
Шепсескаф Египет тактысына оор мезгилде отурган. Кыязы, ал фараон Менкауранын экинчи даражадагы жубайынан же күңүнөн төрөлгөн уулу болгон. Өзүнүн абалын мыйзамдаштыруу үчүн ал Менкауранын башкы ханышасынан төрөлгөн кызы — бир тууган эмес карындашы Хенткауска үйлөнгөн. Анын такка отурушу атасынын күтүүсүз өлүмүнөн улам пайда болгон өзгөчө «курулуш кризиси» менен коштолгон.

Анын башкаруусунун алгачкы жылдары уулдук парзын аткарууга арналган. Шепсескаф Гизадагы Менкауранын заупокой комплексин мүмкүн болушунча тез бүтүрүүгө буйрук берген. Бирок иштердин көлөмү казынанын мүмкүнчүлүктөрүнө такыр шайкеш келбеген: археолог Джордж Рейснер курулуш укмуштай шашылыш жүргөнүн аныктаган. Салтанаттуу таш колдонулушу керек болгон жерлерде дубалдар күйгүзүлбөгөн кирпичтен тургузулган, ал эми көптөгөн айкелдер такыр бүтпөй калган. Бул храмдан Шепсескафтын башкаруусунун экинчи жылына таандык бузулган стела табылган. Анда жаш падыша «Кудайлык Менкаура» пирамидасында өткөрүлгөн жөрөлгөлөргө өзү катышып, өлкөгө түшкөн «оор кырсыктардын» алдында атасынын рухунун колдоосу үчүн жрецтерге түбөлүк камсыздоо убада кылганы баяндалат.

Антик тарыхчы Геродот бул башкаруучуну Асихис деген ат менен эскерет. Анын маалыматы боюнча, Шепсескаф өзүнөн мурункулардай эле улуу эстелик калтырууга умтулган. Ал Мемфистеги Птах кудайынын (гректердин Гефести) храмына чыгыш дарбазасын курдурган, ал көлөмү жана кооз жасалгасы боюнча башкалардын баарынан ашып түшкөн.
Бирок бул сырткы жаркырактын артында олуттуу экономикалык көйгөйлөр жашырылган. Геродот Асихистин тушунда «акча дээрлик жоголуп, соода кыскарганын» жазат. Абал ушунчалык оорлошкондуктан, фараон болуп көрбөгөндөй мыйзам чыгарган: эми египеттиктер карызды өз атасынын мумиясын күрөөгө коюп гана ала алышмак. Карыз төлөнбөсө, карызкор жана анын бардык тукуму үй-бүлөлүк мүрзөгө коюлуу укугунан ажыратылган — бул байыркы египеттиктер үчүн жан дүйнөнүн акыркы жок болушун билдирген.
Шепсескафтын эң таң калыштуу чечими — өз көмүлүшү үчүн пирамида формасынан толук баш тартуусу болду. Анын чоң атасы Хуфу жана атасы Менкаура Гизада гигант пирамидаларды курган болсо, Шепсескаф курулуш ордун Түштүк Саккарага көчүргөн. Ал жерде бүгүн Мастабат эль-Фараун («Фараондун мастабасы») деген ат менен белгилүү болгон, бирок байыркы заманда Кебеху Шепсескаф («Шепсескафтын Тазалануу жайы») деп аталган уникалдуу эстелик тургузулган.
Анын мүрзөсү гигант таш саркофаг сыяктуу көрүнгөн:
Бийиктиги: 20 метрге жеткен.
Курулушу: Кош дубал менен курчалган кубаттуу таш блок, заупокой храм жана узундугу бир километрге жеткен таш жол менен коштолгон.
Кызыктуусу, Геродот бул курулуш жөнүндө уламыш келтирип, аны «кирпичтен жасалган пирамида» деп атаган. Уламышка ылайык, ташка чегилген жазууда падыша өзүн таш пирамидалардан төмөн койбоону суранган, ал алардан Зевс кудайлардан кандай жогору турса, ошондой бийик турарын айткан, ал эми кирпичтер ыйык көлдүн ылайынан жасалган делген. Чынында мастаба таштан курулганына карабастан, бул уламыш эстеликтин замандаштары үчүн өзгөчө мааниге ээ болгонун көрсөтөт.

Пирамида формасынан баш тартуу жана Шепсескафтын ысымында «Ра» элементин колдонбоосу (атасы менен бир туугандарынан айырмаланып) анын Гелиополдогу күчтөнгөн жречество менен кагылышы болгон деген теорияны жараткан. Айрым тарыхчылар мастабаны күн кудайынын теологиясынан аң-сезимдүү түрдө баш тартуу катары баалашат.
Бирок Палерм ташындагы жазуулар жана ошол мезгилдеги чиновниктердин титулдары Кебеху Шепсескаф жөнүндө айтканда пирамида иероглифин колдонушат. Бул фараон башында пирамида курууну пландаган болушу мүмкүн экенин көрсөтөт. Анын ички пландоосу — эңкейиш коридор, вестибюль, көмүү камерасы — толугу менен Менкаура пирамидасынын түзүлүшүн кайталайт, бирок бир маанилүү айырма бар: бул жерде шыптан дубалга чейин баары элиталык гранит менен капталган. Балким, кыска башкаруу мөөнөтү (ар кандай булактар боюнча 4–7 жыл) жана каражаттын жетишсиздиги архитекторлорду бүтпөй калган пирамиданы зор мастабага айландырууга мажбур кылган.

Шепсескаф берилген адамдарды баалаган башкаруучу катары да эсте калган. Мунун айкын мисалы — падышанын гареминде ханзаада балдар менен бирге тарбияланган вельможа Птахшепсестин тагдыры: ал кийин фараондун улуу кызы Маатхага үйлөнгөн.

Шепсескафтын өлүмү IV династиянын даңазалуу жана карама-каршылыктуу дооруна чек койгон. Манефон 9 жыл башкарган сырдуу мураскер Тамфтисти эскерет, бирок тарыхый эстеликтер ал жөнүндө эч нерсе айтпайт. Көп өтпөй бийлик Ра культуна кайра кайрылган V династиянын негиздөөчүсү Усеркафка өткөн. Ал эми Шепсескаф кризис жана башаламандыктар доорунда гигант пирамидалардын салтанаттуу жаркырагынан көрө өзүнүн өзгөчө саркофагынын «тазалыгын» жана «салкындыгын» (Кебех) тандаган фараон катары тарыхта калган.



