Пердикканын тактыга көтөрүлүү тарыхы династиялык кризистен башталган. Анын атасы, кырк жылдан ашык бийлик жүргүзгөн атактуу Александр I өзүнөн кийин өтө татаал мурас калтырган. Маркум падышанын өз эрки мененби же Македониянын Элдик жыйынынын чечими мененби, өлкө үч ханзааданын — Пердикканын, Алкеттин жана Филипптин ортосунда бөлүнүп калган.
Ошол мезгилдеги Македонияда тун уулдун укугу чечүүчү мааниге ээ эмес болгондуктан, үч бир туугандын кимиси эң улуу жана мыйзамдуу мураскер экени так аныкталган эмес.
Мамлекеттин бөлүнүшү сөзсүз түрдө жогорку бийлик үчүн курч күрөшкө алып келди.
Алкет өзүнүн бийликке болгон дооматтарынан тынч жол менен баш тартып, мамлекеттеги королдон кийинки экинчи маанилүү адам деген макамын сактап калды. Б.з.ч. 420-жылдарга таандык эпиграфиялык эстеликтерде анын аты королдун атынан кийин дароо көрсөтүлөт.
Бирок Аксий дарыясынын аймагындагы стратегиялык жактан маанилүү Амфакситида жерлерине ээ болгон Филипп менен болгон тирешүү б.з.ч. 440–430-жылдардагы узакка созулган бир туугандар согушуна айланды.
Акыры Пердикка жеңишке жетти: ал Филиппти ээликтеринен ажыратып, аны тоолуу Элимеянын башкаруучусу Дерда Iнин сарайына качууга мажбур кылды.
Байыркы хроникалар анын башкаруу мөөнөтүн ар башкача көрсөтөт — 22 жылдан 41 жылга чейин. Бирок азыркы изилдөөчүлөр Пердикка IIнин жеке бийлиги болжол менен б.з.ч. 454-жылдан 413-жылга чейин созулган деген пикирге келишет.
Башкаруусунун алгачкы жылдарында Пердикка Афина жетектеген Делос деңиз союзунун эбегейсиз коркунучуна туш болгон.
Афинанын экспансиясы Македониянын айланасындагы шакекти улам кысып жатты: Стрепса, Серме, Аргил, Эйон жана Брея сыяктуу коңшу шаарлар полистин таасир чөйрөсүнө кирген.
Болжол менен б.з.ч. 451-жылы Перикл Македониянын Бисалтия аймагына миң отурукташкан адам жөнөткөн.
Афиналыктар бул аймактан өз флоту үчүн өтө маанилүү болгон ресурстарды — кеме куруучу жыгачты жана чайырды — эч кандай тартынуусуз алып турушкан.
Өзүнүн бөлүнүп-жарылган мамлекетинин алсыздыгын түшүнгөн Пердикка алгач баш ийүү тактикасын тандаган.
Ал тургай айрым булактарда, анын ичинде чечен Демосфендин эмгектеринде, Македония Афинага алым төлөшү мүмкүн экени айтылат.
Македон падышасынын дипломатиясы өтө ийкемдүү болгон.
Мисалы, б.з.ч. 446–445-жылдары Перикл Эвбеядагы көтөрүлүштү басып, Гестиеянын тургундарын кууп чыкканда, Пердикка бул качкындарды прагматикалык түрдө өз аймагына кабыл алган.
Бирок б.з.ч. 437–436-жылдары афиналыктар Македониянын экономикалык кызыкчылыктарынын өзөгүнө сокку уруп, Амфиполь колониясын негиздешти.
Бул стратегиялык полис Македонияны жыгач сатуудагы эң негизги рыноктон ажыратып, Бисалтиядагы күмүш кендерине да коркунуч жаратты.
Мындан тышкары Афина падышанын эң башкы душмандары — качкын бир тууганы Филипп жана элимиот Дерда менен союз түздү.
Пердикканын чыдамы түгөндү.
Ачык согуш Македония үчүн кыйроо болорун түшүнгөн ал татаал жашыруун байланыштар тармагын түзө баштады. Ал Афинаны Спарта жана Коринф менен кагыштырууга аракет кылып, Халкидики шаарларын жашыруун түрдө көтөрүлүшкө үндөдү.
Б.з.ч. 432-жылга карата жашыруун чыңалуу ачык согушка айланды.
Афина Македониянын жээктерине Архестраттын жетекчилигиндеги 30 кемеден жана миң гоплиттен турган эскадраны жөнөттү.
Алардын максаты Пердикканы баш ийдирип, Филиппке жардам берүү гана эмес, ошондой эле баш ийбеген Потидеянын дубалдарын буздуруу болчу.
Буга жооп катары Спартанын жана жергиликтүү уруулардын колдоосуна ээ болгон Потидея көтөрүлүш чыгарды.
Кырдаал өтө курчуп кетти.
Козголоңчу Филипп менен Дерданын бириккен күчтөрү батыштан басып кирип, жээктеги Ферманы ээлеп жаткан учурда афиналык стратег Каллий кошумча күчтөр менен Македониянын эң маанилүү порту Пиднаны курчоого алды.
Бул Эги борборуна түздөн-түз коркунуч жаратып жаткан.
Бирок Пердикканын жолу укмуштуудай болду.
Потидеяга Коринфтен Аристейдин аскер бөлүгү жардамга келди. Натыйжада афиналыктар Пиднанын курчоосун токтотуп, македон падышасы менен шашылыш тынчтык келишимин түзүүгө аргасыз болушту.
Бул келишимдин натыйжасында өтө маанилүү Мефона чеби Афинага өткөн.
Бирок Пердикка кылычтын учунда берилген анттар өзүн милдеттендирет деп эсептеген эмес.
Келишимдин сыясы кургай электе эле ал аны бузуп, көтөрүлүшчүлөргө жардам берүүгө шашты.
Ал Олинфте жайгашып, афиналыктарга арттан сокку урууну пландаган.
Бирок Македониянын атчан аскерлери анын душманы Филипптин көзөмөлүндө болгондуктан, Пердикканын маневр жасоо мүмкүнчүлүгүн чектеп койгон. Ошентип чечүүчү салгылашка македон аскерлери катышкан жок.
Потидея кулагандан кийин Македониянын абалы өтө оорлошту.
Деңизден Афина коркунуч жаратса, батыштан элимиоттор басым кылып, ал эми түндүк-чыгышта күч алып келе жаткан Ситалк падышанын Одрис падышалыгы коркунуч туудурду.
Афиналыктар Ситалк менен союз түзүүгө да жетишкен.
Ошондо Пердикка укмуштуудай дипломатиялык маневр жасады: Ситалктын фаворити аркылуу ал убактылуу Афина деңиз союзуна кошулууга жетишип, ал тургай Ферманы кайра алган.
Бирок анын эки жүздүү саясаты көп өтпөй ачыкка чыкты.
Б.з.ч. 429-жылы чоң апаат башталды.
Ситалк Македонияга эбегейсиз чоң армия менен басып кирди. Байыркы авторлор анын аскеринин санын 150 миң адамга чейин жеткиришет.
Фракиялыктар жөн гана талап-тоноо үчүн келген эмес. Алар өздөрү менен Пердикканын жээни — Филипптин уулу Аминтаны алып келишкен. Максат аны Македониянын тактысына отургузуу болчу.
Македон армиясы мындай зор күчкө каршы ачык салгылашууга батына албай, чептерге бекинип, душманды алсыратуучу партизандык согушка өттү.
Фракиялыктар Анфемунтту, Мигдонияны жана Крестонияны талкалашты.
Пердикканын күндөрү бүтүп калгандай сезилди.
Бирок македон падышасы дагы бир жолу өзүнүн дипломатиялык гениалдуулугун көрсөттү.
Бир ай өткөндөн кийин ачарчылыктан жана сууктан кыйналган, ошондой эле Афина флотунан күтүлгөн жардамды ала албаган фракиялык зор армия артка кайтууга аргасыз болду.
Бирок куткаруунун сыры логистикада гана эмес эле.
Пердикка Ситалктын жээни Севттин берилгендигин жөн гана сатып алган: ага өзүнүн карындашы Стратониканы эбегейсиз чоң сеп менен аялдыкка берүүнү убада кылган.
Бул нике кийин Севттин Одрис падышалыгындагы бийликти басып алышына жардам берген. Балким, Ситалкты четтетүүдө Пердикканын да колу болгон.
Б.з.ч. 424-жылга карата Пердикканын Жогорку Македониядагы Линкестида аймагынын башкаруучусу Аррабей менен болгон жаңжалы кайра курчуду.
Бул көйгөйдү бөтөн кол менен чечүүнү көздөгөн Пердикка Македонияга атактуу спарталык кол башчы Брасид жетектеген аскерлерди чакырып, алардын жортуулун жарым-жартылай каржылоого убада берген.
Бирок Брасид македон падышасынын жөнөкөй жалданма жоокери болууну каалаган эмес жана Аррабей менен өзүнчө сүйлөшүүлөрдү баштаган.
Муну уккан Пердикканын каары келип, каржылоону кыскартты.
Б.з.ч. 424–423-жылдардын кышында Брасид Амфиполду басып алгандан кийин да Пердикка аны Линкестидага жортуул жасоого мажбурлай алды.
Алгач союздаштар ийгиликке жетишти.
Бирок күтүүсүздөн алар жалдаган иллириялыктар душмандын тарабына өтүп кетти.
Македон аскерлеринин арасында дүрбөлөң башталып, алар союздаштарын таштап качып кетишти.
Ачууланган спарталыктар согушуп артка чегинип баратып, өч алуу үчүн македон аскерлеринин кербендерин талап-тоношту.
Бул окуя Пердикканы Спартадан биротоло алыстатты.
Король дароо Афина менен элдешип, спарталык кошумча күчтөрдүн Фессалия аркылуу өтүшүнө бөгөт койду.
Б.з.ч. 422-жылы Амфиполдун жанындагы салгылашта бири-бирине каршы турган эки күчтүн башчылары — Клеон менен Брасид — тең каза болушту.
Бул окуя б.з.ч. 421-жылы Никий тынчтыгына алып келди.
Пердикка болсо бул жаңжалдан дээрлик зыянсыз чыкты: спарталыктардын колу менен афиналыктарды алсыратты, андан кийин өзү үчүн пайдалуу соода байланыштарын кайра калыбына келтирди.
Ал өмүрүнүн акыркы жылдарында да чоң саясий оюнун улантты.
Б.з.ч. 417-жылы Спарта менен Аргостун союзуна кошулду, Афинанын катаал кышкы деңиз блокадасына туруштук берди, ал эми б.з.ч. 414-жылы Амфиполду дагы бир жолу курчоодо афиналык стратег Эветион менен ийиндеш согушту.
Пердикка II эсепчил стратег гана эмес, Македонияны жалпы эллиндик маданий мейкиндикке интеграциялоого умтулган билимдүү монарх да болгон.
Анын сарайында ошол доордун эң көрүнүктүү инсандары — атактуу дарыгер Гиппократ, акын Меланиппид жана «тарыхтын атасы» Геродот мейман болушкан.
Гиппократ менен байланышкан кызыктуу уламыш да бар.
Улуу дарыгер падышага оор дарт деген диагноз койгон имиш. Бирок кийин бул оорунун психосоматикалык мүнөздө экени аныкталган: Пердикка маркум атасынын Фила аттуу токолуна жоопсуз сүйүүдөн азап чегип жүргөн экен.
Падышанын үй-бүлөлүк жашоосу да андан кем эмес татаал болгон.
Анын мураскери Архелай — кийин өзү да король болгон — Симихадан төрөлгөн. Душман маанайдагы афиналык пропаганда Симиханы кул аял деп атаган, бирок тарыхчылар анын аристократиялык тектен чыгышы мүмкүн деген пикирге көбүрөөк ыкташат.
Кийин Пердикка Клеопатрага үйлөнгөн.
Пердикка каза болгондон кийин анын Клеопатрадан төрөлгөн жети жашар уулун Архелай «кокустук» катары
Ошол жылдардагы өлкөнүн каржылык абалы тыйын чыгарууга да таасирин тийгизген. Атасынын айырмаланып, Пердикканын кымбат баалуу октодрахмаларды чыгарууга мүмкүнчүлүгү болгон эмес. Анын тыйындары (эң жогорку номиналы төрт обол болгон) үзгүлтүксүз чыгарылган эмес жана ар кандай салмак стандарттарына ылайык жасалган. Бул Афины же Фракия менен жүргүзүлгөн сооданын муктаждыктарына жараша өзгөрүп турган.
Мындай жагдай күмүш кендерине болгон көзөмөлдүн жоголушунан улам өлкөдө күмүштүн дайыма тартыш болгонун көрсөтөт. Ошол эле учурда бул мамлекеттин экономикалык шарттарга таң каларлык деңгээлде ыңгайлаша алганын да баса белгилейт.
