630-жылдардын башында күч алып келе жаткан жаш Араб империясы кубаттуу Сасанид Иранынын жерлерине жортуул баштады. Бир нече жылдын ичинде арабдар, 634-жылы болгон «Көпүрө жанындагы салгылаш» сыяктуу айрым ийгиликсиздиктерге карабай, перстерди улам-улам жеңе берди. Араб коркунучу олуттуу экени айкын болду. Учурдун маанисин түшүнгөн халифа Умар отуз миңдей кошун чогултуп, анын башына пайгамбар Мухаммеддин эң тажрыйбалуу сахабаларынын бири Са'д ибн Абу Ваккасты койду.


Персия тарап да коркунучтун көлөмүн аңдаган. Мамлекеттин иш жүзүндөгү башкаруучусу, колбашчы Рустам бардык дубандардан ополчение чогултуп, ал тургай согуш пилдерин да кошуп, зор аскер топтоду жана арабдарга каршы жөнөдү. Эки аскер Кадисияда кошуундарын тигишти да, бир нече ай бою эч ким биринчи болуп салгылашты баштоого батына алган жок. Рустам тынчтык сүйлөшүүлөрүнө үмүт кылды, бирок алар майнапсыз бүтөрү билингенде, чабуулга өтүүнү чечти.

Биринчи күнү перс аскери каналдан өтүп, согуштук түзүлүшкө турду: борбордо мунараларына жаачылар жайгашкан 18 согуш пили бар эле. Мындай жаныбарларды көрбөгөн араб жоокерлеринин руху түшүп, алардын атчан аскери жебелердин жаанында артка чегине баштады. Абалды башкы колбашчы Са'д негизги күчтөрдү киргизүү менен сактап калды. Айрыкча тамим уруусунун жоокерлери эрдик көрсөтүп, пилдердин көзү менен мурдун бутага алып, мунараларды байлап турган боолорун кесип, аларды кулата алышты. Чоң жоготууларга карабастан, арабдар перстерди түртүп, чегинүүгө мажбур кылышты.

Экинчи күнү арабдарга Сирия тараптан Ка'каа ибн Амр баштаган алдынкы бөлүк жетип келди. Жекеме-жекелерде арабдар дагы үстөм чыкты, ал эми перстер мунаралары бузулгандыктан пилдерди колдоно алышкан жок. Арабдар болсо төө минген жаачыларды пайдаланып, перстин атчан аскерин чочулатты. Кечкисин перстер чоң жоготууларга учурады, бирок алардын жөө аскери али карманып турду.
Үчүнчү күнү арабдар айла-амал колдонушту: Ка'каанын түндө чыгып кеткен бөлүгү эртең менен майда топтор менен кайтып келип, тынымсыз жаңы кошумча күчтөр келе берип жаткандай элес жаратты. Перстер пилдерди кайра колдонууга жетишти, бирок эки башкы пил сокур болуп, артына бурулуп, өз катарларын тебелеп-жапырып жибергенде алардын чабуулу токтоп калды. Салгылаш жалпы мушташка айланып, түнгө чейин уланды.
Төртүнчү күндүн таӊында, эки тараптын да күчү кыйла азайганда, катуу шамал согуп, кумду перстердин бетине айдап жиберди. Муну арабдар Аллахтын жардамынын белгиси катары кабыл алып, кысымын күчөтүп, перстердин борбордук сызыгын жарып өтүштү. Колбашчы Рустам салгылашта набыт болду, ал эми Сасанид державасынын символу болгон туу колго түштү. Полководецинин мерт болушу перс аскерин духунан алдырып, алар дүрбөлөң менен артка качышты. Көп перс кырылды, чынжыр менен күүлөнгөндөр болсо чегине албай, кырып салынды.
Өтө чоң жоготууларга карабастан, арабдар толук жана талашсыз жеңишке жетишти. Кадисия салгылашы согуштагы бурулуш учур болду: перстердин ири армиясы кыйратылып, кийинки жылдары бүтүндөй Сасанид мамлекети арабдар тарабынан багындырылары алдын ала аныкталды. Бул жеңиш исламга Персияга кең жол ачып, эрте халифалар тарыхындагы эң чоң триумфтардын бири катары калды.



