалады.
Чечүүчү салгылаш Кафр-Туса деген жерде болду. Согуш ушунчалык айоосуз өткөндүктөн, хариджиттер халифтин өз чатырын кулатып жиберишти. Марван качууга аргасыз болду, бирок Кавказда тарбияланган, тартиптүү полктор кайратынан тайган жок. Халифтин уулу Абдаллахтын жетекчилиги астында жана миңдеген куралданган кулдардын жардамы менен хариджиттер курчоого алынып, толук кыргынга учурады. 747-жылдын жазына карата гана Ирак убактылуу тазаланды.
Марван борбордогу баш аламандыктарды басып жаткан маалда, Чыгышта абал кайтарылгыс нукка бурулуп кеткен эле. Хорасанда эки таасирдүү лидер — Наср ибн Саййар менен аль-Кирмани — кагылышты. Бул башаламандыкка хариджиттердин мурдагы башчысы аль-Харис ибн Сурайдж кайра кайтып келди. Мерв шаарында тынымсыз көчө салгылаштары жүрүп, союздаштар күн сайын алмашып, жетекчилер биринин артынан бири мерт болуп жатты.
Бийликтеги бул боштуктан Аббасиддер пайдаланып калышты. 747-жылдын июнунда алардын үгүтчүсү Абу Муслим ачык түрдө кара тууларды көтөрдү.
749-жылга карата шииттер менен аббасиддердин тарапкерлери Куфаны ээлеп алышты. Жаңы халиф болуп Абу-ль-Аббас ас-Саффах жарыяланды. Марван II Сирия менен Месопотамиядагы акыркы күчтөрүн чогултуп, чечүүчү сокку урууга аракет кылды.
750-жылдын 25-январында Улуу Заб дарыясынын боюндагы салгылашта каргашалуу жеңилүү болду. Марван II толук кыйратууга учурады. Дарыянын суусунда Омейяддар үй-бүлөсүнүн жүздөгөн мүчөлөрү каза тапты. Халиф Сирия менен Палестина аркылуу Египетке качып, ал жакта жаңы армия түзүүнү үмүт кылды, бирок 750-жылдын августунда кармалып, өлтүрүлдү. Марван IIнин өлүмү менен Омейяддардын бийлиги Аббасиддерге өттү — алар ислам дүйнөсүн кийинки беш жүз жыл башкарган династияга айланды.



