Людовик 1601-жылы Фонтенбло сарайында туулган жана падыша Генрих IVнин уулу болгон. Анын бала чагы сарай дарыгери Жан Героардын күндөлүктөрүндө баяндалган. Ал Сен-Жермен сарайында чоңойгон, ал жерде апасы Мария Медичи анын баарлашуусун чектеген.
Людовик жаш кезинен эле музыкага чоң кызыгуу көрсөтүп, лютня жана клавесинде ойноп, ырдап, сүрөт тартуу жана аскер ишине кызыккан. Ал аркебузадан атканды эрте үйрөнгөн жана аскердик салтанаттарды жакшы көрчү.
Людовик француз жана латын тилдерин жактырчу эмес, бирок тарыхка берилип кызыккан.
Атасы Генрих IVнин 1610-жылы өлтүрүлүшү жана апасынын жетишсиз мээрими Людовикти жабык мүнөздүү, унчукпаган бала кылып өстүргөн, ал тил мелтектик жана сүйлөө бузулуусунан жапа чеккен.
1610-жылы Генрих IV католик фанаты тарабынан өлтүрүлгөндөн кийин, сегиз жаштагы дофин падыша болуп калды. 1614-жылга чейин анын апасы Мария Медичи регент катары өлкөнү башкарган, бирок ал уулун «денеси жана жаны менен алсырак» деп атап, аны Кеңештен четтеткен.
Мария Медичи өзүнө италиялык жакындарын Кончино Кончини жана анын аялы Леонора Дори (Галигай) топтоп, аларга чоң бийлик берген. Ханышанын Испания менен союз түзүүгө багытталган саясаты маркум Генрих IVнин пландарына каршы келгендиктен, гугеноттор менен ак сөөктөрдүн нааразычылыгын жаратып, өлкөдө саясий туруксуздук башталып, 1614-жылы акыркы Генералдык штаттар чакырылган.
1617-жылы 16 жаштагы Людовик өзүн көз карандысыз башкаруучу катары көрсөтүп, Кончино Кончинини өлтүрүүнү жана Галигайды жазалоону буйруп, апасын Блуа шаарына сүргүнгө жөнөткөн. Анын ордуна өзүнүн жакын адамы герцог де Люин дайындалган.
1619-жылдан тартып Людовик апасы Мария Медичинин көтөрүлүшүнө туш болгон, анткени ал Блуадан качып чыгып, аскер топтогон. Падыша өзү армияга баш болуп, 1620-жылы Понт-де-Се салгылашында толук жеңишке жетишкен. Кийинки кутумдардан чочулаган Людовик кардинал Ришельёнуң таасири астында апасы менен элдешүүгө макул болгон.
Людовик XIIIнин ички саясаты абсолюттук монархияны чыңдоого жана борбордук бийликти алсыраткан бардык күчтөрдү жоюуга багытталган. Башкы душмандар гугеноттор болгон, анткени 1598-жылдагы Нанттык эдикт аларга аскердик жана саясий эркиндик берип, аларды «мамлекет ичиндеги мамлекетке» айланткан.
Людовик 1621-жылы өзү аскер башында туруп, гугеноттордун чептеринин бири Сен-Жан-д’Анжелини басып алган. Монтобан алдындагы жеңилүүгө карабастан, согушту уланткан.
1624-жылы Мария Медичи кардинал Ришельёнун падышанын Кеңешине киришине жетишкен. Падыша менен кардинал бир максатты Франциянын улуулугун бөлүшкөн. Ришельё өзүнүн программасын ири феодалдарды басаңдатууга, администрацияны рационалдаштырууга жана эң башкысы Габсбургдар менен күрөшүүгө багыттаган.
1627–1628-жылдары созулган Ла-Рошель шаарындагы курчоодон кийин гугеноттордун күчтөрү толук талкаланып, Алесск эдикти кабыл алынган. Бул документ дин тутуу эркиндигин сактап калган менен, протестанттарды аскердик жана саясий бийликтен ажыраткан. Ришельё айткандай, эми падыша «өз ырайымын тартуулады», ал эми тең ата менен тынчтык түзгөн жок.
Людовик XIII Ришельёну бекем колдогон, сарайдын жана өз үй-бүлөсүнүн катуу каршылыгына карабастан. Бул 1630-жылдын 10-ноябрындагы «Алдангандардын күнү» деген окуяда айкын көрүнгөн, анда падыша күтүлбөгөндөй апасын кууп чыгып, анын Габсбургдарды жактаган тарапкерлерин жазалоону буйруган.
Өзүнүн чечкиндүүлүгүн көрсөтүп, Людовик 1627-жылы герцог Франсуа де Монморанси-Бутвилди дуэлге катышканы үчүн өлүм жазасына тарткан бул менен ал мамлекеттин кызыкчылыгы ак сөөктөрдүн артыкчылыктарынан жогору экенин далилдеген.
1635-жылы Франция Отуз жылдык согушка катышып, протестант падыша Швециянын Густав II Адольфун колдогон. Бул кадам мамлекеттин кызыкчылыгын диний маселелерден жогору коюп, Францияга Европа лидерлигин камсыздаган маанилүү бурулуш болгон.
Падышанын Анна Австриялык менен узак жылдар бою балалуу боло албаганы үмүтсүздүк жараткан жана кутумдарды күчөткөн. Анна Австрия өзү жашыруун түрдө Испанияга Франциянын аскердик пландарын билдирип турган.
23 жылдык тукумсуз никеден кийин, 1638-жылдын 5-сентябрында көптөн күткөн мураскер Людовик-Дьедонне («Кудай тартуулаган») төрөлгөн. Бул окуя «асман белеги» катары кабыл алынып, кутумчулардын аракеттерин басаңдаткан.
1642-жылы Ришельё каза болгондон кийин, Людовик XIII анын жакын өнөктөшү кардинал Мазаринини ордуна дайындап, мурунку саясатты уланткан.
Людовик XIII 1643-жылдын 14-майында (атасынын өлгөнүнө так 33 жыл болгондо) 41 жашында, болжол менен Крон оорусунан каза болгон. Өзүнүн керээзинде ал аялынын регенттик укуктарын чектөөгө аракет кылган, бирок Анна Австрия аны жокко чыгарган.
Ал ден соолугунун начарлыгына жана жабык мүнөзүнө карабастан, Ришельёнуң генийине таянып, абсолюттук монархияны бекемдеп, Франциянын ички биримдигин чыңдап, аны Европанын үстөм күчүнө айланткан.
