Алгач Индия жерлериндеги жортуул Александр үчүн жеңиштүү жүрүштү элестеткен: майда төрөлөрдүн айрымдары македониялыктын даңкына суктанып, айрымдары аны менен союз түзүү аркылуу өз күчүн арттырууну көздөп, шаарларын согушсуз эле багындырып беришкен. Бирок б.з.ч. 326-жылдын июлунда Гидасп дарыясынын жээгинде (азыркы Пакистандын Желум дарыясы) Александрды башкача деңгээлдеги душман күтүп турган. Пор падыша (же Пурурава) өз эркиндигин сатып жиберүүгө ниеттенген эмес. Бардык антика авторлору аны өзгөчө келбеттүү адам катары сүрөттөшөт — бою эки метрден ашкан, чымыр денелүү, согуш пилинин үстүндө Пор ат үстүндөгү жоокердей эле табигый көрүнгөн. Македондук элчи Клеохар андан салык төлөөнү жана чек арада жолугушууну талап кылганда, Пор чыныгы башкаруучуга мүнөздүү намыс менен жооп берген: ал падышаны чек арада тосуп алат, бирок муну колуна курал кармап туруп жасайт.
Пордун армиясы өтө коркунучтуу болгон. Байыркы тарыхчылардын маалыматтары айырмаланганы менен, азыркы изилдөөчүлөр анын карамагында төмөнкүдөй күч болгон деп эсептешет:
Жөө аскер: 30 миңден 50 миңге чейин жоокер, алар чоң жаалар, оор жебелер жана союлдар менен куралданган.
Атчан аскер: болжол менен 3–4 миң атчан.
Согуш арабалары: ар бири алты адамды (жаачыларды, калкан көтөргөндөрдү жана айдоочуларды) көтөргөн 300дөй оор квадрига.
Пилдер: Индиянын башкы «белгиси» — 130дан 200гө чейин согуш пили. Бул «байыркы доордун танктары» алардын алсыз жерлерин коргоо үчүн жеңил жөө аскерлер менен курчалган.
Александр да чамалуу күчкө ээ болгон: болжол менен 8–10 миң атчан жана 25–30 миң жөө аскер, алардын ичинде Таксила падышасынан келген 5 миң индиялык союздаш да болгон. Бирок негизги көйгөй сан эмес, туурасы 700 метрдей келген, агымы катуу дарыя жана аркы өйүздөгү пилдердин үрөй учурган катары эле.
Александр пилдердин тиштеринин астында түздөн-түз өтүү чоң алааматка айланарын түшүнгөн. Ошентип тымызын психологиялык оюн башталган. Македониялыктар дарыя жээгине ар кайсы жерлерге бөлүнүп жайгашып, ар түрдүү пункттардан өтүүгө аракет кылып жаткансып түр көрсөтүшкөн, натыйжада инддер бул тынымсыз кыймылдарга көнүп, аларга көңүл бурбай калышкан. Александр атүгүл суунун деңгээли түшкөнчө күтүп, андан кийин дарыяны кечип өтөт деген ушак да тараткан.
Пордун сактыгы биротоло солгундаганда, Александр армиясын үч бөлүккө бөлгөн:
Кратердин тобу: болжол менен 10 миң жоокер Пордун маңдайындагы башкы лагерде калтырылган, алардын милдети душмандын көңүлүн өзүнө буруу болгон.
Ортоңку топ: дагы 10 миң адам лагерден 12 чакырым алыстыкта жайгашып, негизги салгылаш башталганда гана дарыядан өтүү буйругун алган.
Чабуулчу өзөк: Александр өзү 5 миң атчан (анын ичинде элиталык гетайрлар да болгон) жана 6 миң тандалма жөө аскер менен токойлуу тоонун калкалоосунда агымдын жогорку жагына 25 чакырым жашыруун манёвр жасаган.
Түн ичинде, үнүн жашырган нөшөрлүү жамгыр менен күн күркүрөгөн маалда, өтүү башталган. Таң атканда бороон басаңдап, македониялыктар душман үчүн күтүлбөгөндөй эле индия жээгине жетип калышкан. Багыттагы ката аларды адегенде аралга түшүрүп, андан кийин дарыянын калган бөлүгүн кечип өтүүгө мажбур кылган, бирок күтүлбөстүк эффектиси толук иштеген.
Александрды биринчи болуп Пордун уулу 2 миң атчан жана 120 согуш арабасы менен тосууга чыккан. Кыска, бирок өтө каардуу салгылаш башталган. Түнкү жамгырдан кийин баткакка батып калган индиялык арабалар оңой олжого айланган. Македон атчан аскерлери бул отрядды дээрлик жер менен жексен кылышкан: 400 киши өлтүрүлүп, бардык арабалар колго түшүрүлгөн, ал эми жаш ханзаада өзү салгылашта курман болгон.
Уулунун өлгөнүн уккан Пор негизги күчтөрүн алдыга чыгарган. Анын түзүлүшү Индияга мүнөздүү классикалык тартипте болгон: борбордо пилдерден турган дубал, алардын артында жөө аскер, ал эми капталдарында атчан аскерлер менен согуш арабалары жайгашкан. Александр өзүнүн стилине берилген бойдон пилдерге түз сокку урган эмес. Ал кубаттуу атчан чабуулду инддердин сол канатына багыттаган, ошол эле учурда кол башчы Кен оң капталдан айланып кирген.
Пилдер македон атчандарына чабуулга өткөндө, алар бул эпсиз алптардан чеберлик менен качып, аларды дротиктер менен жаадырып турушкан. Салгылаштын негизги оорчулугу македон фалангасына түшкөн. Кармаш коркунучтуу жана баш аламан кыргынга айланган. Жарадар болуп, оорудан жинденген пилдер өздөрүнүкүн да, душманын да айырмалай албай, өздөрүнөн коргонууга аракет кылган индиялык жөө аскерлерди тебелеп киришкен. Арриан бул көрүнүштү толук баш аламандык катары сүрөттөйт: македониялыктарда манёвр жасоого орун бар болгондуктан, алар улам чабуул жасап, кайра чегинип турушкан, ал эми өз жаныбарларынын ортосунда кысылып калган инддер миңдеп кырылып жатышкан.
Сегиз сааттык кыргындан кийин индиялык армия туш келди топко айланган. Кратер алып келген жаңы күчтөр талкалоону толук аяктаган. Пор падыша жарадар болсо да майышпай, акыркы көз ирмемге чейин өз пилинин үстүндө турган, акыры аны багынууга көндүрүшкөн.
Эки падышанын диалогу дүйнөлүк тарыхтын барактарына кирген. Александр андан кандай мамиле кааларын сураганда, Пор: «Падышага татыктуу мамиле» деп жооп берген. Мындай кайратка суктанган Александр анын өмүрүн жана тактысын сактап калуу менен эле чектелбестен, ээликтерин дагы кыйла кеңейткен. Бирок жеңиштин баасы кымбат болгон: инддер 20 миңге чейин жөө аскерин жана 3 миң атчанын жоготкон. Македониялыктар ар түрдүү маалыматтар боюнча 300дөн 1000ге чейин адамынан айрылышкан, бул да алар үчүн кыйла олуттуу жоготуу эле.
Гидасптагы салгылаш Александр Улуунун акыркы ири триумфу болуп калган. Салгылаш болгон жерде Никея жана Букефала деген шаарларды негиздеп (өзүнүн өлгөн атынын урматына), ал Гангды көздөй андан ары жылган. Бирок дал ушул жерде, биринчи жолу жакшы уюшкан согуш пилдеринин күчү менен бетме-бет келгенде, македон армиясынын духу сынып баштаган. Индиянын тереңинде мындан да көп сандагы пилдердин аскерлери бар экенин уккан чарчаган жоокерлер андан ары баруудан баш тартышкан. Улуу жортуул душмандын жеңиши менен эмес, жеңүүчүлөрдүн чарчоосу менен аяктаган. Гидасп дүйнөнү багындырууну кыялданган адамдын эрки да аттай албаган чек болуп калган.
