Франциск 1494-жылы төрөлгөн. Эки жашка толо электе атасы каза болуп калган. Аны апасы билимдүү жана күчтүү мүнөздүү Луиза Ангулемская эжеси Маргарита Наваррская менен чогуу тарбиялаган. Алар Коньякттагы өздөрүнүн сарайында, андан кийин падышалык Амбуаз сарайында жашашкан. Эненин мээрими жана айланасындагылардын суктанышы Францискке шат жана кайгырбаган, бирок бир аз өзүмчүл мүнөз берди. Анын негизги кызыгуусу аңчылык жана ат минүү болгон.
1506-жылы ал падыша Людовик XIIнин кызы Клод Французская менен сөз салышкан Клод Бретань герцогдугунун мураскери болгон. 1515-жылдын 1-январында Людовик XII каза болгондо, Франциск I анын жээни жана күйөө баласы катары француз тактысына отурган.
Франциск I өзүнөн мурункулардын амбицияларын улантып, дароо эле Милан герцогдугун басып алуу үчүн даярдык баштаган. Ал Англия падышасы Генрих VIII менен жана Венеция менен келишим түзүп, Австриялык Карл Габсбург (кийинчерээк император Карл V) менен союз түзгөн.
Франциск Аржантьер тоо ашуусунан артиллерияны кол менен көтөрүп өтүп, жардыруулар менен жол салуу аркылуу Альп тоолорунан өтүп, адам укпаган эрдик жасаган.
1515-жылдын 14-сентябрында анын 30 миңдик аскери швейцариялык жалданма жоокерлер менен Мариньяно салгылашында кагылышып, бул «алыбардын согушу» Франциске улуу жеңиш алып келген жана Милан герцогдугун багындырган.
Бул жортуул Франциск Iни баатыр катары даңктаган жана ага «Швейцариялыктардын жеңүүчүсү — Цезарь» деген ат алып келген. 1516-жылы ал швейцариялыктар менен «түбөлүктүү тынчтык келишимин» түзүп, аларды чоң төлөм үчүн өзүнүн жалданма аскерлери катары колдонуу укугун алган.
Милан үстүнөн жеңиш Францияда Ренессанс доорунун башталышын белгилеген. Италия маданиятынан шыктанган Франциск I Леонардо да Винчини Францияга чакырып, аны Кло-Люсе сарайына жайгаштырган. Ошондой эле ал Андреа дель Сарто жана Рафаэльге колдоо көрсөткөн.
1515-жылы Болонья шаарында Франциск Папа Лев X менен жолугуп, конкордатка кол койгон. Ал Карл VIIнин Прагматикалык санкциясын жокко чыгарып, падышага епископторду дайындоо укугун берген.
Франциск Австриялык Карл менен да союз түзүп, ал жаш француз ханбийкесине үйлөнүүгө убада берген. Бирок 1519-жылы Ыйык Рим императору Максимилиан I каза болгондо, Франциск да императордук такка талапкерлигин койгон, бирок шайлоодо Карл V жеңип чыккан.
Мына ушинтип Валуа династиясы (Франция) менен Габсбургдар (Испания жана Германия) ортосундагы атаандаштык XVI кылымдагы европалык саясаттын негизги багыты болуп калган.
Биринчи согуш 1521-жылы башталып, анын себеби Карл Vнин Милан жана Бургундияга болгон дооматтары болгон. Алгач француздар ийгиликке жетишкен менен, 1522-жылы Бикокка салгылашында жеңилген. Кийин коннетабль Бурбон Карл Vнин тарабына өтүп кеткен. Согуштун чеги 1525-жылдын 24-февралы, Павия салгылашында, Франциск I жарадар болуп, туткунга түшүп, Мадридге алып кетилген.
Туткун Франциск 1526-жылы Мадрид келишимине кол коюуга мажбур болгон. Ал келишим боюнча Франция Бургундия, Артуа, Фландрия жана Неаполь аймактарынан баш тартып, падышанын эки уулу Испанияга туткун (аманат) катары жөнөтүлгөн.
Бирок Франциск эркиндикке чыккандан кийин ошол эле жылы келишимди аткаруудан баш тарткан жана Италияны бошотуу үчүн Ыйык лига түзгөн. Бирок ал кайра жеңилип, согуш 1529-жылы Камбр шаарындагы “Айымдардын тынчтыгы” менен аяктаган. Ага ылайык, Франциск Бургундияны сактап калган, бирок Италиядагы дооматтарынан баш тартып, чоң суммадагы төлөм төлөөгө макул болгон.
Карл Vнин үстөмдүгүн алсыратуу максатында Франциск I мурда болуп көрбөгөн ишке барган осман султаны Сулейман Көркөм менен союз түзгөн. 1535-жылдын февралында кол коюлган бул келишим Францияга Осман империясынын бардык аймактарында эркин соода жүргүзүү укугун берген.
Үчүнчү согуш 1535-жылы башталган. Француз аскерлери Савойя жана Пьемонтту ээлешкен, бирок чечкиндүү жеңишке жете алышкан эмес. Согуш 1538-жылы Ниццадагы убактылуу тынчтык келишими менен аяктаган, бирок Карл V аны бузуп, Миланды Францисктин уулуна өткөрүп берүүдөн баш тарткан.
Төртүнчү согуш 1541-жылы башталып, француз агенттеринин өлтүрүлүшү менен шартталган. Франциск беш армия чогулткан. Түркия флоту жана алжирдик пират Хайр-ад-Дин Барбаросса Ниццаны ээлеген. Француздар 1544-жылы Чезероле салгылашында жеңишке жеткенине карабастан, падыша 1544-жылдын 18-сентябрында Карл V менен Крепи келишимин түзүп, эки тарап мурдагы аймактарын бири-бирине кайтарып берген.
Франциск Iнин доорунда Францияда абсолютизм бекемделди. Ал мындай формуланы колдонгон:
«Si veut le roi, si veut la loi» — «Падыша кааласа, демек мыйзам да каалайт».
Ал падышанын өкүлдөрү болгон губернаторлор институтун түзүп, аларга кеңири бийлик берген. Парламент өзүнүн саясий ролун жоготуп, анын мүчөлөрү кызмат ордун акчага сатып ала башташкан.
Франциск 1530-жылы Үч тил колледжин негиздеп, анда грек, латын жана иврит тилдерин окутууга уруксат берип, схоластикалык Сорбоннага сокку урган.
Согуштар жана сарайдын ашыкча чыгымдары салыктардын кескин көбөйүшүнө алып келген. Ал 1522-жылы мамлекеттик облигациялар (ренталар) түзүп, 1539-жылы лотереяны киргизген, ошондой эле флотту кеңейтип, өнөр жайды өнүктүргөн.
Диний саясатта Франциск I ыраатсыз болгон. Башында ал гуманист реформаторлорду колдоп турган, бирок 1534-жылдагы «Плакаттар окуясынан» кийин Парижде католик ишенимине каршы баракчалар пайда болгондо протестанттарга каршы катаал куугунтук баштаган. Ал еретиктерди жана вальдендерди өлүм жазасына тартууга уруксат берген.
Франциск I 1547-жылдын 31-мартында каза болуп, Сен-Дени аббаттыгына коюлган. Ал өз артында борборлошкон мамлекетти гана эмес, француз Ренессансынын гүлдөшү менен байланышкан бай маданий мурасты калтырган.
