
Деметрийдин дүйнөлүк тарых сахнасына чыгышы өтө оор согуштун тушунда башталган. Болжол менен б.з.ч. 210-жылы анын атасы, Бактриянын өкүмдары Евтидем Iнин жерлерине падыша Антиох III жетектеген Селевкиддер державасынын күчтүү армиясы басып кирген. Евтидем душманга каршы 10 000 тандалма атчан жоокер чыгарганына карабастан, Ариус дарыясынын жээгинде жеңилүүгө учурап, алынгыс борбор шаары — Бактрага чегинүүгө аргасыз болгон. Курчоо узак үч жылга созулган. Антиох мындан аркы кан төгүүнүн майнапсыз экенин түшүнгөндө, дипломатиянын мезгили келген. Дал ошол учурда, болжол менен б.з.ч. 206-жылы, Селевкиддердин лагерине Евтидемдин жаш уулу Деметрий элчи катары келген.

Антиох падышанын өкүлүн кабыл алып, анын келишимдүү келбетине, асыл сөзүнө жана падышалык кадыр-баркына суктанган. Натыйжада ал Евтидемди Бактриянын падышасы катары таанууга гана макул болбостон, өзүнүн кыздарынын бирин жаш Деметрийге күйөөгө берүүгө да убада кылган. Полибий Деметрийге карата «неанискос» (νεανίσκος) деген терминди колдонгон. Байыркы салтта бул сөз болжол менен он алты жаштагы жаш жигитти билдирет. Ошондуктан болочок улуу кол башчы болжол менен б.з.ч. 222-жылы төрөлгөн деп эсептелет.

Жаш ханзаада көп өтпөй атасынын расмий тең башкаруучусуна айланган. Муну тастыктаган мыкты археологиялык далил бар — азыркы Тажикстандын аймагында, Грек-Бактриянын батыш бөлүгүндө ташка чегилген жана болжол менен б.з.ч. 200–195-жылдарга таандык Куляб жазуусу. Гелиодот аттуу грек Зевстин токоюнда жыпар жыттуу жалындуу курмандык жайын тургузуп, аны урматтуу Гестия кудайына арнаган. Өзүнүн тилегинде ал кудайча акылман Тихеден «бардык падышалардын эң улуусу Евтидемди» жана анын уулу — «даңктуу, жеңиштүү жана көрүнүктүү Деметрийди» азаптардан арылтуусун суранган.
Атасынын өлүмү Деметрийди Бактриянын толук укуктуу башкаруучусуна айландырган. Бирок анын көз карашы Селевкиддер бийлеген батышка эмес, Гиндукуштун ары жагындагы өзүнө тартып турган чыгышка багытталган. Б.з.ч. 190–180-жылдардын аралыгында Деметрий Түндүк-Батыш Индияга болуп көрбөгөндөй ири басып кирүүнү баштаган. Геосаясий кырдаал да буга ыңгайлуу болгон: бир кезде күчтүү болгон Маурья империясы кол башчы Пушьямитра Шунга өзүнүн өкүмдарын кулатып, б.з.ч. 180–78-жылдары бийлик кылган жаңы Шунга династиясын негиздегенден кийин кулаган. Грек-бактриялыктардын жортуулунун себептери бир нече факторго байланыштуу болгон. Биринчиден, Деметрий Индия субконтинентинде калган көп сандаган грек көчмөндөрүн коргоого умтулган. Экинчиден, Маурьялар илгертеден гректердин союздаштары болуп эсептелген. Шри-Ланканын «Парампарапустака» хроникасында атүгүл Деметрий б.з.ч. болжол менен 180-жылы тактан кулатылганга чейин Маурья императору Брихадратхага өз кыздарынын бирин күйөөгө бергени тууралуу маалымат сакталган.

Деметрий Индиянын жерлерине бороондой каптап кирген. Алгач ал Гиндукуштун түштүгүндө жайгашкан Арахосияны кайра өз көзөмөлүнө алган. Парфиялыктар бул аймакты «Ак Индия» деп аташкан. Исидор Харакский өзүнүн «Парфиялык аялдамалар» эмгегинде бул аймактагы грек чептерин санап өтөт: Бийт, Фарсана, Хорохоад, Арахот дарыясындагы борбор шаар Александрополь жана, албетте, падыша-жоокер Деметрий өзү негиздеген Деметриада шаары.
Грек-бактриялыктардын алдыга жылуусунун масштабы байыркы географтарды таң калтырган. Страбон Аполлодор Артемитскийге таянып, Бактриянын башкаруучулары Александр Македонскийдин өзүнөн да көбүрөөк элдерди жана аймактарды багындырып, Гипанис дарыясына жана Имай тоо кыркасына чейин жеткенин суктануу менен жазган. Булактарда айтылган алыскы чыгышка — Гангга жана Паталипутрага, азыркы Патнага чейин жасалган жортуулдарды тарыхчылар көбүнчө кийинки индо-грек падышасы Менандр Iнин аты менен байланыштырышат. Бирок бул жолду алгач Деметрий ачканы айкын. Сиркап археологиялык комплексинен табылган эбегейсиз көп монеталарга караганда, анын Индиядагы ээликтеринин негизги борбору Таксила болгон.

Деметрийдин тез арадагы триумфу күтүүсүздөн үзүлгөн. Ал белгисиз себептерден улам болжол менен б.з.ч. 180-жылы каза болгон деп эсептелет. Бул дата анын көп сандаган мураскерлеринин хронологиясын шайкеш келтирүү үчүн шарттуу түрдө кабыл алынган. Анын өлүмү империяны ички согуштардын жана убактылуу бөлүнүүлөрдүн туңгуюгуна түшүргөн. Бактриялык жана индиялык тактарга бир топ башкаруучулар чыккан: Панталеон, Агафокл — балким, Деметрий Iнин өз уулу, Антимах I жана Евтидем II. Кийинчерээк Бактриядагы бийликти күчтүү узурпатор Эвкратид басып алган, ал эми Индияда Деметрий II башкарган. Ал Деметрий Iнин уулу же жээни болушу мүмкүн. Деметрий II болжол менен б.з.ч. 150-жылы Эвкратидден жеңилүүгө учураган. Бирок ал өзүнөн кийин атактуу кол башчылар Аполлодот менен Менандрды калтырган. Көп өтпөй алар өздөрү да падышалык диадемаларды кийип, көз карандысыз Индо-грек падышалыгын биротоло бекемдешкен.



