
Бахрам I (Варахран I деп да белгилүү) — сасанид шахы Шапур Iдин уулу. Атасынын жанында эле ал башкаруучулук жана аскерий шыктуулугун көрсөтүп келген. Адегенде Гилян провинциясын башкарып, андан соң, б.з. 260-жылдарынан кийин, Керман аймагына дайындалган. Булактарда ал аскер өнөрүн, аңчылыкты жана той-тамашаларды артык баалаган, бул иш-аракеттерди күйүттүү касиеттер деп эсептеген адам катары сүрөттөлөт. Ошол эле учурда аны «асыл жана боорукер адам» деп мүнөздөшөт, такка чыкканда эл кубаныч менен кабыл алган. Ал «элге жакшы мамиле кылып, падыша катары аталарынын жолун жолдогон».
Бул асыл өкүмдар образы Бишапурдагы инвеституралык рельефте да чагылган: анда Бахрам I Ормазд кудайдын колунан бийлик шакегин алып жаткан түрдө берилген. Ири фигуралардын салмактуу пропорциясы жана назик композициясы менен бул рельеф сасанид доорунун эң көркөм аска-скульптураларынын бири деп эсептелет.


Бахрам Iдин бийлиги кыска болсо да, окуяларга бай өткөн. Анын такка отурганынан көп өтпөй эле Рим императору Аврелиан жигердүү чабуулга өтүп, перстерге каршы согуш баштаган. Себеби Сасаниддер Римден өз алдынча чыгып, Иранга союздаш болгон Пальмирабыздын падышайымы Зенобияны колдоп турган. Рим империясында ички чыр-чатак күчөп турган чакта Зенобия ийгиликтүү каршылык көрсөткөн, бирок Аврелиан абалды турукташтыргандан кийин Чыгышка жортуул жасаган.

Ал Пальмирага жардамга шашылган перс кошуундарын талкалап, шаарды алган. Зенобия төөлөргө минип Иранга качып кетүүгө аракеттенген, бирок рим атчан аскери тарабынан кармалды. Андан ары перстерди көздөй жүргөн Аврелиан 275-жылы өз жакындарынын колунан өлтүрүлүп, рим легиондору артка кайтканы менен, Бахрам I бийлигинин башында эле анын империясынын батыш чек арасында бир нече жылга созулган тынчтык орногон.

Бахрам I доорунун эң маанилүү окуясы манихейчиликтин негиздөөчүсү пайгамбар Манийдин жазалануу окуясы. Бул кадам менен Бахрам атасы Шапур I жана агасы Ормизд I жүргүзгөн дин эркиндигинин саясатын четке кагып, зороастризмдин күчтүү башкы дин кызматчысы, өз динине ашкере берилген Картирдин тарабын кармаган.
Маний ага карата мамиле өзгөргөнүн сезип, Иранды таштап, кушандар жерине кетүүнү чечкен. Бирок Бахрам муну тыюуга алган. 276-жылдын январында Маний сарайга чакырылган. Шах аны мамлекеттин түпкү пайдаларын солгундатып, коомдук турмушка катышуудан баш тартат деп айыптап, коркутуу менен тосуп алган. Ал Манийден керемет аркылуу өз ишенимин далилдөөнү талап кылып, эриген корго сыноо катары сунуш кылган. Маний макул болбой койгондо, Бахрам аны камап, кишендеп салууну буйруган. Көп өтпөй пайгамбар түрмөдө чарчаган. Анын сөөгү кылмышкердикиндей болуп башы алынган.
Манийдин өлүмү тууралуу башка бир риваятты чиркөө тарыхчысы Сократ Схоластик билдирет: анын айтымында, Маний падышанын ооруп калган уулун айыктыра албай, бала кол алдында каза тапкан. Буга өчөшкөн Бахрам Манийдин терисин тириден сыйдырып, саман менен толтуруп, шаар дарбазасына илип коюуну буйруган экен.

Бахрам Iдин бийлиги чын эле кыска болгон. Агафий Миринейский келтирген Сергийдин үзүндүлөрүндө ал 3 жыл бийлик курганы айтыла турган. Башка булактарда «3 жыл 3 ай» же «3 жыл, 3 ай жана 3 күн» сыяктуу татаалыраак сандар да жолугат, бирок булар, балким, кийинчерээк уламыштык кооздоолор.
Кыска мөөнөтүнө карабай, Бахрам Iдин доору Сасанид империясынын тарыхында маанилүү бурулуш болуп калды. Ал өзүнөн мурунку бийлик жүргүзгөндөрдүн дин эркиндиги саясатын өзгөртүп, башка ишенимдерге карата катуу мамилеге негиз салды. Натыйжада зороастризм Сасаниддерде мамлекеттик дин катары мындан ары да күчөй берди.



