Легендарлуу Весткар папирусуна ылайык, Хуфу — көбүрөөк Хеопс деген ат менен белгилүү — улуу куруучу фараон Снофрунун уулу болгон. Анын энеси ханыша Хетепхерес деп эсептелет, анын титулдарынын арасында «Кеңеши ар дайым аткарылган падышанын энеси» деген сөз айкашы бар. Бул анын жогорку статусун гана эмес, жаш фараонго болгон таасиринин күчтүүлүгүн да көрсөтөт. Келечектеги падышанын жаштыгы Орто Египеттеги Менат-Хуфу («Хуфунун багуучусу») деп аталган поместьеде, Хнум кудайынын колдоосу астында өткөн. Бул кудайдын аты фараондун толук ысымына да кирген — Хнум-Хуфу.
Анын башкаруу мөөнөтү бүгүнкү күнгө чейин талаштуу. Турин папирусу 23 жыл деп көрсөтсө, Геродот жана Манефон сыяктуу антикалык тарыхчылар 50 же 63 жылга чейин созулган деп жазышкан. «Мал эсептөөнүн 17-жолу» деген археологиялык жазуулар анын чыныгы башкаруу мөөнөтү болжол менен 27–34 жыл болгонун көрсөтөт.
Өзүнүн күмбөзү — Ахет-Хуфу («Хуфунун горизонту») үчүн фараон азыркы Каирдин түштүк-батышындагы аскалуу платону тандаган. Бул жөн гана курулуш эмес, зор логистикалык жетишкендик болгон. Бир нече тонна салмактагы таш блоктор Нилдин чыгыш жээгинен казылып алынып, ташкын мезгилинде дарыя аркылуу ташылган.
Пирамиданын техникалык мүнөздөмөлөрү бүгүнкү күндө да таң калтырат:
Баштапкы бийиктиги: 146,7 м (азыр — 137,3 м).
Блоктордун саны: болжол менен 2 250 000 даана.
Жалпы салмагы: дээрлик 7 миллион тонна.
Пирамиданын ички түзүлүшү да уникалдуу. Ал үч негизги камерадан турат, алар курулуштун этаптарын чагылдырат. Эң төмөнкү камера аскага түз казылып, бүтпөй калган. Андан жогору «Ханышанын камерасы» жайгашкан, ал эми пирамиданын жүрөгүндө мыкты жылмаланган гранит менен капталган Падышанын камерасы бар. Анын үстүндө беш жеңилдетүүчү камера жайгашып, миллиондогон тонналык басымды бөлүштүрүүгө кызмат кылат. Ички архитектуранын эң таасирдүү бөлүгү — бийиктиги 8,5 метр болгон Улуу галерея, тепкичтүү своду бар узун ылдый-жогору өтмөк.
Пирамида жалгыз тургузулган эмес. Ал бүтүндөй архитектуралык комплексинин борбору болгон: анын жанында аза күтүү храмы (андан азыр базальт полу гана калган) жана барельефтер менен кооздолгон көтөрүлүүчү жол жайгашкан. 1954-жылы археологдор сенсациялуу табылга жасашкан — пирамиданын түбүндөгү жашыруун «доктон» узундугу 36 метр болгон Күн кайыгы табылган. Ал ливан кедринен жасалып, фараондун аркы дүйнөдөгү саякаты үчүн арналган.
Пирамиданын чыгыш тарабында Хуфунун жубайларына таандык үч кошумча пирамида жайгашкан, алардын арасында Хенутсен жана Мересанх бар. Бирок эң драмалуу окуя анын энеси Хетепхерестин мүрзөсү менен байланышкан. 1925-жылы табылган бул мүрзө алтын эмеректерге, күмүш билериктерге жана косметикалык буюмдарга толо болгон. Бирок саркофаг ачылганда, анын ичи бош болуп чыккан. Бул чыныгы мумия байыркы заманда эле уурдалып, чиновниктер фараондун каарынан коркуп, бош табытты көмүп «жасалма» көмүү уюштурган деген божомолду жараткан.
Египеттик салтта Хуфуга болгон мамиле эки ача болгон. Бир жагынан, анын культу эки миң жыл бою — Птолемейлер дооруна чейин — сакталган. Экинчи жагынан, Геродотко таянган грек салты аны храмдарды жапкан жана элди зордоп иштеткен деспот катары сүрөттөгөн.
Бирок археологиялык далилдер аны катуу, бирок натыйжалуу башкаруучу катары көрсөтөт. Ал Синайды өздөштүрүп, бирюза кендерин иштеткен, Асуан аймагындагы гранит кендерин көзөмөлдөгөн жана Дельтада храмдарды курдурган. Кийинки уламыштардагы «тиран» образы, балким, «Хуфунун горизонту» сыяктуу зор долбоорду ишке ашыруу үчүн талап кылынган ресурстардын колоссалдуу чыңалуусун чагылдырган метафора гана болушу мүмкүн.
Хеопс артында жөн гана таш тоону эмес, адам эрки түбөлүктүүлүк менен тең тайлаша аларын далилдеген эстелик калтырды. Анын мумиясы табылбаса да, Улуу пирамида турган убакта анын ысымы да түбөлүк жашай берет.
