Чжу Ди — Мин династиясынын негиздөөчүсү император Чжу Юаньчжандын (Хунъу) төртүнчү уулу. Янь-ван («Яньдын кожоюну») наамын алып, Бээжинде жашап, аскер башкарып, монголдорго каршы ийгиликтүү күрөш жүргүзгөн. Ал атасы эң жогору баалаган, эң жөндөмдүү уулдардын бири болгон.
1398-жылы император Чжу Юаньчжан каза болгондо, такты анын небереси, мураскер Чжу Цзиндин каза болуп калган уулу Юньвэнь мурастаган. Жаңы император кубаттуу агаларынан кооптонуп, аларга каршы өчөй мамиле жасады; ал тургай Чжу Диге атасынын жамына катышууга да уруксат берген эмес. Өмүрү менен бийлигинен чочулаган Чжу Ди көтөрүлүшкө даярдана баштады. Ал генералар арасында абдан популярдуу болуп, жоокерчилик өнөрдү мыкты билген жана өз тарабына атүгүл монгол аскерлерин да тарта алган. Ага каршы жалпы колбашчы Ли Цзинлун чыкканы менен, бир нече жолу жеңилди. 1402-жылдын 15-январында Чжу Ди борбор калаа Нанкинге жорук баштады. Анын аскери шаарга жакындаганда, Ли Цзинлун дарбазаларды ачып жиберген. Паника чыгып, императордук сарай өрттөнүп кетти. Юньвэнь, көп мүмкүн, ошол өрттө мерт болгон. Такага отурганда Чжу Ди жээндин колдоочуларына каршы катаал жазалоолорду жүргүзүп, алардын арасында белгилүү тарыхчы Фан Сяожуну да өлүм жазасына тарттырды; ал жаңы императорду тааныбаганы үчүн «урусу он муунга чейин кырылсын» деп өкүм чыгарылган.
Башкаруусунун башындагы катаал террорго карабастан, Юнлэ доору Мин тарыхындагы эң даңазалуу мезгилдердин бири болуп эсептелет. Чжу Ди конфуцийчилик салтты карманууга аракет кылып, ошол эле маалда калкты тынчтандыруу үчүн буддизм менен даосизмди да колдогон. Ал кеңири административдик реформаларды жүргүзүп, провинция чек араларын кайра карап чыгып, башкаруунун акылга сыярлык тутумун орноткон.
Окумуштууларды өз тарабына тартуу үчүн Чжу Ди дүйнөдөгү эң ири эмгек болуп эсептелген «Юнлэ энциклопедиясын» түзүүнү буйрук эткен. Ал жарым миллион барактан ашкан материалды камтып, императордук китепканада болгон бардык китептердин — канондордун, тарыхый, философиялык, көркөм чыгармалардын — мазмунун бириктирген; миңге жакын аалымдын эмгегинин жыйынтыгы болгон. Бүгүнкү күнгө анын болжол менен 4%ы гана жеткенине карабастан, бул өз доорунда теңдешсиз долбоор эле.
Экономика да жаңы дем алды. Император коррупция менен күрөшүп, өндүрүш менен дыйканчылыкты колдоп, Янцзы дарыясынын дельтасында жерлерди кургатып өздөштүрдү. Анын эң маанилүү долбоорлорунун бири — Улуу Кытай каналын кайра куруу болуп, ал 1415-жылы кайрадан ишке ачылды. Бул ички кеме жүрүүсү менен сооданын дүркүрөп өсүшүнө алып келип, ошол эле учурда жээги бойлоп жүрүүчү (каботаждык) деңиз флотунун упадына да түрткү болду.
Ошондой эле ал баш борборду Нанкинден Бээжинга көчүрүп, ал жерде кийинки 500 жыл бою кытай императорлорунун башкы резиденциясы болгон Тыюу салынган шаарды курдурган. Калк ичиндеги кадыр-баркын бекемдөө максатында Уданшань тоосундагы даосчул ибадатканалар комплексин тургузуу да анын башка ири долбоору болгон.
Чжу Динин тышкы саясаты Мин империясынын «Орто Мамлекет» катары таасирин бекемдөөгө багытталган. Чыгышта ал Кореяны вассалдык көз карандылыкка алып келди; батышта анын элчилери Темирдин (Тамерлан) жана анын мураскери Шахрухтун сарайларына барышты; түндүктө ал монголдорго каршы беш ири аскерий жорук жасап, Юань династиясынын калдыктарын таптакыр талкалады. Түштүктө, 1406-жылы, ал Вьетнамдын Дай Нгу мамлекетине басып кирип, аны Мин империясына кошту; бирок 1418-жылы ал жерде көтөрүлүш чыгып, Вьетнамдын көз карандысыздыгы Чжу Динин өлгөнүнөн кийин гана калыбына келтирилди.
Эң атактуу иштеринин бири — Чжэн Хэ баштаган деңиз экспедициялары болду. 1405–1433-жылдары кытай флоту Инд океанына жети ирет сапар тартып, Индияга, Перс булуңуна, Арабияга жана Африканын жээктерине чейин жеткен. Бул экспедициялар күчтү көрсөтүү жана кытай таасирин бекемдөө үчүн багытталган; бирок алардын өтө кымбатка тургандыгынан улам кийинки императорлор тарабынан токтотулган.
Чжу Ди 1424-жылдын 8-августунда монголдорго каршы акыркы аскерий жоругунун маалында көз жумду. Ал бир нече инсультка учурап, депрессия абалында каза болгон. Анын сөөгү Бээжиндин жанындагы Чанлин күмбөзүнө коюлган. Такты күч менен тартып алганына карабастан, анын доору Мин династиясынын күчөшү жана ири жетишкендиктери менен эсте калган.
