Хажи I Герай — Крым хандыгынын жана Герайлар династиясынын негиздөөчүсү өз тегин Чыңгыз хандын небереси Тука-Темир аркылуу алып чыккан; Тука-Темир Чыңгыздын улуу уулу Жочунун он үчүнчү уулу болгон. Анын ата-бабалары Алтын Ордонун Крым улусунда наместник катары бийлик жүргүзүшкөн. Хажи Герай Кырымдагы саясий туруксуздукка байланыштуу үй-бүлөсү көчүп барган Улуу Литва княздыгынын Лида шаарында төрөлгөн. Анын атасы Гыясаддин менен агасы Девлет-Берди — 1395-жылы өзүн көзкарандысыз крым ханы деп жарыялагандан кийин Темир (Тамерлан) тарабынан куулган Таш-Темирдин уулдары эле.
1428-жылы улуу литва князы Витовттун колдоосу менен Хажи Герай алгач ирет Крымды ээлеп алды. Ал Ширин уруусунун башкы мурзаларынын колдобосуна ээ болду, бирок көп узабай Алтын Ордонун ханы Улу-Мухаммед аны кууп чыгарды. 1431-жылы Хажи Герай кайрадан Литвада кол топтоп келип, Солхатты курчоого алды. Ал Алтын Ордо аскерлерин талкалап, Крымда өз бийлигин бекемдеп, Феодоро княздыгы менен союз түздү.
1434-жылы Хажи Герайдын союздашы — Феодоронун князы — против болгон генуэздердин экспедициясы крым ханынын беш миңдик кошууну тарабынан талкаланды. Бул окуядан соң Генуя Хажи Герайды крым ханы катары таанып, туткунга түшкөн жоокерлерин кун төлөп кайтарып алуу шарты менен пайдалуу тынчтыкка барды. Ошол эле жылы Улу-Мухаммед кайра Крымга басып кирип, Хажи Герай дагы бир жолу артка чегинүүгө мажбур болду. Ал Литвага башпаанек издеп барып, улуу князь Сигизмунд Кейстутовичтин «урматтуу күрөө-туткуну» болуп калды.
1440-жылга келгенде кырымдык ак сөөк аристократия Алтын Ордо хандарынын зордугуна нааразы болуп, жаңы улуу литва князы Казимир Ягеллончиктен Хажи Герайды бошотуп жиберүүнү өтүнүштү. Литвалык аскер башчы Радзивилл коштоп, Хажи Герай Крымга кайтып келди да, 1441-жылдын мартында хан деп жарыяланды. Ал наместник Сеид-Ахмедди кууп чыгып, 1445-жылы анын аскерин түпкүлүгүнө чейин талкалады.
Хандык тактысын бекемдегенден кийин Хажи Герай борборду башта Кырк-Ерге, андан соң Салачикке көчүрүп, Крым юртынын алгачкы көзкарандысыз өкүмдары болду. Ал Алтын Ордо менен күрөштү улантып, 1452-жылы хан Сеид-Ахмедди жеңип, аны Киев жакка качууга мажбурлады; ал жакта аны кармап, Литвага сүргүнгө жөнөтүштү. 1465-жылы Хажи Герай Руська чабуул жасоого ниеттенген Улуу Ордонун ханы Махмудду да ойрондоду. Бул жеңиштер Алтын Ордону биротоло алсыратып, акыры анын толук ыдырашынын шартын түздү.
Хажи Герай эл ичинде абдан кадыр-барктуу болуп, «Периште» (Melek) лакабын алган. Ал 1466-жылдын августунда көз жумуп, азыркы Бахчисарайга жакын Салачиктеги мавзолейге жерге берилген. Анын көзкарандысыздык үчүн күрөшү Крым хандыгын аймактагы жаңы күчтүү саясий оюнчуга айлантты; анын тукумдары — Герайлар династиясы — Крымды XVIII кылымга чейин башкарып келишти.
