Секененра Таа II согуш талаасында трагедиялуу каза болгондон кийин, Фиванын тактысы Камоско өттү — чечкиндүүлүгү да, табышмактуулугу да бирдей күчтүү фигурага. Анын мурунку башкаруучу жана мураскер Яхмос I менен туугандык байланышы тууралуу суроо бүгүнкү күнгө чейин египтологдор арасында кызуу талкууланып келет. Салттуу версия аны Секененранын уулу деп эсептеген, бирок анын аты маркум падышанын көптөгөн балдарынын тизмелеринде кездешпегени жана жаш Яхмос менен болгон олуттуу жаш айырмасы башка көрүнүштү көрсөтөт. Ыктымал, Камос Секененранын бир тууганы болгон — Египетке тактыда бала эмес, жетекчи керек болуп турган сындуу учурда бийлик тизгинин колуна алган бойго жеткен, тажрыйбалуу эркек. Өзүнүн мыйзамдуулугун бекемдөө үчүн ал, көрүнөт, бир тууганынын жесири — улуу ханыша Яххотеп Iге үйлөнгөн, анткени кийин анын саркофагынан Камостун аты түшүрүлгөн буюмдар табылган.
Тактыга отурганда ал Уаджхеперра деген программалык трондук ат алган, ал «Күн кудайынын жаратылышын көтөргөн» дегенди билдирген. «Уадж» тамыры (жашылдык, гүлдөп-өнүгүү) чет элдик эзгинин узак «кышынан» кийин жердин ойгонушун символдоштурган. Анын хор аты Седжефтауи («Эки Жерди багуучу») болуп, жеке аты — Камос («Ка тарабынан төрөлгөн») болгон. Жазууларда ал өзүн сыймыктануу менен «па хик кен» — «кайраттуу башкаруучу-хик» деп атаган, бул титулду гиксостордон тайманбастан тартып алып, ага жаңы маанини — чыныгы бийлик менен баатырдыктын маанисин берген.
Камостун башкаруусу башталганда Египет үч бөлүккө бөлүнүп, аянычтуу абалда турган. Камос Нилдин 1-босогосунан Куска чейинки аймакты башкарган. Түндүктө, Мемфистен баштап Дельтадагы Авариске чейин гиксостор үстөмдүк кылган. Ал эми түштүктө, Элефантинадан жогору жакта Куш падышалыгы орун алган.
Камос үчүн өзгөчө басынтуу — Аваристен башкарган гиксос падышасы Ааусерра Апопи менен Куш башкаруучусунун союздаш болуп турушу эле. Апопи нубиялык падышаны менсинбей «уулум» деп атап, түштүктүн түндүккө вассалдык көз карандылыгын баса белгилеп, Фиваны факты жүзүндө кысымга алган. Дал ушул кырдаал Камостун боштондук согушунун жалындарын тутанткан учкуну болгон.
Өз башкаруусунун үчүнчү жылында Камос вельможалар кеңешин чакырган. Сакталган булактар — «Карнарвон I тактайчасы» (жыгачтагы мектептик көчүрмө) жана эки керемет Карнак стеласы — бул жолугушуунун драмасын бүгүнкү күнгө чейин жеткирди. Камос жакындарынан ачуу сөздөр менен кайрылган:
«Мен азият менен негрдин союзуна отуруп калдым... Менин каалоом — Египетти бошотуу жана азияттарды талкалоо».
Бирок «арык тынчтыктын» туруктуулугуна көнүп калган вельможалар этияттык көрсөтүшкөн. Алар гиксостор египеттиктерге Дельтада мал жаюуга уруксат берип жатканын, ал эми түштүк чек аралары Элефантина чеби менен корголгонун белгилешкен. «Биз Египетке ээлик кылуу менен камсыз болдук», — дешип, улуттук намыстан көрө экономикалык ыңгайлуулукту артык көрүшкөн. Бирок Камос тайманбас болгон. Аваристе чет элдиктин бар болушунун өзү эле «Жогорку жана Төмөнкү Египеттин падышасы» деген титулга шек келтирген кордук эле.
Коркок кеңешчилердин макулдугун күтпөстөн, Камос күчтүү флот жана армия даярдаган; алар меджайлардын — кайраттуу нубиялык жалданма жоокерлердин отряддары менен бекемделген. Чабуул өтө ылдам жүргөн. Аскерлер күтүүсүз факторду колдонуп, Нил боюнча ылдый көздөй жылышкан. Биринчи ири бута Неферуси («Азияттардын уясы») шаары болгон, ал жерде гиксостордун союздашы Тети, Пиопинин уулу отурукташкан. Камос шаарды курчап, блокаданы бузуу аракетин кайтарып, кийинки күндүн таңында дубалдарды бузуп кирген. Шаар тонолуп, олжо ушунчалык чоң болгондуктан, жортуул даңкы бүт түштүккө тараган.
Экинчи Карнак стеласы андан аркы триумфту сүрөттөйт. Камос жөн гана согушкан эмес — ал жазалаган. Ал гиксостордун 300 кемеден турган флотун жок кылып, Перджедкену портун басып алып, түндүккө XVI жана XVII номдорго чейин илгерилеп, Сака шаарын ээлеген. Анын тактикасы ырайымсыз болгон: коллаборационисттердин шаарларын «күл үймөлөрүнө» айландырып, алардын чыккынчылыгы тууралуу эскерүүнү да жок кылган. Сакадан ал Жесджес (Бахария) оазисин басып алуу үчүн жаачылардын отрядын жөнөтүп, батыш чөл маршруттарын иш жүзүндө көзөмөлгө алган.
Кампаниянын кызыган учурунда Камостун жоокерлери тарыхтын жүрүшүн өзгөрткөн эрдик жасашкан. Чөлдө алар гиксос падышасы Апопиден Куш башкаруучусуна жөнөтүлгөн кабарчыны кармап алышкан. Катта Апопи нубиялыктардан Камостун армиясы түндүктө турганда Фиваны арты тарабынан дароо чабууну жалынуу менен суранган жана египет жерлерин тең бөлүшүүнү убада кылган. Бул каттын колго түшүшү душмандын планын бузуп, Камоско арткы тарабын камсыздап, триумф менен Фивага кайтып келүүгө мүмкүнчүлүк берген. Ал элдин кубанычы менен борборго кирип, жаңы лакап ат алган — Камос-кен («Жеңүүчү Камос»).
Мурунку пикирлерге каршы, Камос, кыязы, Нубияны негизги түндүккө соккудан мурда эле тынчтандырган. Муну анын Арминна жана Тошкадагы жазуулары тастыктайт. Дал ошол кезде ал меджай урууларына баш ийдирип, аларды мүмкүн болгон душмандардан өзүнүн эң ишенимдүү элиталык жоокерлерине айландырган.
Кызыктуу деталь — аскалардагы жазуулар, анда Камостун аты жаш Яхмос Iдин аты менен катар турат. Экөө тең «Жашоо берилгендер» деп титулдалган, бул Камостун өмүрүнүн акыркы жылдарында (4-же 5-жыл) алардын тең башкаруусу болгонун көрсөтөт. Камос өз убактысы бүтүп баратканын түшүнүп, чоң иштин уландысын жүргүзүүгө жээни (же бир тууганы) даярдап жаткан көрүнөт.
Камостун башкаруусу күтүүсүздөн, болжол менен 5-жылда үзүлгөн. Анын өлүмүнүн жагдайлары сыр бойдон — ал кезектеги кагылышта каза болдубу же жараатынан өлдүбү, белгисиз. Дра Абу эль-Нагадөгү анын кичинекей кирпич пирамидасы узак убакыт тийилбей турган, муну Эббот папирусу 450 жылдан кийин да ырастаган.
Бирок 1857-жылы изилдөөчүлөр Огюст Мариет жана Генрих Бругш анын мумиясын кооз күмбөздөн эмес, алтын жалатмасы жок, курулуш таштандыларынын үймөгүнө жашырылган жупуну табыттан табышкан. Мумия дээрлик ыдырап калган, бирок ичинде жоокердин байлыктары табылган: алтын жана күмүштөн жасалган канжар, тумарлар жана Яхмостун аты түшүрүлгөн пектораль. Бул көмүүнүн жупунулугу падыша-жоокер согуш кызуу жүрүп турганда каза болуп, өлкөнүн анын улуулугуна ылайык эстелик курууга убактысы болбогонун аңдатат. Тилекке каршы, мумиянын өзү XIX кылымда жоголуп кеткен — изилдөөдөн кийин таштанды үймөгүндө калтырылып, кийин жок болуп кеткен.
Манефон формалдуу түрдө XVIII династияны Яхмос Iден баштатканы менен, муну мүмкүн кылган адам Камос болгон. Ал гиксостордон коркуу психологиялык тоскоолдугун талкалап, египет куралынын артыкчылыгын далилдеп, өлкөнүн ресурстарын акыркы сокку үчүн бириктирген. Камос Аваристин кулашын көргөн эмес, бирок дал анын каары жана саясий эрки чакан фивалык княздыкты келечектеги империянын өзөгүнө айланткан.
