Аминта IIнин тарыхый образы ушунчалык бүдөмүк болгондуктан, абройлуу байыркы тарыхчы Диодор Сицилиялык Македониянын башкаруучуларын санап өткөндө анын атын таптакыр атаган эмес. Эгерде кеч антика жана византиялык хронографтар — Евсевий Кесариялык менен Георгий Синкеллдин эмгектери болбогондо, бул падыша тарых барактарынан таптакыр жок болуп кетиши мүмкүн эле.
Алар өз маалыматтарын бүгүнкү күнгө чейин жетпей калган тарыхчы Феопомптун эмгектеринен алышкан деп эсептелет.
Бирок бул башкаруучунун чынында болгон-болбогону тууралуу талашка заманбап илим акыркы чекитти койду: Аминта IIнин жашап өткөнүн нумизматикалык маалыматтар талашсыз далилдеди. Анын аты түшүрүлгөн табылган тыйындар Аминта ойдон чыгарылган эмес, чыныгы башкаруучу болгонун көрсөттү.
Аминтанын келип чыгышы бүгүнкү күнгө чейин илимий чөйрөдө талаш жаратып келет.
Бир нерсе талашсыз — анын канында Аргеаддардын каны болгон.
Эң кеңири тараган жана негиздүү версия боюнча, ал Менелайдын уулу жана, демек, атактуу падыша Александр I Филэллиндин небереси болгон.
Башка гипотеза боюнча, Аминта падыша Архелайдын уулу болушу мүмкүн.
Башаламандыкты байыркы жылнаамачылардын аны башка Аминта — Аминта III менен көп учурда чаташтырганы дагы күчөткөн. Аминта III Аминта II каза болгондон болгону бир жылдан кийин тактыга отурат.
Аминта IIнин жогорку бийликке карай жолу караңгылык менен капталган, анын арасынан замандаштарынын чуулгандуу күбөлүктөрү гана көрүнүп турат.
Клавдий Элиан өзүнүн «Ар түрдүү баяндар» аттуу эмгегинде аны кемсинткен мүнөздөмө берип, тактыга отура электе Аминта өзүнөн мурда Македонияны башкарган күчтүү регент жана падыша Аэроптун «кызматчысы жана кулу» болгон деп жазган.
Кыязы, Аминта Аэроп IIнин эң жакын чөйрөсүнө кирген жана атүгүл анын расмий мураскери болгон.
Күчтүү башкаруучунун жанындагы кенже өнөктөш же камкордуктагы адам катары ал ага баш ийген абалда турган.
Кийинчерээк дал ушул көз каранды абал атайылап бурмаланып, Элиан тарабынан «кулчулук» деген метафорага айландырылган болушу мүмкүн.
Аминта IIнин башкаруусу өтө кыска болгон — ал таажыны болгону бир жыл кармап, Аэроп IIнин өлүмү менен анын уулу Павсанийдин бийликке келишинин ортосундагы өткөөл башкаруучу болуп калган.
Бул кыска башкаруунун так датасын аныктоо изилдөөчүлөр үчүн өтө татаал маселеге айланган.
Ар кандай тарыхый мектептер ар башка варианттарды сунушташат: б.з.ч. 395–394, 394–393, болжол менен 393, же 393–392-жылдар.
Аминта Кичүүнүн кыска башкаруусунун аягы да анын өзү сыяктуу эле чуулгандуу жана атаксыз болгон.
Улуу философ Аристотель анын өлүмүнө байланыштуу өтө өзгөчө маалыматты урпактарга калтырган:
«Аминта Кичүү Дерда тарабынан өлтүрүлгөн, анткени Аминта Дерда жаш кезинде аны менен болгон сүйүү мамилеси тууралуу мактанып жүргөн».
Бирок намысына тийген адамдын өч алуусу жана сүйүү мамилесинен чыккан жаңжал тууралуу бул окуянын артында терең саясий маани да жашырынган.
Дерда деген ысым жөн гана кокустук эмес болчу. Ал Жогорку Македониядагы автономиялуу жана өтө баш ийбеген Элимея аймагынын жогорку ак сөөктөрүнүн арасында кеңири тараган тукумдук ысым болгон.
Тарыхта бул ат менен белгилүү болгон кеминде үч элимиот падышасы бар.
Ошондуктан азыркы тарыхчылар Аристотелдин баянын жөн гана жеке жаңжалдан чыккан киши өлтүрүү катары эмес, ири мамлекеттик кутумдун белгиси катары көрүшөт.
Кыязы, Эгидеги борбордук бийликти алсыратууга кызыкдар болгон Элимея аристократиясынын өкүлдөрү Дерда менен падышанын жеке тирешүүсүн Аминта IIни бийликтен кулатуу үчүн ыңгайлуу шылтоо катары пайдаланышкан.
Аминта II тарых сахнасында болгону кыска убакытка гана көрүнгөнүнө карабастан, анын тукуму Македониянын кийинки тагдырына таасирин тийгизген.
Абдан ишенимдүү версиялардын бирине ылайык, анын уулу Птолемей Алорит болгон.
Кийин бул адам Македониядагы бийлик үчүн күрөштө өтө чоң роль ойнойт.
Птолемей ошол эле Аминта IIIнин күйөө баласы болуп, кийин жаш падыша Пердикка IIIнин тушунда күчтүү регентке айланып, акыры өзү да падышалык таажыны кийет.
Ошентип, Аминта IIнин башкаруусу өтө кыска болгонуна, байыркы жылнаамачылардын ага кайдыгер мамиле кылганына жана мурдагы сүйүктүүсүнүн колунан табышмактуу түрдө каза болгонуна карабастан, ал Аргеаддар династиясынын ажырагыс бир бутагы бойдон калды.
Ал эми бул династияга көп өтпөй ошол кездеги белгилүү дүйнөнүн дээрлик баарын багындыруу тагдырда жазылган эле.
