Улуу Британия менен Кытайдын соода байланыштары башталгандан бери тең салмаксыздык байкалган. Кытайдын фарфор, жибек жана башка буюмдары Европада абдан жогору бааланган, ал эми европалык товарлар Кытайда эч кандай кызыгуу жараткан эмес. Ошондуктан Британия Кытайдан импорттолгон товарлар үчүн баалуу металлдар менен төлөөгө мажбур болгон, бул англиялык өкмөттү олуттуу тынчсыздандырган.
Цин династиясынын изоляционисттик саясаты европалыктар менен сооданы бир гана порт Гуанчжоу аркылуу жүргүзүүгө уруксат берген. Кытай менен кеңири соода жана дипломатиялык байланыш орнотуу үчүн жөнөтүлгөн англиялык миссиялардын бардыгы ийгиликсиз аяктаган. Бирок XIX кылымда абал өзгөрдү: англиялыктар Кытай базарын кызыктыра турган товарды табышты опиум.
Кытай императорлору тарабынан опиум соодасына катуу тыюу салынганына карабастан, Британ Ост-Индия компаниясы бул маңзатты мыйзамсыз, бирок өтө кирешелүү түрдө импорттой баштады. 1833-жылга келгенде опиум соодасынын көлөмү ушунчалык көбөйүп, Кытай менен болгон соода тең салмагы биринчи жолу Британиянын пайдасына өзгөрдү. 1834-жылы компаниянын монополиясы жоюлгандан кийин контрабанда дагы да күчөп, Кытайда баңгилик массалык түрдө жайылып, чиновниктер менен жоокерлерди да моралдык жактан бузган.
Бул кырдаал чыңалууну күчөтүп, англиялык соода чөйрөлөрү Лондон өкмөтүн «кытай маселесин» күч колдонуу жолу менен чечүүгө жана «эркин сооданы камсыздоо үчүн» жээктеги аралдарды басып алууга үндөй башташты.
Согуштун түздөн-түз себеби Линь Цзэсюйдун иш-аракеттери болду. 1839-жылдын март айында ал англиялык жана америкалык соодагерлерден бардык опиум кампаларын өткөрүп берүүнү талап кылган. Алар баш тарткандан кийин Линь Цзэсюй чет элдик факторияларды курчоого алган. Англиянын соода өкүлү Чарльз Эллиот 19 миңден ашык куту опиумду өткөрүп берүүгө аргасыз болуп, маңзат эл алдында жок кылынган.
Эллиот атайылап жаңжал чыгарып, англиялык кемелерди кытай аскер кемелерине кол салууга багыттаган. Император өз саясатынын ийгилигине ишенип, 1840-жылдын январында Кытайды бардык англиялык жана индиялык соодагерлер үчүн «жабык» өлкө деп жарыялаган. Лондондогу өкмөт, тышкы иштер министри Генри Пальмерстон башында туруп, бул билдирүүнү согуш үчүн жетиштүү шылтоо деп эсептеген. 1840-жылдын апрелинде Индиядан Кытайга 40 кеме жана 4000 жоокерден турган англиялык экспедиция жөнөтүлгөн.
Британия аскер күчтөрү саны жагынан аз болсо да, технологиялык жактан бир нече эсе артыкчылыкка ээ эле. Алардын тактикасы флот манёвруна, бекемделген пункттарды аткылоого жана тез десанттык чабуулдарга негизделген. Кытай аскерлери болсо эски ыкмаларды сепилдерди коргоо жана күйгүзүүчү кемелерди колдонуу менен колдонуп, олуттуу каршылык көрсөтө алышкан эмес.
Согуш Сицзян дарыясынын куймасында кытай кемелерин аткылоо менен башталып, 1840-жылдын июль айында британ флоту Чжоушань архипелагын басып алып, кытай портторун блокадага алган. Август айында англиялык флот Байхэ дарыясынын куймасына жетип, Пекинге түз коркунуч жараткан. Коркуп кеткен император сүйлөшүүлөрдү баштоого аргасыз болуп, англиялык адмирал флотту түштүккө, Гуанчжоуга кайтарды.
Бирок сүйлөшүүлөр үзгүлтүккө учурады, анткени император опиум үчүн төлөм төлөөдөн жана аралдарды өткөрүп берүүдөн баш тарткан. 1841-жылдын январында англиялыктар Чуаньби жана Хумэнь фортторун штурм менен алышкан. Император Кытай атынан согуш жарыялаганы менен, анын племянниги аскер башчысы шашылыш түрдө тынчтык сурап, «Гуанчжоуну сатып алуу келишимин» түзүүгө мажбур болгон. Бирок Британия бул келишимди ратификациялаган эмес жана согушту уланткан.
Бул жолу британ максаты Улуу каналдын (Да Юньхэ) багытын кесип, Пекинди изоляциялоо болгон. 1841-жылдын августунда алар Гуланюй аралын басып алып, андан кийин согушсуз эле Чжэньхай жана Нинбо шаарларын ээлешкен. 1842-жылдын май айында англиялык аскерлер Цзянсу провинциясына кирип, Усун, Баошань жана Шанхайды басып алышкан. Июль айынын ортосунда алар Чжэньцзян шаарын ээлеп, Улуу каналдын ишин токтоткон. Августта англиялык аскерлер Нанкинге жакындап, штурм коркунучун жараткан.
1842-жылдын 29-августунда англиялык аскердик кеме «Корнуэллс» бортунда Нанкин келишими түзүлдү. Бул келишим Улуу Британиянын жеңишин жана Цин империясынын жеңилүүсүн символдоду. Анын шарттарына ылайык: Кытай 21 миллион доллар контрибуция төлөөгө милдеттүү болду, Гонконг аралы Британияга өткөрүлүп берилди, беш порт Гуанчжоу, Сямэнь, Фучжоу, Нинбо жана Шанхай англиялык соода үчүн ачылды.
Биринчи опиумдук согуш Цин империясынын узак мөөнөттүү упадок мезгилинин башталышы болду. Ал Кытайдын ички базарын европалык державаларга ачып, опиум импортун мыйзамдаштырды. Бул өлкө боюнча баңгиликке чалдыккан элдин көбөйүшүнө жана коомдук моралдын кыйрашына алып келген, Кытай коомчулугу үчүн кыйратуучу кесепеттерди жараткан.
