Карл V Акылдуу француз падышаларынын арасында өзгөчө орунду ээлейт. Өзүнүн кайраттуу, бирок тынчы жок атасы Иоанн II Жакшыдан айырмаланып, Карл акылга салынган, айлакер жана мыйзам жагынан так башкаруучу болгон. Ал физикалык жактан алсыз болгону менен, анын акыл-эсинин курчтугу жана кайраттуу эрки падышалыкты жаңы деңгээлге чыгарган.
Жаш чагында, болжол менен 1349-жылы, Карл оор илдетке чалдыккан жана бул анын ден соолугун начарлаткан. Оң колунун шишигинен улам ал оор курал кармай албай калган жана ошондуктан согуш талаасында аскер башчы катары чыкпаган биринчи падыша болгон. Ал бул милдетти кесипкөй кол башчыларга тапшырган, алардын ичинен эң көрүнүктүүсү коннетабль Бертран дю Геклен эле.
Карл өзүнүн физикалык алсыздыгын акылы жана билимдүүлүгү менен толуктаган. Жазуучу Кристина Пизан аны «акылдуу жана амалкөй» («sage et visseux») деп мүнөздөгөн. Карл жети эркин илимдин баарын өздөштүргөн интеллектуал катары белгилүү болгон. Ал терең динчил адам болуп, оорулары менен күрөшүүгө ишеним аркылуу чыдаган. Ал целестиндик орденди колдогон жана астрология менен оккульттук илимдерге кызыккан, бирок анын саясий чечимдери ар дайым мыйзам чегинде жана рационалдуу негизде кабыл алынган. Людовик Ыйык сыяктуу эле, Карл падышалык бийликтин жоопкерчилигин терең сезип, ар бир ишин, анын ичинде согуш жана салык саясатын, адилеттүү жана мыйзамдуу кылууга аракет кылган.
Карл V Франциянын тарыхында биринчи жолу «дофин» титулун алган мураскер болгон. Анын чоң атасы Филипп VI Рона өрөөнүндөгү Дофине аймагын сатып алып, 11 жаштагы Карлга башкарууга тапшырган. Бул анын алгачкы мамлекеттик тажрыйбасы болгон.
1356-жылы Пуатье салгылашында атасы Иоанн II англиялыктарга туткунга түшкөндөн кийин, Карл 18 жашында регент болуп дайындалган. Өлкө жарым-жартылай душман тарабынан басылып, падышалык бийлик кыйла алсырап калган.
Регенттик мезгили Карл үчүн оор болгон. Париждин превосу Этьен Марсель жетектеген Генералдык штаттар жана Наварра падышасы Карл Жамандын тарапташтары реформаларды талап кылышкан. 1357-жылы Карл «Улуу марттык ордонанс» деп аталган мыйзамды чыгарууга мажбур болгон. Бул документ падышанын бийлигин олуттуу түрдө чектеп, финансы жана мамлекеттик кызматтардын көзөмөлүн Штаттардын колуна өткөрүп берген.
1358-жылы жазында «Жакерия» аттуу дыйкандардын көтөрүлүшү тутанган. Карл Акылдуу бул кырдаалды айла-амал менен өз пайдасына пайдаланган. Ал Парижден чыгып кетип, өзүнө берилген Штаттарды чогултуп, андан кийин Наварра падышасы көтөрүлүштү баскандан соң, Париж менен Этьен Марселдин ортосундагы араздашууну күчөткөн. Натыйжада 1358-жылдын 31-июлунда Этьен Марсель Париж эли тарабынан өлтүрүлгөн. 3-августта Карл шаарга кайтып келип, амнистия жарыялаган жана Улуу ордонансты жокко чыгарган. Муну менен падышалык бийлик моралдык жеңишке жеткен.
Карлдын негизги максаты атасын бошотуу жана тынчтык орнотуу болгон. Ал атасы туткунда кол койгон эки Лондон келишимин жокко чыгарып, 1360-жылдын 8-майында Бретиньи тынчтык келишимине жетишкен. Бул келишим боюнча Франция Гиень жана Пуатуну кошкондо чоң аймактарды Чёрный Принцке берип, 3 миллион экю төлөөгө милдеттенген.
Бирок Карл келишимге акылдуу өзгөртүү киргизген: Эдуард III француз тактысынан баш тартуусу, ал эми Иоанн II Аквитания үстүнөн бийлигин токтотуусу жерлер толук өткөрүлгөндөн кийин гана күчүнө кирмек. Бул өткөрүү созулуп кеткендиктен, келишим юридикалык жактан толук күчүнө кирбей калган жана Франция өз укуктарын сактап калган.
1364-жылы атасы каза болгондон кийин, Карл V падыша болуп такка отурган.
Падыша болгон соң Карл V дипломатия менен аскердик тактиканы айкалыштырып, Францияны калыбына келтирген. Наварра падышасы Карл Жаман Бургундия мурасына доо койгондо, Карл Дю Гекленге аны 1364-жылдын 16-майында Кошерелде жеңүүнү тапшырган.
Карл Бретания герцогу Иоанн IV Монфорду расмий таанып, андан падышага вассалдык ант алган. Ошентип, Бретань Франциянын вассалдык көзөмөлүндө калган. Ал ошондой эле «рутьер» деп аталган каракчы жалданма аскерлерди Испанияга жөнөтүп, аларды Кастилиядагы Трастамара Энрикенин пайдасына колдонгон.
Карл V иниси Филипп II Смелыйды 1369-жылы Фландриянын мураскору Маргаритага үйлөндүрүп, англо-фламанд союзун бузуп, түндүктөгү коркунучту жойгон.
1368-жылга карата келишимдин талаптары аткарылган эмес. Карл Чёрный Принцтин Аквитанияда салык киргизүүсүн шылтоо кылып, 1369-жылдын 30-ноябрында англиялыктардын жерлерин конфискациялоо тууралуу жарыя чыгарып, Столеттик согушту уланткан.
Карл Дю Гекленге чоң салгылаштардан качып, душманды чарчатып, майда чабуулдар менен согуш жүргүзүүнү буйруган. Бул тактика натыйжалуу болуп, беш жыл ичинде француздар Аквитаниянын көпчүлүк бөлүгүн кайтарып алышкан. 1374-жылга карата англиялыктар Бордо менен Байоннанын тегерегинде гана турушкан.
Өмүрүнүн акыркы жылдары Карл V үчүн оор болгон. 1378-жылы ал Карл Жамандын ага каршы уюштурган кутумун ашкерелеп, анын бардык жерлерин конфискациялаган. Ошол эле учурда башталган Улуу Батыш чиркөө ажырымы (схизма) маалында Карл Авиньондогу антипапа Климент VIIни колдогон.
Өлүм алдында Карл V элге жеңилдик берүү үчүн салыктардын бирин подым салыгын жойгон. Ал мураскор катары жаш уулу Карл VIны калтырган. Бирок анын өлкө башкаруу боюнча осуяты 1380-жылы ал көз жумгандан кийин дароо бузулган.
Карл V Акылдуу Францияга маданий мурас калтырган падыша болгон. Анын жеке китепканасында 973 кол жазма болгон, ал эми анын сарайында акын Эсташ Дешан жана окумуштуу жазуучу Кристина Пизан сыяктуу инсандар иштеген.
