Антиохтун жаштыгы б.з.ч. 226-жылы тактыга отурган улуу агасы Селевк III Керавндын көлөкөсүндө өткөн. Бул мезгилде болочок башкаруучу Евфраттын ары жагындагы «жогорку» провинцияларда, борбордук бийликтеги интригалардан алыс жашаган.
Бирок тагдыр башкача чечкен. Б.з.ч. 223-жылы Селевк III Тавр тоолору аркылуу жортуул жасап бара жаткан учурда өзүнүн офицери тарабынан чыккынчылык менен өлтүрүлгөн. Ушундай оор учурда Антиох бийликти өз колуна алган.
Жаш падыша биринчи кезекте бийликти бөлүштүргөн.
Кичи Азиянын башкаруучусу болуп Ахей дайындалган, ал эми чыгыштагы маанилүү сатрапиялар — Мидия менен Персия — бир туугандар Молон жана Александрдын карамагына өткөн.
Династиялык байланыштарды бекемдөө үчүн б.з.ч. 222-жылы Антиох Понт падышасы Митридат IIнин кызы Лаодика IIIгө үйлөнгөн.
Антиох тактыга жаңы эле бекем отурганда мамлекетте ири көтөрүлүш чыккан.
Б.з.ч. 222-жылы Молон менен Александр козголоң чыгарып, Месопотамияны, Вавилонду жана Сузаны басып алышкан.
Ксенойт жетектеген падышалык армия талкаланып, Антиох жортуулду жеке өзү башкарууга мажбур болгон.
Б.з.ч. 221-жылдын кышында аскерлер Антиохия Мигдонскаяда топтолгон, ал эми б.з.ч. 220-жылдын жазында кол башчы Зевксистин планы боюнча Тигр дарыясынан өтүшкөн.
Аполлониатидадагы чечүүчү салгылашуу козголоңчулардын кыйрашы менен аяктаган.
Алардын аскерлеринин бир бөлүгү мыйзамдуу падышанын тарабына өтүп кеткен, ал эми Молон менен Александр туткунга түшүүдөн көрө өз жанын кыюуну артык көрүшкөн.
Чыгыштагы козголоңду басып, Атропатена падышасы Артабазанды баш ийдиргенден кийин, Антиох көңүлүн түштүккө — бай Келесирияга бурган.
Б.з.ч. 219-жылдын жазында Төртүнчү Сирия согушу башталган.
Алгачкы чоң ийгилик — мындан ондогон жылдар мурун египеттиктер басып алган Оронттогу Селевкияны кайра кайтарып алуу болгон.
Андан кийин Тир жана Птолемаида шаарлары да кулаган.
Б.з.ч. 218-жылы Антиох Бериттин жанында египеттиктерди талкалап, Гадара жана Раббатамана шаарларын басып алган.
Согуштун туу чокусу б.з.ч. 217-жылдын 22-июнунда болгон ири Рафия салгылашуусу болгон.
Антиох жеке эрдигин көрсөткөнүнө карабастан, анын армиясы Птолемей IVдүн аскерлеринен жеңилген.
Тынчтык келишиминин шарттары боюнча Келесирия Египеттин карамагында калган.
Антиох убактылуу артка чегинип, Кичи Азияда өзүн падыша деп жарыялаган ички душманы Ахей менен күрөшүүгө аргасыз болгон.
Сард шаарынын курчоосу эки жылга созулуп, б.з.ч. 213-жылы козголоңчунун өлүм жазасына тартылышы менен аяктаган.
Батыштагы кырдаалды жөнгө салгандан кийин Антиох өзүнүн легендарлуу чыгыш жортуулун баштаган.
Бул жортуул б.з.ч. 212–205-жылдарга созулуп, замандаштары аны Александр Македонскийдин эрдиктери менен салыштырышкан.
Ал Софенанын падышасы Ксерксти тынчтыкка мажбурлаган.
Б.з.ч. 209-жылы Парфиянын борбору Гекатомпилди басып алып, Гирканиядагы Сиринк чебин алган.
Бактрияда Арий дарыясынын жанындагы жеңиштен кийин борбор шаар Зариаспаны узак убакыт курчоого алган.
Акыры Антиох Евтидем I менен ардактуу тынчтык келишимин түзгөн.
Гиндукуш тоолорун ашып өткөндөн кийин Антиох индиялык падыша Софагасен менен союзун жаңырткан.
Дал ушул жети жылдык жеңиштүү жортуул анын империясынын чек араларын Индиядан Жер Ортолук деңизине чейин кайра кеңейткен.
Ошол үчүн ал «Улуу» деген титулга ээ болгон.
Б.з.ч. 204-жылы Птолемей IVдүн өлүмү Антиохко өч алууга жаңы мүмкүнчүлүк ачкан.
Македониянын падышасы Филипп V менен союз түзүп, ал б.з.ч. 202-жылы кайрадан Келесирияга басып кирген.
Б.з.ч. 198-жылы Панион салгылашуусундагы чечүүчү жеңиш египеттиктерди Иудеядан жана Иерусалимден биротоло сүрүп чыгарган.
Б.з.ч. 197–196-жылдарга карата Антиох Кичи Азияда жана Фракияда согуш жүргүзүп, Лисимахияны калыбына келтирип жаткан.
Бирок дал ушул жерде анын кызыкчылыктары күчөп келе жаткан Римдин кызыкчылыктары менен кагылышкан.
Лисимахияда римдик элчилер менен болгон сүйлөшүүлөр натыйжа берген эмес.
Б.з.ч. 195-жылы Антиохтун сарайына сүргүндөгү Ганнибал келген.
Бул окуя согушка даярдыктын күчөшүнө дагы бир түрткү берген.
Согуш б.з.ч. 192-жылы Антиохтун Грецияга түшүшү жана Эвбеяны басып алышы менен башталган.
Бирок ийгилик андан жүз бурган.
Б.з.ч. 191-жылы ал Фермопилада жеңилүүгө учураган.
Ал эми б.з.ч. 190-жылдын күзүндө Магнезиядагы каргашалуу салгылашуу болгон.
Толук жеңилүү б.з.ч. 188-жылы кемсинтүүчү Апамей келишимине кол коюуга алып келген.
Антиох Тавр тоолорунун батышындагы Кичи Азиянын бардык жерлеринен ажыраган.
Мындан тышкары, ага 15 000 талант өлчөмүндө эбегейсиз чоң контрибуция салынган.
Римге төлөй турган каражатты чогултуу аракети акыры падышанын өлүмүнө алып келген.
Б.з.ч. 187-жылы Антиох Улуу Элимаидадагы Бел кудайынын ибадатканасындагы байлыктарды талап-тоноого аракет кылган.
Муну ыйык жерди мазактоо катары кабыл алган жергиликтүү тургундар — мыкты жаачылар — падышанын отрядына кол салышкан.
Ушул түнкү кагылышууда бир кезде империяны кайра калыбына келтирип, андан кийин кайра жоготкон улуу башкаруучу каза болгон.
Такты анын уулу Селевк IVгө, кийинчерээк болсо белгилүү Антиох IV Эпифанга өткөн.
