Кызыл жана Ак розалардын согушу жөн гана такт үчүн таймаш эмес, көп жылдарга созулган, бир нече себептерден улам тутанган жаңжал болчу. Негизги себептеринин айрымдары төмөнкүлөр:
Туруксуз башкарган Генрих VI. Наркес падыша болуп такка отурган Генрих VI алсыз, эрксиз эле, ал эми бой жеткенден кийин мезгил-мезгили менен акыл-эс бузулуусуна кабылган. Бул бийликтеги боштукту жаратып, аны сарайдагы күчтүү фракциялар өз кызыкчылыгына пайдаланып кетишти.
Династиялык күрөш. Кызыл розанын партиясы болгон Ланкастерлердин легитимдүүлүгү башынан эле күмөн жараткан, анткени алардын негиздөөчүсү Генрих IV таажыны Ричард IIден тартып алган. Бул жагдай Ак розанын өкүлү — Йорк герцогу Ричардга Генрих VIнин укугун талашка салууга шылтоо берди. Ричарддын аялдык линия аркылуу Эдуард IIIдүн экинчи уулу Лайонел Антверптен келген мурастык укугу «салмактуураак» саналган, ал эми Генрих VI үчүнчү уул — Джон Гонттун тукумунан болчу.
Экономикалык көйгөйлөр да бар эле. Столетний согуштагы жеңилүүдөн кийин Англияда каржылык кризис тереңдеп, казына бошоп, материк менен соода алсырады. Бул аристократтар арасындагы бийлик жана патронат үчүн күрөштү күчөттү.
«Аралас (ублюдочный) феодализм» жана кесипкөй аскерлердин болушу. Франциядагы жеңилүүдөн соң миңдеген жалданма жоокер жумушсуз калган бойдон ири барондорго кызматка өткөн. Бул аристократтардын аскер күчүн кескин көбөйтүп, борбордук бийликти алсыраткан, натыйжада көтөрүлүштөр менен чыккынчылыктардын саны арткан.
«Кызыл жана Ак розалардын согушу» деген аталыш XIX кылымда, Вальтер Скотт менен Уильям Шекспирдин таасири аркылуу кеңири жайылган. Чынында, согуш маалында розалар жалгыз символ болгон эмес. Ланкастерлер, балким, Кызыл розаны, ал эми Йорктар Ак розаны колдонушкандыр, бирок көпчүлүк жоокерлер өз феодал лорддорунун туу-байрактарынын алдында салгылашкан. Мисалы, Ричард IIIнин аскери ак токой доңузунун белгиси астында, ал эми Генрих VII Тюдор — кызыл ажыдаар түшүрүлгөн туунун алдында жүрүш жасаган.
Согуш 1455-жылы Сент-Олбанс шаарындагы биринчи салгылаштан башталып, анда Йорктар утушкан. Йорк герцогу Ричард королдуктун протектору болуп калды. Бирок 1460-жылы ал Уэйкфилд салгылашында курман болду.
Анын уулу Эдуард IV күрөштү улантып, 1461-жылы Таутон салгылашында жеңишке жетип, тактыны түпкүдөй ээледи. Генрих VI туткунга алынып, Тауэрге камалды, аялы ханыша Маргарита өлкөдөн качып кетти.
1470-жылы мурда Эдуард IVдүн союздашы болгон «таажы жараткан» Ричард Невилл, Уорик графы, Ланкастерлер тарабын колдоп, Генрих VIни кайра такка отургузду. Бирок 1471-жылы Эдуард IV Англияга кайтып келип, Барнет салгылашында Уорикти талкалап, падышачылыгын кайра калыбына келтирди. Көп узабай Тьюксбери салгылашында Генрих VIнин жалгыз мураскери ханзаада Эдуард каза таап, Ланкастерлердин түз сызыгы үзүлдү. 1471-жылдын 21-майында Генрих VI Тауэрде өлтүрүлүп, Йорктордун үстөмдүгү бекемделди.
1483-жылы Эдуард IV каза болгондон кийин такка анын иниси Ричард III отурду. Бирок анын бийлиги узакка созулган жок. 1485-жылы акыркы ланкастерлик талапкер Генрих Тюдор Уэльске түшүп, Босворт салгылашында Ричард IIIни өлтүрүп, Йорктар династиясына чекит койду жана Тюдорлордун жаңы династиясын баштады. Согуштан кийин Генрих Тюдор Генрих VII катары таажыланып, эки үйдүн розаларын бириктирген Тюдор розасын тандап, тынчтык менен биримдикти символдоду.
1487-жылы Ричард IIIнин жээни Линкольн графы Йоркторго таажыны кайтарууга аракет кылган, бирок Стоук-Филд салгылашында өлтүрүлүп, Кызыл жана Ак розалардын согушу толук жыйынтыкталды.
Кызыл жана Ак розалардын согушу англис аристократиясы үчүн кыйроолуу кесепеттерди алып келди. Талаа салгылаштарында, дар теӊиринде жана түрмөлөрдө ак сөөктөрдүн жана рыцарлардын эбегейсиз бөлүгү кырылды; натыйжада «аралаш феодализм» кыйрап, күчтүү, борборлошкон монархия орноду.
