
Касым хан — Казак хандыгынын негиздөөчүлөрүнүн бири Жанибек хандын уулу жана Жучи хандын он үчүнчү уулу Тука-Темирдин урпагы. Хандыктын алгачкы жылдарында, формалдуу түрдө Бурундук хан башкарган мезгилде, Касым султан буга чейин эле абдан зор таасирге ээ болгон. Айрыкча Өзбек хандыгынын өкүмдары Мухаммед Шайбани ханга каршы күрөштөгү аскерий ийгиликтеринен кийин анын аброю тездик менен өстү. Согуш олжолорун алып, тынымсыз жеңишке жетип турганы үчүн ал ак сөөк төрөлөрдүн толук колдоосуна татыган.
XVI кылымдын башына карата Касымдын бийлиги ушунчалык күчөп, тарыхчы Мухаммад Хайдардын жазышынча, эл формалдуу өкмөт башчысы Бурундук тууралуу дээрлик эске да албай калган. 1511-жылы Бурундук талаадан сүрүлүп, Касым расмий түрдө хан деп жарыяланган.
Касым хандын тышкы саясатынын башкы багыттарынын бири Сырдарыя боюндагы шаарлар үчүн Шайбаниддер династиясына каршы күрөш болгон. Казак хандыгынын күч алышынан чочулаган Шайбани хан казак соодагерлери менен сооданы тыюу аркылуу экономикалык блокада орнотууга аракеттенген. Буга жооп иретинде Касым хан чечкиндүү аскерий чараларды көрүп, 1510-жылы Улытаунун этектеринде Шайбани ханды ойрондой талкалап, анын бийлигин кыйла алсыраткан.
Мындан кийин могол ханы Султан-Саид Шайбаниддерге каршы күрөштө өнөктөш издеп, Касым ханга жардам сурап кайрылган. Бирок толук көзкарандысыз саясатын карманган Касым ага жардам берүүдөн баш тарткан. Бул, изилдөөчүлөрдүн оюнча, Казак хандыгынын толук суверенитетин ырастайт.
Аскерий жортуулдардын натыйжасында Касым хан хандыктын чек араларын кыйла кеңейтти. Түштө хандын жерлери Сырдарыяга чейин жетип, Түркестандын көп бөлүгүн камтыды. Түштүк-чыгышта Жети-Сууну өзүнө алды, ал эми түндүк жана түндүк-батышта Улытау, Балхаш жана Жайык дарыясынын алабына чейин жетти. Касымдын доорунда хандыктын калкы болжол менен бир миллионго жеткен.


Касым хандын мезгилинде Казак хандыгы алгач ирет эл аралык аренага толук кандуу чыкты. Анын менен дипломатиялык байланыш орноткон алгачкы мамлекеттердин бири Василий III башкарган Москвалык княздык болгон. Ошондой эле тарыхчылар орус падышасы Иван III менен болгон байланышты да эскеришет, бирок алардын мүнөзү жана мазмуну так белгилүү эмес.
1515-жылдан тартып Касым хан батыш тарапка көңүл буруп, ногойлорго басым жасай баштады. 1519-жылы ногой мурзасы Шигим менен катуу күрөш жүрүп, жыйынтыгында Касым баштаган казак аскерлери ногойлорду Волганын оң жээгинен ары сүрүп чыгарып, Ногой ордосунун борбору Сарайчыкты алышты. Бул Ногой ордосунун саясий аренадагы кыйрашына алып келди.
Касым хан 1521-жылы Урал дарыясынын боюндагы Сарайчык шаарында көз жумду. Ал Алтын Ордо хандарынын байыркы пантеонунда жерге берилген.
Касым хандын башкаруусу Казак хандыгынын «алтын доору» болду: ал чек араларды бекемдеп гана койбостон, коңшулар эсептешкен кубаттуу державага айландырды. Дал ушул доордо казактар көзкарандысыз этнос катары Батыш Европага кеңири таанылып, алардын тарыхы орто кылымдык мусулман тарыхчыларынын хроникаларында да чагылдырылган.



