Анын болжол менен б.з.ч. 210–205-жылдары башталган өмүр жолу болуп көрбөгөндөй жеңиштердин, айласыз эрдиктин жана трагедиялуу, кандуу аякталыштын тарыхына айланган.
Анын келип чыгышынын сыры бүгүнкү күнгө чейин тарыхчылардын кызыгуусун туудуруп келет. Бизге жеткен монеталарда анын ата-энеси — Гелиокл менен Лаодиканын портреттери түшүрүлгөн. Бул нумизматикалык булакта өтө маанилүү бир деталь бар: атасы жөнөкөй ак сөөк сыяктуу баш кийимсиз көрсөтүлсө, Лаодиканын башында падышалык диадема бар.
Эвкратид тактыга кылычтын күчү менен жеткен. Падыша Деметрийдин армиясы Түндүк-Батыш Индиядагы жортуулдарга байланып калган учурдан пайдаланып, ал тездик менен мамлекеттик төңкөрүш жасаган. Эвтидемиддердин бийликтеги династиясын ырайымсыздык менен кулатып, анын бийликке келишинин негизги курмандыгы, сыягы, Бактрияда калган падыша Антимах I болгон.
Ошол учурдан тартып жаш башкаруучуга эки фронтто согушууга туура келген. Деметрий I Индияны багындырып жүргөн учурда Парфия арттан сокку урган. Болжол менен б.з.ч. 170-жылы Митридат I Эвтидемиддерден бай Тапурия менен Маргиананы тартып алып, андан соң көзүн Бактриянын өзүнө бурган. Бирок бул жерде Парфиянын аскердик машинасы Эвкратиддин болоттой эркине туш болгон. Ал душмандын басып кирүүсүн токтотуп, падышалыгынын батыш чек араларын коопсуздандырууга жетишкен.
Бактрияны парфиялыктардан коргогондон кийин Эвкратид өзү бай Чыгышка көз салган. Ал индиялык аймактарга ири басып кирүүнү баштап, түштүккө карай алыс, Баригазага — азыркы Бхаручка чейин жол ачып барган. Түндүк Индиядагы гректердин таасирин бекемдеп жатып, ал өз өмүрүнөн дээрлик ажырата турган, бирок анын атын аскердик тарыхтын жылнаамасына түбөлүк жазган оор сыноого туш болгон. Юстиндин жазмаларына ылайык, тынымсыз салгылашуулардан чарчаган Эвкратид катуу курчоого алынган. Ага каршы рим тарыхчысы «индиялыктардын падышасы Деметрий» деп атаган башкаруучу чыккан. Окумуштуулар бүгүнкү күнгө чейин бул Деметрий Iби, Деметрий IIби же, балким, эң ыктымалдуу вариант катары кубаттуу Менандр Iби деген суроонун үстүндө талашып келишет.
Абалы таптакыр үмүтсүз көрүнгөн: төрт ай бою, ал эми Юстиндин айрым маалыматтарына караганда беш айга чейин, Эвкратид болгону үч жүз жоокерден турган чакан гарнизону менен алтымыш миң кишилик эбегейсиз армияга каршы чепти кармап турган. Укмуштуудай кайраттуулугу жана тынымсыз жасаган тайманбас чабуулдарынын аркасында Эвкратид мүмкүн эместей көрүнгөн нерсеге жетишкен: сан жагынан андан бир нече эсе артык турган душманды талкалап, курчоо шакегинен чыгып, Индияны жеңиш менен өз бийлигине баш ийдирген.
Анын башкаруу доору таң каларлык байлык менен маданий гүлдөп-өнүгүүнүн мезгили болгон. Эвкратиддин амбицияларынын туу чокусу Окс дарыясынын жээгинде жайгашкан кооз Эвкратидея шаары болгон. Бул жаңыдан курулган полиспи же жеңишке жеткен падышанын урматына кайра ат коюлган байыркы шаарбы — балким, атактуу Ай-Ханумбу — так белгисиз. Бирок байыркы географтар аны укмуштуудай байлыктын борбору катары сүрөттөшкөн.
Б.з.ч. 162–158-жылдардын аралыгында батыш чек аралар кайрадан согуш отуна оронгон. Эвкратид Ария менен Маргиана сатрапияларын биротоло жоготкон: аларды Парфия падышасы Митридат I күч менен тартып алган. Кийинчерээк дагы бир индиялык жортуулдан кайтып келе жаткан атактуу кол башчы жолдо чыккынчылык менен өлтүрүлгөн. Юстиндин айтымында, аны бийликти бөлүшүп турган өз уулу өлтүргөн. Атасына болгон жек көрүү сезимине толгон канкор өз кылмышын жашырууга да аракет кылган эмес. Ал эң жек көргөн душманын жеңгендей, арабасын падышанын каны төгүлгөн жерден айдап өтүп, улуу Эвкратиддин сөөгүн тийиштүү жерге бербей, чаңдын арасында таштап кетүүнү буйруган.
Бул киши ким болгон? Юстин падышанын өз уулу Гелиокл Iге ачык эле ишарат кылат. Бирок эллинисттик дүйнөдө атасын өлтүрүү ушунчалык үрөй учурган кылмыш болгондуктан, көптөгөн азыркы тарыхчылар бул маалыматтар бурмаланып жеткен болушу мүмкүн деп эсептешет. Дагы бир олуттуу версия боюнча, өлүмгө алып келген соккуну Деметрий II урган. Ал Эвкратид кулаткан Эвтидемиддер династиясынын керемет жолу менен аман калган өкүлү болгон жана, мүмкүн, падышага каршы турган ошол эле «индиялык» атаандаш да дал өзү болушу мүмкүн.
Улуу монархтын өлүмү империяны кандуу жарандык согуштун туңгуюгуна түрткөн. Так үчүн Эвкратид II менен Гелиокл I күрөшкөн. Болжол менен б.з.ч. 145–130-жылдары бийлик жүргүзгөн Гелиокл I Бактриядагы акыркы грек башкаруучусу болуп калган. Согдийлер, арахоттор жана индиялыктар менен болгон бүтпөс жаңжалдардан алсыраган бактриялыктар өз эркиндигин жоготушкан. Алар күчтөнгөн Парфия менен чыгыштан жакындап келе жаткан жаңы коркунучтун ортосунда кысылып калган. Кубаттуу көчмөн юэчжи уруулары Гелиоклду талкалап, гректерди Гиндукуштун түндүгүндөгү аймактардан биротоло сүрүп чыгарышкан. Акыркы башкаруучуларынын бири Эвкратид болгон кооз эллинисттик Ай-Ханум шаары б.з.ч. болжол менен 145-жылы өрттүн ичинде жер менен жексен болгон.
Бактрия кулаганы менен, Гиндукуштун түштүгүндөгү Индо-грек мамлекети дагы болжол менен бир жарым кылым жашаган. Б.з.ч. 10-жылы гана скифтердин, башкача айтканда сактардын, жана ошол эле юэчжилердин тынымсыз басымы астында акыркы индо-грек башкаруучусу Стратон IIнин падышалыгы жашоосун токтоткон.
