Газы Герайдын жолу анын атасы, улуу Девлет I Герайдын тууларынын астында башталган. Жаш ханзаада кезинен эле ал 1569-жылдагы Астрахан жортуулунда ийгиликсиздиктин ачуу даамын татып көргөн, бирок анын чыныгы сыноолору чыгышта күтүп турган. 1578-жылы ал агалары менен бирге Сефевилерге каршы согушка аттанган. Бул кампания династия үчүн трагедиялуу болгон: Аксу дарыясындагы салгылашта крым атчан аскерлери жеңилип, Газынын улуу агасы, калга Адиль Герай туткунга түшүп, кийин өлүм жазасына тартылган.
Газы өзү 1579-жылы Бакунун жанында кызылбаштарды талкалап, мыкты кол башчы катары таанылып, Осмон султанынын жеке ыраазычылыгына ээ болгон. Бирок 1581-жылдын жазында бактысы андан жүз бурган: кезектеги чабуулдардын биринде ал өзү перстердин колуна түшкөн. Ханзаада жети узак жылды атактуу Аламут түрмөсүндө өткөргөн. Шах Мухаммад Худабенде туткундун талантына баа берип, ага эркиндикти, аскерди жана кызынын колун кызмат ордуна алмаштырып сунуштаган, бирок Газы солк этпей турган. 1587-жылы ал укмуштуу романга татыктуу тайманбас качууну ишке ашырып, Эрзурум аркылуу Стамбулга жеткен, ал жерде султан Мурад III ага Крым тактысын убада кылган.
1588-жылдын апрелинде, Ислям II өлгөндөн кийин, Газы Герай хан макамында Крымга кайтып келген. Аны баш аламандык тосуп алган: агасы Алп Герай өзүн хан деп жарыялап алган, ал эми башка туугандары маанилүү чептерди кармап турушкан. Газы II чагылгандай тез жана чечкиндүү аракет кылган. 1588-жылдын 27-апрелинде Бахчисарайга кирип, ал агаларын качууга мажбур кылган жана ири саясий реформаны баштаган.
Ал касташкан бей тукумдарын элдештирип гана тим болбостон, жеке гвардиясын түп-тамырынан күчөткөн, анткени ал ак сөөктөрдүн туруксуз мүнөзүнө көз карандысыз болууну көздөгөн. Династияны бекемдөө үчүн ал Астрахандан жээни Сафа Герайды кайтарып келип, аны нурэддин кылып дайындаган. Бирок үй-бүлөлүк интригалар токтогон эмес: калга Селямет Герай, Сафа өз атасы Мехмед IIнин өлүмү үчүн өч алат деп коркуп, Түркияга качкан, бул ханды анын ордуна агасы Фетих Герайды жаңы калга кылып дайындоого мажбур кылган.
Газы IIнин биринчи бийлигиндеги эң ири окуялардын бири 1591-жылдын жайындагы Русь падышалыгына жасалган улуу жортуул болгон. 150 миңдик зор аскерди баштап, хан Окадан өтүп, Москвага бет алган. Ал жаңыча ой жүгүрткөн стратег катары аракеттенген: темпти жоготпош үчүн жортуул учурунда талап-тоноого тыюу салган.
1591-жылдын 4-июлунда ордо Москванын дубалдарына жеткен. Азыркы Дон монастыры жайгашкан аймакта аларды «гуляй-городдун» ичинде бекемделген орус аскерлери тосуп алган. Катуу кармаштар жана орустардын кубаттуу артиллериялык огу татарларга коргонууну бузуп өтүүгө жол берген эмес. Хан үчүн аскердик айла чечүүчү роль ойногон: Новгороддон абдан чоң кол жакындап келе жатат деген жалган ушактарга ишенип, Газы II 6-июлга караган түнү шашылыш артка чегинүүнү баштаган. Орус полктору духу түшкөн ордону Тулага чейин жана андан ары «Талаага» чейин кубалап барышкан. Хандын өзү колунан жарадар болгон, бирок аскеринин үчтөн бир бөлүгүн сактап кала алган. Бул окуянын урматына Орусияда Дон монастыры негизделип, жыл сайын крест жүрүштөрү уюштурула баштаган.
Жеңилүүгө карабастан, Газы II өзүн чебер дипломат катары көрсөткөн. 1592–1594-жылдары эле ал падыша Фёдор Иоаннович менен кат алышып, Москва менен Стамбулдун ортосунда маневр жасап турган, акырында тынчтык келишимин түзүп, Орусиядан 10 миң рубль жана кымбат белектер алган.
1594-жылдан тартып Газы Герай Европада «султандын кылычы» болуп калган. 80 миңдик аскерди баштап, ал Венгриядагы Рааб курчоосуна катышкан, Тата жана Коморн сепилдерин алган. Бирок хандын текебер мүнөзү түрк вазири Синан-паша менен урушка алып келип, андан соң Газы өз алдынча аскерин алып кетип калган.
Валахия менен Молдавиянын иштерине кийлигишип, хан өлүмгө аз калган: салгылашуулардын биринде ал октон оор жаракат алган. 1595-жылы Цецоранын жанында анын 25 миңдик ордосу польша гетманы Ян Замойский менен кагылышкан. Бекемделген поляк лагерин бузуп өтө албаган Газы акылмандык көрсөтүп, тынчтык сүйлөшүүлөрүнө барган жана Иеремия Могиланы молдавалык господарь деп тааныган.
1596-жылы Стамбулдагы интригалардын айынан султан Мехмед III Газыны убактылуу тактан түшүрүп, анын ордуна агасы Фетих Герайды хан кылып дайындаган. Газы II буга моюн сунган эмес: деңиздеги бороондон кийин ал Синопко түшүп, бийликти кайтарып алуу үчүн күрөш баштаган. Агайындылардын талашын шарият соту чечкен, ал өз өкүмүн Газы IIнин пайдасына чыгарган.
1597-жылы такка кайра кайтып келгенден кийин, Газы Герай ырайымсыз болгон. Бахчисарайды басып алууга аракет кылган Фетих Герай кыянаттык менен өлтүрүлгөн, аны менен бирге бүт үй-бүлөсү жана тогуз уулу да жок кылынган. Хандын экинчи бийлиги жаңы венгр жортуулдары (1598, 1602-жылдары) менен белгиленген, бул жортуулдарда ал Варад чебин алган жана Печ шаарында кыштап, түрк аскерлерин кыйроодон сактап калган.
Өлкө ичинде хан кутумдарды темир кол менен басууну уланткан. 1601-жылы ал Курман айт күнү эле нурэддин Девлет Герайды жана ширин уруусунун бекин жеке буйругу менен жок кылган, анткени алардын төңкөрүш уюштуруу планы бар экенин билген.
Өмүрүнүн акыркы жылдарын Газы II Герай Кавказдын түндүк чек араларын бекемдөөгө арнаган. 1607-жылы ал өзү курдурган Кубандагы Гази-Кермен чебинде кыштап, тоолук башкаруучулардан ант алып турган. Бирок душмандын октору кыла албаган ишти «кара өлүм» жасаган. 1607-жылдын аягында Темрюктө 55 жаштагы хан чума оорусунан каза болгон.
Газы II Герай кылымдарда бир гана каардуу «Бора» катары эмес, улуу акын Газайи катары да калган. Анын философиялык газалдары жана «Роза менен Булбул», «Кофе менен Шарап» поэмалары крымтатар адабиятынын берметтерине айланган. Анын саптарында жоокердик даңк менен турмуштун убактылуу экенин терең түшүнүү парадоксалуу түрдө айкалышкан:
«Сен тагдырдын кооз жасалгасына ишене көрбө,
Арстандар тагдыр менен кармашкан, эми алар кайда?..»
Ал Бахчисарайда жерге берилген жана өзүнөн кийин Крым хандыгын аскердик да, маданий да кубатынын туу чокусунда калтырган.
